Πανηγυρίζουν Τραμπ και Ιράν την αποχώρηση των Αμερικανών από το Ιράκ

Έπειτα από περισσότερα από 23 χρόνια και 1,7 τρισεκατομμύρια δολάρια, η οριστική αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράκ σηματοδοτεί το τέλος ενός πολέμου που πολλοί τον έχουν χαρακτηρίσει ως «το Βιετνάμ του 21ου αιώνα». Ένας καταστροφικός μακροχρόνιος πόλεμος, που βύθισε στο χάος, όχι μόνο τη χώρα αλλά και ολόκληρη την περιοχή. Από την εισβολή των ΗΠΑ για την ανατροπή του δικτάτορα Σαντάμ Χουσεΐν, το Ιράκ – ουσιαστικά – δεν ανέκαμψε ποτέ. Ο πρόεδρος Τραμπ χαιρέτισε την εξέλιξη.

«Σήμερα είμαι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσω πως οι τελευταίες αμερικανικές δυνάμεις αποχωρούν από το Ιράκ!», αναφέρει ο πρόεδρος Τραμπ σε μήνυμά του στο Truth Social.

«Είναι μια σπουδαία ημέρα για την Αμερική και το σημαντικότερο είναι πως αποχωρούμε αφήνοντας το Ιράκ με έναν υπέροχο νέο πρωθυπουργό, τον Αλί αλ Ζαΐντι», δήλωσε κι εξέφρασε την ελπίδα πως ο ιρακινός ηγέτης θα καταφέρει να διαχειριστεί την κατάσταση πολύ καλά. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι εταίροι τους στον αντιτζιχαντιστικό συνασπισμό ολοκλήρωσαν επισήμως την επιχείρηση Inherent Resolve στο Ιράκ έπειτα από μια 12ετή εκστρατεία εναντίον της τρομοκρατικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος (ΙΚ).

«Είναι μια νίκη για τις ΗΠΑ, μια νίκη για το Ιράκ και μια αποφασιστική νίκη επί του Ισλαμικού Κράτους», υπογράμμισε ο αμερικανός πρόεδρος. «Έπρεπε να επιλέξω αν (τα αμερικανικά στρατεύματα) θα παρέμεναν ή θα αποχωρούσαν και θεώρησα, αναμφίβολα, πως ήταν καιρός (…) να επιστρέψουν σπίτι», συμπλήρωσε.

Πανηγυρίζει και το Ιράν

Το Ιράν και οι σύμμαχοί του χαιρέτισαν την αποχώρηση ως νίκη του «άξονα της αντίστασης» και της εκστρατείας τους για την εκδίωξη των αμερικανικών δυνάμεων από τη Μέση Ανατολή. Ιρακινοί στρατιώτες παρέλασαν με οχήματα στους δρόμους της Βαγδάτης και της Νατζάφ, της ιερής πόλης των σιιτών, για να σηματοδοτήσουν την αποχώρηση.

Η αποχώρηση συμφωνήθηκε το 2024, επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, και υλοποιήθηκε από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, παρότι αυτή διεξάγει πόλεμο εναντίον του γειτονικού Ιράν. Οι αμερικανικές δυνάμεις εισέβαλαν στο Ιράκ το 2003 για να ανατρέψουν τον δικτάτορα Σαντάμ Χουσεΐν, πυροδοτώντας μια 20ετία αναταραχής και χάους. Οι Αμερικανοί αποχώρησαν αρχικά στα τέλη του 2011, αλλά επέστρεψαν λιγότερο από τρία χρόνια αργότερα για να βοηθήσουν τις ιρακινές δυνάμεις, αφού μαχητές του Ισλαμικού Κράτους κατέλαβαν το ένα τρίτο του Ιράκ.

Περισσότεροι από 4.500 Αμερικανοί στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους στο Ιράκ, περίπου διπλάσιοι από όσους σκοτώθηκαν στον πόλεμο που διεξαγόταν παράλληλα στο Αφγανιστάν. Σύμφωνα επίσης με τη μακάβρια καταμέτρηση του πολέμου, περισσότεροι από 200.000 Ιρακινοί άμαχοι – και συνολικά 300.000 – σκοτώθηκαν.

«Εξαιρετικά επικίνδυνα τα κενά ασφάλειας»

Οι Ιρακινοί αναμένεται να αναλάβουν την ηγεσία της προσπάθειας για τη διασφάλιση της χώρας, η οποία εμφανίζεται ταυτόχρονα σύμμαχος τόσο της Ουάσιγκτον όσο και της Τεχεράνης, και για τη διατήρηση υπό καταστολή των υπολειμμάτων του Ισλαμικού Κράτους. Ωστόσο πολλοί εκφράζουν σοβαρές αμφιβολίες για την επόμενη ημέρα. «Το δίδαγμα των τελευταίων δύο δεκαετιών είναι ότι τα κενά ασφαλείας μπορεί να είναι εξαιρετικά επικίνδυνα», δήλωσε ο Τζασίμ αλ Μπαχάντλι, Ιρακινός αναλυτής που συμβουλεύει τις δυνάμεις ασφαλείας.

Οι πολιτοφυλακές εξακολουθούν να δρουν έξω από τον έλεγχο του κράτους και το Ισλαμικό Κράτος δεν έχει εξαφανιστεί. Το νέο ισχυρό κράτος που υπόσχονταν οι ΗΠΑ δεν «χτίστηκε» ποτέ και οι ανησυχίες για μια νέα περίοδο αστάθειας είναι κάτι περισσότερο από βάσιμες.

Η «νίκη» του Ιράν και ο φόβος του ISIS

Το Ιράν, το οποίο έχει εδραιώσει την επιρροή του στο Ιράκ μέσω συμμαχικών ένοπλων ομάδων από την πτώση του Σαντάμ και μετά, παρουσιάζει την αποχώρηση των ΗΠΑ ως θρίαμβο για τον «άξονα της αντίστασής» του, το δίκτυο συμμαχικών ένοπλων ομάδων σε ολόκληρη την περιοχή.

Η αποχώρηση ενισχύει «το ενδεχόμενο οι ομάδες που δρουν για λογαριασμό του Ιράν να αισθανθούν ολοένα και πιο ισχυρές, ελλείψει δυτικής στρατιωτικής παρουσίας. Αυτές οι ομάδες μπορεί να επιχειρήσουν να διευρύνουν τον ρόλο τους στη διαμόρφωση της κρατικής πολιτικής και να εδραιώσουν την παρουσία τους σε βασικούς θεσμούς», δήλωσε στο Reuters ο πολιτικός αναλυτής Αχμέντ Γιουνίς, με έδρα τη Βαγδάτη.

Ορισμένοι Ιρακινοί αξιωματούχοι ασφαλείας, τόσο της ομοσπονδιακής κυβέρνησης όσο και της ημιαυτόνομης κουρδικής περιοχής στον βορρά, υποστηρίζουν ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ ενέχει επίσης τον κίνδυνο να δώσει νέα πνοή στους μαχητές του Ισλαμικού Κράτους. Παρά την ήττα του αυτοαποκαλούμενου χαλιφάτου τους πριν από σχεδόν μία δεκαετία, εξακολουθούν να διατηρούν ένα δίκτυο εν υπνώσει πυρήνων.

Την προηγούμενη φορά που οι ΗΠΑ αποχώρησαν, ο ιρακινός στρατός αποδείχθηκε ανίκανος να αντιμετωπίσει το Ισλαμικό Κράτος: στρατιώτες έβγαλαν τις στολές τους και τράπηκαν σε φυγή όταν η οργάνωση κατέλαβε τη Μοσούλη, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του Ιράκ, το 2014. Οι αμερικανικές δυνάμεις επέστρεψαν για να οδηγήσουν στην ήττα το αυτοαποκαλούμενο χαλιφάτο του Ισλαμικού Κράτους το 2017, παρέχοντας στις ιρακινές υπηρεσίες ασφαλείας κρίσιμες πληροφορίες για τις κινήσεις της οργάνωσης, καθώς και εναέρια υποστήριξη.

«Το σημαντικότερο ερώτημα τώρα είναι αν οι θεσμοί ασφαλείας του Ιράκ έχουν προετοιμάσει ένα βιώσιμο εναλλακτικό σχέδιο για τη φάση μετά τον συνασπισμό», δήλωσε ο απόστρατος στρατηγός του ιρακινού στρατού Μοχάμεντ αλ Τζουμπούρι, ο οποίος διοίκησε μια ταξιαρχία στον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους.

«Ένα από τα χειρότερα σενάρια θα ήταν το Ισλαμικό Κράτος να αποκτήσει οπλισμένα drones ή drones με αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, σε μια περίοδο κατά την οποία το Ιράκ εξακολουθεί να μην διαθέτει επαρκείς δυνατότητες αεράμυνας για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τέτοιες απειλές».