Η συμφωνία της ντροπής με τη Βουλγαρία για τα κλεμμένα κειμήλια

Είναι σαν, σε σημειολογικό επίπεδο, οι μοναχές της Μονής να θέλουν να δείξουν στον επισκέπτη-προσκυνητή ότι πριν ακόμα και από τους αγίους τους βρίσκονται αυτά τα συλημένα ιερά κειμήλια, αυτοί οι ανεκτίμητοι εθνικοθρησκευτικοί θησαυροί που παρανόμως, σύμφωνα και με τα άρθρα 125 και 126 της Συνθήκη του Νεϊγύ (27 Νοεμβρίου 1919), κατακρατούν για πάνω από έναν αιώνα οι Βούλγαροι, περιφέροντάς τα μάλιστα σε όλη την υφήλιο υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για “δείγματα του βουλγαροβυζαντινού πολιτισμού”, χωρίς να υπάρξει ποτέ για αυτό κάποια επίσημη ελληνική διαμαρτυρία.

Ήταν Μεγάλη Δευτέρα, στις  27 Μαρτίου 1917, όταν ο αρχικομιτατζής Τοντόρ Πανίτσα εισέβαλε μαζί με πάνοπλους Βούλγαρους στρατιώτες και τον αρχαιολόγο Βλαδίμηρο Σις στη Μονή κατατρομοκρατώντας πρώτα τους μοναχούς και λεηλατώντας κατόπιν πολλές εκατοντάδες ιερά κειμήλια και χειρόγραφα (πάνω από 1200 συνολικά). Ολόκληρο το σκευοφυλάκιο και η περίφημη βιβλιοθήκη της Μονής άδειασαν.

Πάνω σε 24 μουλάρια, όπως αναφέρουν μαρτυρίες εκείνης της εποχής, φορτώθηκαν περισσότερα από 430 χειρόγραφους κώδικες (περγαμηνά και χάρτινα) του 6ου έως του 14ου αιώνα, περίπου 470 σπάνια έντυπα βιβλία και έγγραφα. Επίσης, πατριαρχικά χρυσόβουλα, σπάνια Ευαγγέλια, εικόνες και πολύτιμες Λειψανοθήκες που περιείχαν ιερά λείψανα αγίων, πλήθος από χρυσοκέντητα ιερατικά άμφια, επιτάφιους και καλύμματα Αγίας Τραπέζης, Άγια Δισκοπότηρα, σιγίλια, αρτοφόρια, δίσκοι και λαβίδες, καντήλες, εξαπτέρυγα, θυμιατά και πολύτιμοι Σταυροί αγιασμού και λιτανείας με επένδυση από χρυσό και πολύτιμους λίθους.

Πολλά αντικείμενα από αυτόν τον ιερό θησαυρό εκτίθενται σήμερα στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας στη Σόφια, ή βρίσκονται παρανόμως εκποιημένα σε ιδιωτικές συλλογές (μερικά από τα οποία, όπως το περίφημο Ευαγγέλιο 1.000 ετών, έχουν ήδη εντοπιστεί και επιστραφεί). Πριν μερικά χρόνια κάποια ελάχιστα κειμήλια επέστρεψαν στην Ελλάδα από τις ΗΠΑ, όπου είχαν πουληθεί, μετά από άοκνες προσπάθειες του μακαριστού Μητροπολίτη Δράμας κυρό Παύλο.

Δράμα: Η “παρεξηγημένη” εξέγερση

Στις 28 και 29 Σεπτεμβρίου, πριν λίγες ημέρες, συμπληρώθηκαν ακριβώς 85 χρόνια από την “παρεξηγημένη” εξέγερση της Δράμας τον Σεπτέμβριο του 1941 κατά των Βουλγάρων, την οποία οι Γερμανοί κατακτητές παρέδωσαν μαζί με όλη την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη στους Βούλγαρους, οι οποίοι αμέσως ξεκίνησαν την τρίτη προσπάθειά τους μέσα στον 20^ο αιώνα να εκβουλγαρίσουν με τη βία αυτή την περιοχή.

Η απάντηση των Βούλγαρων στην πρώτη αυτή πανευρωπαϊκά  εξέγερση κατά των κατακτητών ήταν άμεση και τα αντίποινα υπερέβησαν σε σκληρότητα κάθε φαντασία. Ακολούθησε ένα ολοκαύτωμα σε όλο το νομό Δράμας, αλλά και σε γειτονικούς νομούς, με συνολικά 67 χωριά καταστραμμένα και ένα μακελειό με πολλές χιλιάδες νεκρούς μέσα σε λίγες μέρες. Αν μη τι άλλο όμως, η αντίσταση αυτή έβαλε τέλος στα όποια επιχειρήματα των Βουλγάρων “περί εθνικών και πληθυσμιακών δικαιωμάτων στην περιοχή”. Έδειξε με εκατόμβες πως είναι ακραιφνώς ελληνική, κάτι που πρέπει να γνωρίζουν κάποιοι άλλοι ανιστόρητοι γείτονες και σήμερα, αλλά και στην Αθήνα.

Η συμφωνία της ντροπής με την Βουλγαρία

Ακριβώς όμως την ίδια ημέρα τιμής της “μαύρης” αυτής επετείου, στις 29 Σεπτεμβρίου, έγινε επισήμως γνωστή και η δυσανάλογη “διπλωματική και πολιτιστική ανταλλαγή μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας”, μετά από διαπραγματεύσεις πολλών δεκαετιών, σύμφωνα με την οποία:

• η Ελλάδα θα παραδώσει στη Βουλγαρίατα οστά του Τσάρου Σαμουήλ, γνωστού από τις λυσσαλέες προσπάθειές του να καταλύσει το Βυζάντιο, που ανακαλύφθηκαν το 1965 στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στην Πρέσπα και φυλάσσονται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης.
• η Βουλγαρία θα επιστρέψει στην Ελλάδα 48 πολύτιμα εκκλησιαστικά κειμήλια που “αφαιρέθηκαν” από τις ιερές μονές της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας στο Παγγαίο όρος και του Τιμίου Προδρόμου στις Σέρρες κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Στην ουσία πρόκειται δηλαδή για “διπλωματική και πολιτιστική ανταλλαγή” ευρημάτων από ανασκαφές σε ελληνικό έδαφος με κλεμμένα αντικείμενα ανεκτίμητης ιστορικής και θρησκευτικής αξίας επίσης από ελληνικό έδαφος και μάλιστα μόνο ενός πολύ μικρού μέρους τους. Σημειωτέον ότι αμφότερες πλευρές, σε Αθήνα και Σόφια, θεώρησαν αυτό το ελληνοβουλαγαρικό “πολιτιστικό ντηλ” «επωφελές και για τις δύο χώρες και ιστορικής σημασίας», χωρίς ποτέ το αρμόδιο υπουργείο πολιτισμού στην Αθήνα να επικοινωνήσει με τα λεηλατημένα Μοναστήρια και τις “καπελωμένες” τοπικές κοινωνίες της Ανατολικής Μακεδονίας και να λάβει υπόψη τις απόψεις τους και των αγώνες που έκαναν μέχρι τώρα για το ευαίσθητο αυτό θέμα.

Για αυτούς τους ανθρώπους – και το γράφω επειδή κατάγομαι από εκείνα τα μαρτυρικά μέρη – ό,τι είναι η κλοπή του γλυπτών του Παρθενώνα από τον Έλγιν είναι για τη Μονή Εικοσιφοίνισσας τα συλημένα ιερά κειμήλιά της από τους Βούλγαρους. Ήδη όμως ο Μητροπολίτης Δωρόθεος Δράμας – και μαζί του όλη η κοινωνία της Δράμας και των γειτονικών χωριών – σε επιστολή του προς την αρμόδια υπουργό εκφράζει τις σοβαρές επιφυλάξεις του για την ετεροβαρή ελληνοβουλγαρική συμφωνία Μενδώνη-Miloshev, με την οποία η χώρα μας ουσιαστικά θέτει υπό διαπραγμάτευση και το κατοχυρωμένο δικαίωμα κυριότητος των υπόλοιπων εκατοντάδων κειμηλίων και χειρογράφων που παραμένουν στην Βουλγαρία.

Κάτι που στην ουσία σημαίνει την παραίτηση της Ελλάδας από έναν εθνικοθρησκευτικό θησαυρό που κλάπηκε από τα Μοναστήρια της Ανατολικής Μακεδονίας σε εκείνα τα “πέτρινα χρόνια” της βουλγαρικής κατοχής, για τα οποία η Βουλγαρία δεν ζήτησε ποτέ συγγνώμη – αρκεί να δει κανείς και το σημερινό “επιθετικό” εθνικό δόγμα της γείτονος χώρας. Ακολούθησαν αντιδράσεις από τον πολιτικό κόσμο, ανάμεσα τους και του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά.

Όσο για τους κατοίκους της περιοχής, μετά την “Συμφωνία των Πρεσπών”, που έχουν αποδεχτεί ασμένως όλα τα ελληνικά κόμματα εξουσίας παρά τα όσα έλεγαν προεκλογικά, βλέπουν τώρα μια ακόμη μειοδοτική πράξη της Αθήνας. Μια εκποίηση εθνικού, πολιτιστικού και θρησκευτικού πλούτου που παρακάμπτει τις δικές τους απόψεις και την τοπική ιστορία τους.

Τι σηματοδοτεί η συμφωνία 

Μια “λεόντεια” συμφωνία που ισοδυναμεί με άλλο ένα έγκλημα σε βάρος της Ιστορίας, της Εκκλησίας, του Πολιτισμού της περιοχής. Και αναρωτιούνται συχνά ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στα Καλάβρυτα και το Δοξάτο, το Δίστομο και την Κορμίστα, την Κάντανο και την Χωριστή Δράμας; Και γιατί στις διαπραγματεύσεις για την είσοδο της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση καμιά κυβέρνηση στην Αθήνα δεν σκέφτηκε να προβάλει βέτο, αν η υποψήφια χώρα δεν επέστρεφε όλα τα κλεμμένα κειμήλια και χειρόγραφα από τις Μονές της Ανατολικής Μακεδονίας; Ερωτήματα που προφανώς έχουν την απάντησή τους.

Να σημειωθεί πάντως ότι, την συμφωνία αυτή κατά το παρελθόν απέρριψαν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις. Εκτός τώρα, από τον κ. Μητσοτάκη, που αύριο 3 Οκτωβρίου, θέλει να κάνει με αυτό το “ντηλ” μια ακόμη  επικοινωνιακή, προεκλογική “επίθεση” μέσα στη Θεσσαλονίκη. Ξεχνώντας βέβαια με ποιο “νόμισμα” πλήρωσε στη Βόρεια Ελλάδα ο Αλέξης Τσίπρας την μειοδοτική “Συμφωνία των Πρεσπών”.