Τουρκία και Πακιστάν στέλνουν στρατό στη Σαουδαραβία – Συναγερμός από Aramco για το πετρέλαιο

Στην κοινή ανακοίνωση που εξέδωσε το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν, μετά την ολοκλήρωση της έκτακτης συνόδου, οι τρεις χώρες δεσμεύτηκαν να παράσχουν άμεσα τις απαραίτητες στρατιωτικές δυνατότητες και έμψυχο δυναμικό για την ενίσχυση της άμυνας του σουνιτικού βασιλείου, το οποίο δέχεται μπαράζ επιθέσεων των Χούθι. Ήδη νωρίς το βράδυ της Δευτέρας ακούστηκαν εκρήξεις στο Ριάντ.

Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την ενεργοποίηση της αμυντικής πτυχής της Συμφωνίας της Μέκκας σε μια κρίσιμη συγκυρία για την περιοχή. Στο πλαίσιο της θεσμικής θωράκισης αυτής της προσπάθειας, αποφασίστηκε ο διορισμός του Πακιστανού Ναουμάν Μαχμούντ στη θέση του πρώτου Γενικού Γραμματέα της Συμμαχίας για τριετή θητεία, γεγονός που υπογραμμίζει τη βούληση των μελών (Ριάντ-Ισλαμαμπάντ-Άγκυρα) για μόνιμη, σταθερή και συντονισμένη στρατιωτική συνεργασία.

Ο Σαουδάραβας υπουργός Άμυνας έστειλε αυστηρή προειδοποίηση, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «τα μέτρα συλλογικής αποτροπής θα αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις επιθέσεις και θα θέσουν προ των ευθυνών τους όσους τις σχεδιάζουν ή τις εκτελούν». Πάντως, τα άλλα δύο μέλη του Συμφώνου της Μέκκας, επιμένουν να αφήνουν ανοιχτό τον δρόμο για μια ειρηνική διευθέτηση της κρίσης στην Υεμένη μέσω της διπλωματικής οδού.

Σε δηλώσεις του προς τους δημοσιογράφους στην Άγκυρα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν διευκρίνισε ότι στο τραπέζι των συζητήσεων βρέθηκαν και οι τρόποι με τους οποίους θα μπορούσε να επιλυθεί το ζήτημα ειρηνικά: «Συζητήσαμε επίσης τι θα μπορούσε να γίνει για την επίλυση του προβλήματος με ειρηνικό τρόπο μέσω του διαλόγου. Η Σαουδική Αραβία έχει υιοθετήσει μια εξαιρετικά εποικοδομητική προσέγγιση για την επίλυση του ζητήματος». Να σημειωθεί πως Τουρκία και Πακιστάν έχουν καλές σχέσεις με το Ιράν, τον κύριο σύμμαχο των μαχητών Χούθι, το δε Πακιστάν μεσολαβεί στην σύγκρουση της Τεχεράνης με τις ΗΠΑ.

Πάντως δεν είναι γνωστό πόσους στρατιώτες θα στείλουν οι δύο χώρες στη Σαουδική Αραβία, ποιες μονάδες θα μετακινηθούν ή με ποιο χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης. Δεν είναι γνωστοί ούτε και οι κανόνες εμπλοκής. Η επιτροπή καταδίκασε, τέλος, τις απόπειρες επιθέσεων στη Μέκκα και τη Μεδίνα, καθώς και τις συνεχιζόμενες επιθέσεις σε σαουδαραβικές πόλεις και σε πολιτικές και οικονομικές εγκαταστάσεις.

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ, ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Σελτσούκ Μπαϊρακτάρογλου, συμμετείχαν στο Ριάντ, μαζί με τους ομολόγους τους από τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, στη συνεδρίαση της Στρατηγικής Πολιτικής και Αμυντικής Επιτροπής, η οποία συγκροτήθηκε στο πλαίσιο της Συμφωνίας της Μέκκας για την Κοινή Άμυνα

Συναγερμός από Aramco

«Τρομακτικά λιγοστά» χαρακτηρίζει τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου ο επικεφαλής της Saudi Aramco, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για την ενεργειακή ασφάλεια του πλανήτη. Ο Αμίν Νάσερ προειδοποιεί ότι η αγορά λειτουργεί πλέον χωρίς ουσιαστικό μαξιλάρι ασφαλείας, καθώς η παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εξάντλησε τα εμπορικά και στρατηγικά αποθέματα. Κατά την εκτίμησή του, η πλήρης αναπλήρωσή τους θα απαιτήσει έως και δύο χρόνια, αφήνοντας το παγκόσμιο σύστημα εκτεθειμένο σε νέες γεωπολιτικές αναταράξεις.

Ο Αμίν Νάσερ επεσήμανε ότι ο επτάμηνος πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν συρρίκνωσε την περιφερειακή προσφορά κατά σχεδόν 3 δισεκατομμύρια βαρέλια, ποσότητα που αντιστοιχεί στο μισό αργό πετρέλαιο και τα διυλισμένα καύσιμα που θα διακινούνταν υπό κανονικές συνθήκες μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Για την κάλυψη του ελλείμματος επιστρατεύτηκε πάνω από 1 δισεκατομμύριο βαρέλια από τα υφιστάμενα αποθέματα, αναφέρουν οι Financial Times. Αν και οι κυβερνήσεις αποδέσμευσαν περισσότερα από 300 εκατομμύρια βαρέλια από στρατηγικά αποθέματα –συμφωνώντας μάλιστα την Παρασκευή για νέες αποδεσμεύσεις–, ο Νάσερ διευκρίνισε ότι το μεγαλύτερο μέρος προήλθε από εταιρικά αποθέματα, τα οποία αποτελούσαν το τελευταίο ουσιαστικό εργαλείο παρέμβασης.

Στην πρώτη δημόσια τοποθέτησή του από την έναρξη των εχθροπραξιών, ο επικεφαλής του σαουδαραβικού πετρελαϊκού κολοσσού εκτίμησε ότι τα εμπορικά αποθέματα υποχώρησαν πλέον κάτω από τα 6 δισεκατομμύρια βαρέλια, με τη συντριπτική πλειονότητά τους να μην είναι πρακτικά αξιοποιήσιμη. «Το σύστημα ήδη πιέζεται», δήλωσε κατά την ομιλία του στο συνέδριο του Energy Intelligence Forum στο Λονδίνο, συμπληρώνοντας ότι με ελάχιστες εναλλακτικές λύσεις παγκοσμίως, το μαξιλάρι ασφαλείας της προσφοράς παραμένει επικίνδυνα περιορισμένο.

«Εργαλεία επιθετικότητας» αποτελούν πλέον οι σύγχρονες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων των ανοιχτών δεδομένων όπως οι δορυφορικές εικόνες και τα αρχεία καταγραφής ναυτιλίας, καθώς χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο ως όπλα εναντίον υποδομών και δεξαμενόπλοιων, πρόσθεσε ο Νάσερ.

Οι αποστολές από τις χώρες του Κόλπου αυξήθηκαν τον περασμένο μήνα στα 15,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη του πόλεμου και καλύπτοντας πάνω από το 80% του προπολεμικού όγκου, σύμφωνα με τον πάροχο δεδομένων Kpler.

Ωστόσο, το κόστος των συγκεκριμένων αποστολών αποδείχθηκε εξαιρετικά υψηλό, με την αγορά πετρελαίου να παραμένει ασφυκτικά πιεσμένη. Ενδεικτικά, οι τιμές για τα φυσικά φορτία αργού πετρελαίου της Βόρειας Θάλασσας με παράδοση εντός του μήνα έφτασαν στα υψηλότερα επίπεδα από τον Απρίλιο.

Ριάντ και Άντεν εναντίον Χούθι

Η ενεργοποίηση των δεσμεύσεων της συμφωνίας συμπίπτει με νέα σημαντική κλιμάκωση του πολέμου στην Υεμένη. Οι δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης (που έχει προπύργιο της το Άντεν) εξαπέλυσαν μεγάλη επιχείρηση εναντίον των Χούθι στις περιοχές της Ερυθράς Θάλασσας, με την υποστήριξη του υπό τη Σαουδική Αραβία συνασπισμού. Οι Χούθι σημείωσαν πρόσφατα σημαντικές επιτυχίες, μεταξύ άλλων κατέλαβαν το κομβικής σημασίας Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ.

Η επιχείρηση, που ονομάστηκε “Αυγή της Υεμένης”, συνοδεύεται από εκτεταμένες αεροπορικές επιδρομές. Ο εκπρόσωπος του συνασπισμού, στρατηγός Τούρκι αλ-Μάλικι, δήλωσε ότι 100 μαχητικά αεροσκάφη συμμετείχαν στις επιχειρήσεις και ότι έχουν καταστραφεί 324 «σημαντικοί στόχοι». Παράλληλα, ο συνασπισμός υποστηρίζει ότι παρέχει αεροπορική κάλυψη στις κυβερνητικές δυνάμεις και προστασία στην περιοχή του στρατηγικής σημασίας στενού Μπαμπ ελ Μαντέμπ.

Οι κυβερνητικές δυνάμεις υποστηρίζουν ότι έχουν ανακαταλάβει περιοχές γύρω από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ και τη Μόχα, ένα σημαντικό λιμάνι που έπεσε στα χέρια των Χούθι, στην θεαματική τους επέλαση του Σεπτεμβρίου. Οι σύμμαχοι του Ριάντ ανακοίνωσαν σήμερα ότι ανακατέλαβαν τον έλεγχο του Μόχα στην Ερυθρά Θάλασσα. Ωστόσο, οι σχετικές αναφορές προέρχονται κυρίως από τις εμπλεκόμενες πλευρές και η κατάσταση στο πεδίο παραμένει ρευστή.

Η υποστηριζόμενη από το Ριάντ κυβέρνηση της Υεμένης δήλωσε σήμερα ότι εξαπέλυσε εκατοντάδες πλήγματα κατά θέσεων των Χούθι, μία ημέρα μετά την ανακοίνωση επίθεσης με στόχο την ανακατάληψη του συνόλου της χώρας από τους φιλοϊρανούς μαχητές.

Εκρήξεις στο Ριάντ

Όπως προαναφέραμε, ισχυρές εκρήξεις ακούστηκαν σήμερα το βράδυ στο Ριάντ. Η έκρηξη ακούστηκε σε περιοχές όχι μακριά από το διεθνές αεροδρόμιο και έκανε «τα παράθυρα να τρίζουν», δήλωσε ένας κάτοικος στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Την ίδια ώρα, η Πρεσβεία των ΗΠΑ στο Ριάντ εξέδωσε ταξιδιωτική οδηγία επιπέδου 3, προτρέποντας όλους τους Αμερικανούς πολίτες στη Σαουδική Αραβία να παραμείνουν σε εγρήγορση, λόγω της πιθανότητας αεροπορικών επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή πυραυλικές επιθέσεις στη χώρα.

Νωρίτερα σήμερα, οι Χούθι εξέδωσαν προειδοποίηση προς αεροπορικές εταιρείες ότι ο εναέριος χώρος της Σαουδικής Αραβίας είναι «επικίνδυνος» για την πολιτική αεροπορία. Χτες η Σαουδική Αραβία διέψευσε ότι οι Χούθι έπληξαν εγκαταστάσεις του πετρελαϊκού κολοσσού Aramco στην σαουδαραβική πρωτεύουσα, αποδίδοντας τους ισχυρισμούς τους σε «προπαγάνδα, λόγω της δεινής θέσης τους».

Μάχες στην Ταΐζ 

Στο μεταξύ δυνάμεις των Χούθι κατέλαβαν την κατοικία του προέδρου της Βουλής της Υεμένης, Σουλτάν αλ-Μπαρκάνι, κατά τη διάρκεια της προέλασής τους νότια της πόλης Ταΐζ  Σύμφωνα με τοπικές πηγές, μαχητές των Χούθι εισέβαλαν στην κατοικία του αλ-Μπαρκάνι στην περιοχή Ουάντι αλ-Μπαρκάνι, έπειτα από σφοδρές συγκρούσεις με κυβερνητικές δυνάμεις και τοπικές ένοπλες ομάδες.

Η εξέλιξη αυτή σημειώνεται καθώς οι Χούθι έχουν προωθηθεί στην περιοχή αλ-Σαφίγια, όπου, σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες αναφορές, απέκτησαν τον έλεγχο του βασικού οδικού άξονα που συνδέει την Ταΐζ με την Άντεν. Η συγκεκριμένη οδική αρτηρία αποτελεί σημαντικό δίαυλο ανεφοδιασμού και επικοινωνίας για τις δυνάμεις που υποστηρίζουν τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης.

Η κατάληψη της κατοικίας του αλ-Μπαρκάνι έχει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς ο ίδιος αποτελεί σημαίνον στέλεχος του πολιτικού στρατοπέδου που αντιτίθεται στους Χούθι και πρόεδρο της Βουλής της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης. Οι μάχες έχουν πλέον μετατοπιστεί προς την περιοχή της Αλ-Τούρμπα, έναν από τους σημαντικότερους εναπομείναντες κυβερνητικούς προμαχώνες στη νότια Ταΐζ.

Οι πληροφορίες από το πεδίο παραμένουν ρευστές, καθώς οι συγκρούσεις συνεχίζονται και οι γραμμές του μετώπου μεταβάλλονται γρήγορα. Παράλληλα, υπάρχουν αντικρουόμενες αναφορές για τον έλεγχο ορισμένων περιοχών γύρω από τη Σαμαϊτίν, γεγονός που δυσκολεύει την πλήρη αποτύπωση της κατάστασης. Η Ταΐζ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα του πολέμου στην Υεμένη, με τις τελευταίες επιχειρήσεις να αυξάνουν την πίεση στις δυνάμεις που στηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία.

Ο Τραμπ για τα καύσιμα

Την ίδια στιγμή, να επιρρίψει αλλού το «μπαλάκι» των ευθυνών σχετικά με την άνοδο της τιμής της βενζίνης προσπαθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας τη Δευτέρα (05/10) ότι δεν ευθύνεται στον πόλεμο με το Ιράν, αλλά στα πλήγματα της Ουκρανίας εναντίον ρωσικών πετρελαϊκών εγκαταστάσεων.

«Αυτό που ανεβάζει τη βενζίνη, δεν είναι πια τα Στενά του Ορμούζ, καθώς αριθμός ρεκόρ βαρελιών εξέρχεται από εκεί σχεδόν καθημερινά, αλλά η λέξη “διυλιστήρια”, γιατί αυτά της Ρωσίας βομβαρδίζονται από την Ουκρανία, και γιατί τα δικά μας είναι κλειστά σε Πολιτείες όπως η Καλιφόρνια από αυτούς τους ηλίθιους Δημοκρατικούς», έγραψε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα TruthSocial. Η αύξηση των τιμών των καυσίμων, βενζίνης και ντίζελ, είναι ένας σοβαρός λόγος δυσαρέσκειας για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους, οι οποίοι θα κληθούν στις 3 Νοεμβρίου να ψηφίσουν στις ενδιάμεσες βουλευτικές εκλογές.

“Γιατί πήραμε τα βομβαρδιστικά” 

Ελάχιστες ώρες αφότου ο Μάρκο Ρούμπιο αρχικά και ο Τζέι Ντι Βανς και το Λονδίνο υποβάθμιζαν το γεγονός ότι οι ΗΠΑ απέσυραν τα στρατηγικά βομβαρδιστικά από τη βάση της RAF στη Βρετανία, ο Τραμπ, «πρόδωσε» την αλήθεια. Σε συνομιλία με δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, αναφερόμενος στην απομάκρυνση αμερικανικών βομβαρδιστικών από τη βάση Φέιρφορντ, είπε ότι «υπήρχε μια συγκεκριμένη απειλή που μας ώθησε να αποσύρουμε τα βομβαρδιστικά».

Ο Τραμπ είπε επίσης ότι «γνωρίζει τους ανθρώπους που εξαπέλυσαν την απειλή». Και πως είναι «μεγάλος μπελάς». Όταν ρωτήθηκε αν συνδέονται με το Ιράν, απάντησε: «Συνδέονται με το Ιράν, ναι». Στη συνέχεια πάντως  είπε ότι είναι «πάντα έτοιμος για απευθείας συνομιλίες με το Ιράν».

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς είχε δηλώσει προηγουμένως ότι δεν έχει δει κανένα αδιάψευστο στοιχείο που να συνδέει το Ιράν με την επίθεση στο αεροσκάφος της flydubai με Ισραηλινούς επιβάτες, όπου ο συγκυβερνήτης (από το Ομάν) κατηγορείται πως σχεδίαζε να το ρίξει στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν στο Ισραήλ. Βρέθηκαν αναρτήσεις του υπέρ της Αλ Κάιντα. Δεν υπάρχει ακόμα κάποια απόδειξη ότι συνδέονταν με κάποιο ευρύτερο δίκτυο.

Την Κυριακή, σύμφωνα με τους New York Times, Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η μεταστάθμευση των βομβαρδιστικών —τα οποία είχαν συμμετάσχει σε πλήγματα κατά του Ιράν— διατάχθηκε αφού προέκυψαν πιο συγκεκριμένες λεπτομέρειες σχετικά με απειλές κατά της βάσης. Σήμερα, Δευτέρα, το βρετανικό δίκτυο ITV αναφέρει πως πληροφορήθηκε από πηγή που γνωρίζει την υπόθεση ότι η Ουάσιγκτον ανησυχούσε για το ενδεχόμενο επίθεσης με πολλαπλά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) στη συγκεκριμένη τοποθεσία.

Παρ’ όλα αυτά, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο φάνηκε να υποβαθμίζει τις εικασίες ότι η κίνηση αυτή συνδεόταν με το πρόσφατο περιστατικό κοντά στην αεροπορική βάση. «Έχουμε καταγράψει τι συνέβη την περασμένη εβδομάδα. Δεν θα το συνέδεα άμεσα με την κίνηση που έγινε», δήλωσε σε δημοσιογράφους.

«Δεν είναι ασυνήθιστο να βλέπουμε μετακινήσεις μέσων σε διάφορα μέρη του κόσμου στο πλαίσιο ασκήσεων, αναδιατάξεων, εναλλαγής προσωπικού ή άφιξης νέων αεροσκαφών και αποχώρησης παλαιότερων». Και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι η Πολεμική Αεροπορία απομάκρυνε τα βομβαρδιστικά «για λόγους αυξημένης προφύλαξης».

Ορμούζ: Πλήγμα σε ελληνόκτητο

Νέο περιστατικό με ελληνικών συμφερόντων δεξαμενόπλοιο σημειώθηκε στα Στενά του Ορμούζ, καθώς το νεότευκτο Lipsi της Dynacom Tankers, συμφερόντων του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου, υπέστη ζημιές έπειτα από πλήγμα αγνώστου βλήματος κατά τη διέλευσή του από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.

Το πλήρωμα του πλοίου είναι ασφαλές, ενώ μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν αναφορές για θαλάσσια ρύπανση. Το περιστατικό έρχεται να εντείνει εκ νέου τις ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου. Το Lipsi, χωρητικότητας 115.100 dwt, αποτελεί μια από τις πλέον πρόσφατες προσθήκες στον στόλο που διαχειρίζεται η Dynacom, καθώς παραδόθηκε από κινεζικό ναυπηγείο στις 24 Αυγούστου, μόλις έξι εβδομάδες πριν από το περιστατικό. Σύμφωνα με τη ναυτιλιακή εταιρεία ασφάλειας Vanguard Tech, το δεξαμενόπλοιο φέρει σημαία Λιβερίας και όλα τα μέλη του πληρώματός του είναι ασφαλή.

Το πλήγμα σημειώθηκε στην αριστερή πλευρά της πρύμνης, την ώρα που το τάνκερ έπλεε εξερχόμενο από τα Στενά του Ορμούζ. Από την πρόσκρουση προκλήθηκαν ζημιές στο μηχανοστάσιο και το πλοίο έχασε την πρόωσή του. Παρά τις ζημιές, δεν έχει αναφερθεί μέχρι στιγμής περιβαλλοντική επίπτωση.