Τι θα ζητήσει η Αθήνα από τον Ρούμπιο – Οι υπερ-πύραυλοι και οι πιέσεις για τα F-35

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο επισκέπτεται την Αθήνα σήμερα Τρίτη, εν μέσω ενός ανταγωνισμού για την αεροπορική υπεροχή στην Ανατολική Μεσόγειο μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας. Προηγουμένως ο Ρούμπιο επισκέφθηκε την Ισλανδία και αναμένεται να ταξιδέψει στην Πορτογαλία, μετά την Ελλάδα. Ο ελληνικός Τύπος στην Αθήνα έχει εστιάσει στο γεγονός ότι ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ δεν θα επισκεφθεί την Τουρκία, κάτι που αποτελεί συνήθη πρακτική για ανώτατους Αμερικανούς αξιωματούχους που ταξιδεύουν στην περιοχή. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον έχει παραδοσιακά κρατήσει αποστάσεις από τη θαλάσσια διαμάχη μεταξύ των δύο μεσογειακών γειτονικών κρατών.

Η Ελλάδα ενδιαφέρεται για τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού Stryker, τα οποία θα μπορούσαν να παραχωρηθούν μέσω του προγράμματος Excess Defense Articles (EDA) του Πενταγώνου, το οποίο επιτρέπει τη μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού των ΗΠΑ που δεν χρειάζονται πλέον οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις σε ξένες κυβερνήσεις.

Ένα βασικό ζήτημα για την Αθήνα θα είναι τα όπλα που θα φέρουν τα F-35 που έχει παραγγείλει από τις ΗΠΑ και τα οποία αναμένεται να φτάσουν στα τέλη του 2029. Η Ελλάδα επιδιώκει τους πυραύλους αέρος-αέρος AIM-9X Block II και AIM-120D (AMRAAM). Και τα δύο είναι προηγμένα όπλα, που μπορούν να ενισχύσουν τις αεροπορικές δυνατότητες της Ελλάδας. Ωστόσο, η έγκριση του Κογκρέσου, σε συνδυασμό με την πρόθεση της Ουάσιγκτον να διατηρήσει τη στρατιωτική ισορροπία στην περιοχή σε σχέση με την Τουρκία, ενδέχεται να περιορίσει τα ελληνικά αιτήματα. Άλλα 20 αεροσκάφη δεν αναμένεται να παραγγελθούν πριν από το 2030, όταν θα υπάρχουν περισσότερα διαθέσιμα χρήματα στον προϋπολογισμό.

Η Τουρκία επιδιώκει εδώ και καιρό να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35, από το οποίο η Άγκυρα αποκλείστηκε το 2019 μετά την αγορά του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400. Παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει δεσμευθεί να ικανοποιήσει τον «στενό φίλο» του, τον πρόεδρο Ερντογάν, στην πράξη έχουν γίνει λίγα βήματα. Η Άγκυρα δεν έχει ακόμη εκπληρώσει τις αμερικανικές νομικές απαιτήσεις σχετικά με τους S-400, ενώ το Κογκρέσο εξακολουθεί να επιβάλλει περιορισμούς στη μεταφορά F-35 στην Τουρκία.

Δημοσίως, η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η απόκτηση F-35 από την Τουρκία δεν αποτελεί δικό της ζήτημα. Ωστόσο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ασκεί παρασκηνιακές πιέσεις –μαζί με το Ισραήλ– προκειμένου να αποτρέψει μια τέτοια εξέλιξη. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε πρόσφατα ότι η Μόσχα θα ήταν ανοιχτή στην εξέταση της μεταφοράς των S-400 σε άλλη χώρα, υπό προϋποθέσεις.