Προς το τέλος του ordoliberalism; – Η Ευρώπη όμηρος των ελίτ

Το απονομιμοποιημένο ολικά σύστημα από το ιστορικό κίνημα του Μάη και της συνέχειας του στην Ιταλία και στις άλλες αναπτυγμένες χώρες, αναζητούσε ένα νέο σημείο ισορροπίας, και το οποίο βρήκε ειδικά από όταν άρχισε να καλπάζει η παγκοσμιοποίηση με τους βαλέδες της ή επιβάλλοντας την ΤΙΝΑ και την ιερή δημοσιονομική σταθερότητα επί των κοινωνικών – πολιτικών ερειπίων του κινήματος και όχι μόνον.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες η κριτική του κυρίαρχου οικονομικού μοντέλου δεν μπορεί παρά να είναι ολική, ρηξικέλευθη. Δεν είναι δυνατόν να συνεχίζεται η ληστρική εκμετάλλευση του ευρωπαϊκού λαού – και όχι μόνο – σε συνδυασμό με την κυριαρχία χωρίς τέλος του υποταγμένου πολιτικού προσωπικού στη σύγχρονη οικονομική ολιγαρχία, η οποία επιπλέον έχει μετατραπεί και σε πολεμοκρατική: Ο πόλεμος ως συστηματικός τρόπος και μέθοδος ανεξέλεγκτου πλουτισμού και συγχρόνως ποδηγέτησής της κοινωνίας.

Ουσιαστικά πρόκειται για ένα νέο και αναβαθμισμένο σε μια νέα κυρίαρχη κατάσταση πενταγωνισμό⁵, κατά πολύ πιο απάνθρωπο από αυτόν της δεκαετίας του 1960, που είχε αρχίσει να αναδύεται και να γίνεται ήδη σύστημα στην Αμερική. Η ιστορική διένεξη μεταξύ ανορθόλογου και ορθολογικού στοιχείου στην Οικονομία, όπως έλεγε ο Γκοντελιέ⁶, σήμερα φαίνεται ότι έχει περιοριστεί στη λίγο-πολύ παθητική αποδοχή του ολικού κλεπτοκρατικού απολυταρχικού καρτέλ των αδίστακτων ολιγαρχών. Από την άλλη, η πλήρως αποδιοργανωμένη Ευρώπη παρακολουθεί παθητικά τον εγκληματικό ραγδαίο επαναξοπλισμό της Γερμανίας, με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται με βάση την ιστορία.

Συγχρόνως, ιστορικά σύμμαχος και της Τουρκίας, έχει καταφέρει να δημιουργήσει στενούς πολεμοκρατικούς συνδέσμους με πολλές ευρωπαϊκές χώρες, εκμεταλλευόμενη την πολιτικά ανύπαρκτη ουσιαστικά ΕΕ. Και απέναντι σε αυτή την τραγική ευρωπαϊκή κατάσταση ο Λόγος. Πρόκειται για μια νέα τραγική ειρωνεία, την οποία ας ελπίσουμε ότι οι ευρωπαϊκοί – τουλάχιστον – λαοί δεν θα καταλήξουν ένα πρωί να πληρώσουν το μένος της.

Με βάση αυτά τα δεδομένα το ζητούμενο σήμερα είναι μπορεί ο ιστορικός και ο νεώτερος  Λόγος⁷, η ύψιστη ίσως κατάκτηση του ανθρώπινου πνεύματος και της ανθρώπινης περιπετειώδους ιστορίας, σε στενή σύνδεση με τον ιστορικό και τον νεώτερο Ανθρωπισμό να σταματήσουν αυτήν την όλο  και εντεινόμενη εκτροπή  (dérive) προς την αναπόφευκτη καταστροφή;

Και εδώ πάλι έχουμε ανάγκη την ιστορία⁸. Να καταφύγουμε στην ιστορία, στην ιστορική κριτική του Λόγου⁹, αλλά και στις προχωρημένες κοινωνικές, πολιτικές και ιδεολογικές προσπάθειες – πρακτικές απεγκλωβισμού από το σύστημα. Με άλλα λόγια, επιβάλλεται άμεσα με όρους κινήματος βάσης, αντιγραφειοκρατικά, αδογμάτιστα, αυτόνομα, να οργανωθεί η αντίσταση σε  πανευρωπαϊκό επίπεδο απέναντι στη νεοφασιστική απειλή, ευθεία προέκταση του κυρίαρχου μονοδρομικού δόγματος (ΤΙΝΑ) και του ταξηφιλελεύθερου λόγου. Να αναζητηθεί διέξοδος από το σύστημα, καθόσον αυτό μόνο δεινά επιφυλάσσει  στην ανθρωπότητα.

Το αυτόνομο κίνημα

Το μεγάλο αυτόνομο κοινωνικό κίνημα, αναπτύσσοντας αρχικά την αλληλεγγύη, τη συμπαράσταση, βασικές αρχικές καταστάσεις της νέας οργανικής, για να θυμηθούμε και τον Γκράμσι, αυτόνομης κοινωνικότητας από τα κάτω, με πλήρη διαφάνεια, σύμφωνα και με την ιστορική κατάκτηση του αντιγραφειοκρατικού κινήματος στην πρώην ΕΣΣΔ και στις άλλες ανατολικές χώρες να προσπαθήσει να δημιουργήσει ένα νέο εναλλακτικό μοντέλο.

Όχι με τηλεκατευθυνόμενους από τους ολιγάρχες και τους μιντιάρχες νέους διάττοντες και ουσιαστικά αναβαπτισμένους πρώην ψευτοαριστερούς, που έκαναν καριέρα στην πλάτη του κινήματος που φούντωσε στην εποχή των τραγικών μνημονίων, και του οποίου η παρακαταθήκη – βραχνάς στο λαό πρέπει να αποτιναχθεί.

Με νέους εκλεγμένους από τη βάση εκπροσώπους να επαναπροσδιοριστούν όσο πιο διαλεκτικά και κριτικά γίνεται οι  στόχοι και οι διαδικασίες που πρέπει ν’ ακολουθηθούν, με συνεχή έλεγχο της βάσης ώστε να δημιουργηθεί ένας νέος Λόγος, με νέα ορθολογικότητα, κοινωνική, οικονομική, πολιτική, ιδεολογική, πολιτισμική¹⁰. Και στο σημείο αυτό, επισημαίνουμε και πάλι  την ιστορική αξία του αγώνα, μορφικού, αισθητού, ιδεολογικού της ανυπότακτης αισθητοκαλλιτεχνικής πρωτοπορίας, με βασικό πρόταγμά της: Το σύστημα ανάποδα, αντεστραμμένα¹¹ (à l’envers), αναζητώντας πάντοτε ένα νέο «μη ορθολογικοποιούμενο  ορθολογικό» (Αντόρνο).

Σε κάθε περίπτωση, η έξοδος από το σύστημα φαίνεται ως η μόνη διέξοδος. Και όπως φάνηκε στην εποχή της μεγάλης κρίσης με τις ιστορικές κινητοποιήσεις του ελληνικού λαού, είναι δυνατό να δημιουργηθεί μια εναλλακτική λύση, όσο και ό,τι και να κοστίσει. Σίγουρα θα είναι καλύτερη από το καθεστώς ομηρίας – και όχι μόνον – του ελληνικού λαού στους ολιγάρχες, στις ύαινες της αγοράς, στα κοράκια κ.α. Η διαταραχή που θα επιφέρει το νέο αυτόνομο και κριτικό – ριζοσπαστικό κίνημα θα είναι σίγουρα απελευθερωτική, χειραφετησιακή, προσβλέποντας πάντοτε σε ένα καλύτερο, ορθολογικότερο και ανθρωπινότερο σύστημα.

Η γκλαμουράτη και εφησυχασμένη ζωή των  σύγχρονων μεγαλόσχημων κυρίαρχων πραξικοπηματικά επί κοινωνικών ερειπίων τρωκτικών και των ενεργούμενων ανθύπατών τους στις αρπαγμένες από τον λαό βίλες τους, στα φανταχτερά κότερα της παρέας με τόνους κοκαΐνης κ.τ.λ.  θα ακυρωθεί άπαξ δια παντός από το νέο αυτόνομο κριτικό – ριζοσπαστικό κίνημα. Η πράξη αυτή θα αποτελέσει συγχρόνως και ένα μοναδικό πρότυπο στα νέα παιδιά που παλεύουν να επιβιώσουν, υπό άκρως δυσχερείς όρους.

Ο διάχυτος, τέλος, τεχνητός κατά το πλείστον τοξικός ευδαιμονισμός  τους (για να παραφράσουμε και τον Μαρκούζε) θα πάρει οριστικό τέλος. Έτσι θα τεθεί ένα τέλος στην παθητικότητα απέναντι σε αυτή την τραγική κατάσταση απόλυτης κυριαρχίας των ολιγαρχών, και συγχρόνως θα δημιουργηθούν νέα πρότυπα, νέες αναφορές, νέα παραδείγματα, μεθοδολογικά, ιδεολογικά, πολιτισμικά μακρυά από την λούμπεν κουλτούρα τους, οπωσδήποτε γκρεμίζοντας τη νεοαταξική υποκριτική και αποπλανητική και ουσιαστική πλασματική κυρίαρχη (ψευτο-) ορθολογικότητα.

 

---

 

^{ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1.Βλ. Horkheimer – Th. Adorno, Dialectique de la raison, Gallimard.
2.Βλ. J. Habermas, Textes et contextes, Cerf.
3.Βλ. Χ. Μαρκούζε, Ο μονοδιάστατος άνθρωπος, Παπαζήσης.
4.Βλ. J. Habermas, La scienee et la technique comme idéologie, Médiations.
5.Βλ. Χ. Μπος, Πενταγωνισμός, Διεθνής Επικαιρότητα.
6.Βλ. M. Godelier, Rationalité et irrationalité en économie, Maspero, 1966.
7.Habermas, Le discours philosophique de la modernité, Gallimard.
8.Βλ. όλα τα βιβλία του E. Hobsbawm.
9.Βλ. ib. σημ. 1.
10.Βλ. και το δίτομο έργο μας, Θεωρία πολιτισμού, Ψηφίδα, τ. ΙΙ.
11.Βλ. τις ιστορικές κριτικές του συστήματος συνολικά από τους G. Debord και R.Vanegeim και γενικότερα από τους Καταστασιακούς: Διεθνής καταστασιακή.}