Ατζέντα 2030: Μεγαλεπήβολα σχέδια με κραυγαλέα κενά σε προσωπικό

Αυτή είναι η πραγματικότητα πίσω από τις εξαγγελίες. Και τα προβλήματα αναδεικνύονται από τα ίδια τα υπηρεσιακά έγγραφα των Ενόπλων Δυνάμεων. Και αυτά που καταγράφονται είναι αποκαλυπτικά: Σε υπηρεσιακό έγγραφο του Πολεμικού Ναυτικού αναφέρεται ότι τα υφιστάμενα επίπεδα στελέχωσης των μονάδων και ιδιαίτερα των πλοίων που συμμετέχουν σε επιχειρησιακές αποστολές «εκτιμάται ότι επιδρούν δυσμενώς στην επιχειρησιακή ετοιμότητα/αξιοποίηση των πλοίων».

Ακόμη πιο χαρακτηριστικά, το ίδιο έγγραφο επισημαίνει ότι το πρόβλημα επιτείνεται από ελλείμματα σε έμπειρο προσωπικό συγκεκριμένων ειδικοτήτων. Τα καταγράφει η ίδια η υπηρεσιακή αλληλογραφία. Και ποια λύση αναζητείται; Η αξιοποίηση προσωπικού που υπηρετεί μόνιμα σε υπηρεσίες εκτός συγκροτήματος, ώστε να ενισχύσει τα πλοία. Δηλαδή, όταν το προσωπικό δεν επαρκεί, ψάχνουμε από πού θα μετακινήσουμε ανθρώπους για να κλείσουμε τις τρύπες! Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι άλλο έγγραφο του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού: Καταγράφει ότι από το 2024 έως και το 2028 συμπληρώνουν στο Πολεμικό Ναυτικό 35 χρόνια πραγματικής υπηρεσίας 1.332 στελέχη προερχόμενα από τον θεσμό των ΕΜΘ.

Το ίδιο υπηρεσιακό κείμενο επισημαίνει ότι πρόκειται για έμπειρα και ικανά στελέχη, τα οποία με την πάροδο των ετών απέκτησαν πολύτιμη τεχνογνωσία και αντίστοιχη εκπαίδευση. Και τι διαπιστώνεται; Ότι η αποχώρησή τους θα στερήσει από το Πολεμικό Ναυτικό πολύτιμη εμπειρία και γνώση, η οποία δεν μπορεί να αντικατασταθεί εύκολα… Γι’ αυτό και προτείνεται η παράταση της παραμονής τους στην ενεργό υπηρεσία.

Εδώ πλέον γεννάται ένα αμείλικτο ερώτημα: Αν αυτοί οι άνθρωποι είναι τόσο απαραίτητοι, γιατί τους αντιμετωπίζουμε ως προσωπικό που πρέπει να φύγει; Δεν μπορεί από τη μία να αναγνωρίζεται υπηρεσιακά ότι η εμπειρία τους είναι πολύτιμη και δύσκολα αναπληρώσιμη και από την άλλη να αφήνουμε ή να δημιουργούμε θεσμικό πλαίσιο το οποίο  τους οδηγεί στην έξοδο. Δεν γίνεται να απαξιώνουμε το προσωπικό όταν διεκδικεί και να ανακαλύπτουμε ξαφνικά την αξία του όταν διαπιστώνουμε ότι δεν είναι εύκολο να αντικατασταθεί. 

Τι δείχνουν τα έγγραφα για τα στρατιωτικά εργοστάσια

Σε ό,τι αφορά τα στρατιωτικά εργοστάσια και εκεί η εικόνα είναι εξίσου ανησυχητική. Γίνεται ευθέως λόγος για σταδιακή μείωση του στρατιωτικού και πολιτικού τεχνικού προσωπικού, η οποία αναμένεται να κορυφωθεί το επόμενο έτος λόγω αποστρατειών και συνταξιοδοτήσεων. Ειδική αναφορά γίνεται για διάφορα εργοστάσια, ενώ καταγράφεται και έλλειψη επιστημονικού προσωπικού σε άλλο εργοστάσιο.

Το ίδιο έγγραφο παραδέχεται κάτι εξαιρετικά σημαντικό: Οι εκπαιδεύσεις δεν μπορούν να αντισταθμίσουν πλήρως την πολυετή εμπειρία και εξειδίκευση του προσωπικού που αποχωρεί. Γιατί είναι δεδομένο ότι η τεχνογνωσία δεκαετιών δεν δημιουργείται με μια διαταγή και δεν αντικαθίσταται με ένα σεμινάριο. Και ποιες λύσεις προτείνονται;

1. Παραμονή στελεχών πέραν της 35ετίας.
2. Παράταση της θητείας ΟΒΑ.
3. Πρόσληψη ΕΠ.ΟΠ. με κίνητρο ακόμη και δεκαετή παραμονή στις φρουρές όπου εδρεύουν τα Στρατιωτικά Εργοστάσια.

Με απλά λόγια: Ψάχνουμε πλέον τρόπους να κρατήσουμε προσωπικό! Και αυτό, από μόνο του, λέει πολλά…. 

Όμως, η “Ατζέντα 2030” δεν μπορεί να χτιστεί με άδειες θέσεις! Μπορούμε να αγοράσουμε σύγχρονα οπλικά συστήματα. Μπορούμε να ψηφιοποιήσουμε διαδικασίες. Μπορούμε να αλλάξουμε δομές, διοικήσεις και οργανογράμματα. Μπορούμε να παρουσιάσουμε φιλόδοξα εξοπλιστικά προγράμματα. Αλλά υπάρχει κάτι, που καμία παρουσίαση και κανένα σύνθημα δεν μπορεί να αντικαταστήσει: Τον άνθρωπο, το έμπειρο στέλεχος, τον τεχνικό, τον μηχανικό, τον υπαξιωματικό, τον ΕΜΘ, τον ΕΠΟΠ, τον αξιωματικό που έχει αποκτήσει δεκαετίες επιχειρησιακής και τεχνικής εμπειρίας… Χωρίς αυτούς, ακόμη και το ακριβότερο οπλικό σύστημα είναι απλώς μέταλλο… 

Και τώρα έρχεται ο λογαριασμός… 

Εδώ και χρόνια, οι γνωρίζοντες προειδοποιούν ότι η συνεχής απαξίωση της σταδιοδρομίας, η αβεβαιότητα, η έλλειψη ουσιαστικών κινήτρων και η αδυναμία διατήρησης έμπειρου προσωπικού δημιουργούν ένα πρόβλημα που κάποια στιγμή θα βρεθεί μπροστά μας. Τώρα βρίσκεται μπροστά μας. Και τα συγκεκριμένα έγγραφα δεν επιτρέπουν πλέον σε κανέναν να ισχυρίζεται ότι δεν γνώριζε.

Όταν το ίδιο το Πολεμικό Ναυτικό συνδέει τα επίπεδα στελέχωσης με την επιχειρησιακή ετοιμότητα των πλοίων, το ζήτημα δεν είναι αντιπολιτευτικό. Είναι επιχειρησιακό! Όταν καταγράφεται ότι εκατοντάδες έμπειρα στελέχη ΕΜΘ οδηγούνται σταδιακά προς αποχώρηση και ταυτόχρονα εξετάζεται τρόπος να παραμείνουν, το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό. Είναι μπροστά μας! Όταν τα Στρατιωτικά Εργοστάσια προειδοποιούν ότι η απώλεια πολυετούς εμπειρίας και εξειδίκευσης δεν μπορεί να αντισταθμιστεί πλήρως μέσω εκπαιδεύσεων, τότε έχουμε ξεπεράσει το στάδιο των προειδοποιήσεων.

Όμως, οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν είναι Excel! Οι αριθμοί μπορεί να μειώνονται εύκολα πάνω σε έναν πίνακα. Οι οργανικές θέσεις μπορεί να διαγράφονται με μία γραμμή. Οι δομές μπορεί να συγχωνεύονται. Η εμπειρία όμως δεν συγχωνεύεται και η τεχνογνωσία δεν αγοράζεται από το ράφι. Και το έμπειρο προσωπικό που χάνεται δεν αντικαθίσταται από τη μία ημέρα στην άλλη!

Γι’ αυτό χρειάζεται άμεσα αλλαγή πορείας: Χρειάζεται πραγματική πολιτική συγκράτησης προσωπικού. Χρειάζονται οικονομικά και βαθμολογικά κίνητρα. Χρειάζεται αποκατάσταση της προοπτικής σταδιοδρομίας. Χρειάζεται σοβαρός σχεδιασμός προσλήψεων και αναπλήρωσης των αποχωρήσεων. Και πάνω απ’ όλα χρειάζεται να αντιμετωπιστεί επιτέλους το προσωπικό ως πολλαπλασιαστής ισχύος και όχι ως δημοσιονομικό βάρος.

Η μεγαλύτερη απειλή για την “Ατζέντα 2030”

Αυτό είναι το πραγματικό καμπανάκι κινδύνου που προκύπτει από  τα έγγραφα και όχι μόνον. Και δεν μπορεί πλέον κανείς να κάνει ότι δεν το ακούει. Τα έγγραφα μιλούν: Τα κενά μεγαλώνουν, η τεχνογνωσία χάνεται και τα Επιτελεία ζητούν να κρατήσουν το προσωπικό. Και το ερώτημα προκύπτει αβίαστα: Αυτή είναι η “Ατζέντα 2030”;

Γιατί Ένοπλες Δυνάμεις χωρίς επαρκές, έμπειρο προσωπικό το οποίο αντιμετωπίζεται αξιοπρεπώς  δεν είναι μεταρρύθμιση. Είναι αποδυνάμωση. Και όταν τα ίδια τα υπηρεσιακά έγγραφα προειδοποιούν για τις συνέπειες, η (όποια)πολιτική ηγεσία έχει πλέον μία υποχρέωση: Να ακούσει και να δράσει πριν είναι αργά…