Τζιμ Λόντος: Πώς το αγροτόπαιδο από το Άργος έγινε παγκόσμιος πρωταθλητής

Γεννημένος στα τέλη του 19ου αιώνα, ο Χρήστος Θεοφίλου κατάφερε να μετατρέψει την πάλη σε ένα λαοφιλές υπερθέαμα, γεμίζοντας ασφυκτικά τεράστια στάδια τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στην Ευρώπη. Γνωστός και με το προσωνύμιο “The Greek Adonis” (Ο Έλληνας Άδωνις), ο “Λόντος” δεν ξεχώρισε μόνο για την απαράμιλλη σωματική του διάπλαση και τη μοναδική του τεχνική, αλλά και για το ήθος, την έντονη φιλανθρωπική του δράση και τη βαθιά του αγάπη για την πατρίδα του.

Για γενιές Ελλήνων, ιδιαίτερα κατά τα δύσκολα χρόνια του Μεσοπολέμου και της μεταπολεμικής περιόδου, το όνομά του έγινε συνώνυμο της υπεράνθρωπης δύναμης, της ανδρείας και της ελληνικής ψυχής που μεγαλουργεί στα ξένα.

Ο Χρήστος Θεοφίλου γεννήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 1897 στο χωριό Κουτσοπόδι του Άργους. Προερχόταν από μια φτωχή και πολύτεκνη αγροτική οικογένεια, όντας ο μικρότερος από τα συνολικά 13 αδέλφια του. Οι συνθήκες διαβίωσης στην ελληνική επαρχία εκείνης της εποχής ήταν εξαιρετικά δύσκολες, γεγονός που ώθησε το νεαρό Χρήστο, σε ηλικία μόλις 14 ετών, να πάρει την μεγάλη απόφαση και να μεταναστεύσει μόνος του στις Ηνωμένες Πολιτείες αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον.

Φτάνοντας στην Αμερική, όπως και χιλιάδες άλλοι μετανάστες, ήρθε αντιμέτωπος με την σκληρή πραγματικότητα της επιβίωσης. Εγκαταστάθηκε αρχικά στην περιοχή του Σαν Φρανσίσκο, όπου αναγκάστηκε να κάνει οποιαδήποτε δουλειά μπορούσε να του εξασφαλίσει ένα κομμάτι ψωμί. Εργάστηκε ως αχθοφόρος, καμαρότος σε πλοία, ελαιοχρωματιστής και σοβατζής. Λόγω της εντυπωσιακής σωματικής του διάπλασης δούλεψε επίσης ως μοντέλο για ζωγράφους, γλύπτες και φωτογράφους της εποχής.

Παράλληλα με τις καθημερινές χειρωνακτικές εργασίες, ο Θεοφίλου άρχισε να ασχολείται συστηματικά με την ερασιτεχνική ελεύθερη πάλη. Η φυσική του δύναμη, σε συνδυασμό με το πεισματάρικο πνεύμα του, τον έκαναν να ξεχωρίσει γρήγορα. Μέσα σε μόλις τρία χρόνια από την πρώτη του επαφή με το άθλημα, είχε ήδη κερδίσει την φήμη ενός από τους πλέον υποσχόμενους και ικανούς ερασιτέχνες παλαιστές σε ολόκληρη την περιφέρεια του Σαν Φρανσίσκο.

Ο Λόντος καθιερώνεται στην επαγγελματική πάλη

Η ανάγκη για μεγαλύτερα έσοδα αλλά και η έλξη του προς το θέαμα τον οδήγησαν να μεταπηδήσει στην επαγγελματική πάλη (το λεγόμενο “κατς”). Πριν μπει ολοκληρωτικά στα ρινγκ, εργάστηκε για ένα διάστημα σε τσίρκο, όπου εκτελούσε νούμερα ως ακροβάτης και παλαιστής. Στις πρώτες του επαγγελματικές εμφανίσεις χρησιμοποιούσε το όνομα “The Wrestling Plasterer” Christopher Theophelus (Ο Παλαιστής Σοβατζής), τιμώντας με αυτόν τον τρόπο το προηγούμενο επάγγελμά του.

Σύντομα όμως κατάλαβε ότι χρειαζόταν ένα πιο εύηχο και εύκολο όνομα για το αμερικανικό κοινό. Έτσι, υιοθέτησε το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Τζιμ Λόντος (Jim Londos), το οποίο έμελλε να γράψει ιστορία. Το όνομα “Τζιμ Λόντος” επιλέχθηκε από τον ίδιο τον Χρήστο Θεοφίλου σε συνεργασία με τον αμερικανό αθλητικογράφο Ρόσκο Φόσετ (Roscoe Fawcett). Η αλλαγή του ονόματος έγινε για τους εξής λόγους:

• Ευκολία στην προφορά: Το ελληνικό του όνομα (Χρήστος Θεοφίλου / Christopher Theophelus) ήταν πολύ δύσκολο για το αμερικανικό κοινό και τους εκφωνητές των αγώνων.
• Η έμπνευση από τον… Τζακ Λόντον: Το επώνυμο “Λόντος” (Londos) επιλέχθηκε ως φόρος τιμής στον διάσημο Αμερικανό συγγραφέα και δημοσιογράφο Τζακ Λόντον (Jack London), τον οποίο ο νεαρός παλαιστής θαύμαζε βαθύτατα. Επιπλέον, ο Τζακ Λόντον καταγόταν από το Όκλαντ της Καλιφόρνιας, μια περιοχή πολύ κοντά στο Σαν Φρανσίσκο, όπου ο Έλληνας αθλητής ξεκίνησε την καριέρα του.

Μια δεύτερη εκδοχή αναφέρει ότι το “Λόντος” συνδέθηκε επίσης με μια σημαντική νίκη που πέτυχε στην αρένα “London” της πόλης Πόρτλαντ στο Όρεγκον. Το μικρό όνομα “Τζιμ” (Jim) κρατήθηκε από ένα προηγούμενο ψευδώνυμο (Jim Wilson), που είχε χρησιμοποιήσει για ένα σύντομο διάστημα προκειμένου να αγωνιστεί στο Όρεγκον, αλλά και για να κρύψει αρχικά τις επαγγελματικές του δραστηριότητες από την οικογένειά του στην Ελλάδα.

Αν και ο Λόντος δεν είχε το τυπικό ύψος των άλλων αθλητών της κατηγορίας των βαρέων βαρών, το σώμα του ήταν ένα πραγματικό φρούριο ρώμης. Τα σωματομετρικά του μεγέθη κατά την περίοδο της απόλυτης ακμής του προκαλούσαν δέος:

* Ύψος: 1,68 μ.
* Βάρος: 88 κιλά
* Περιφέρεια στήθους: 1,15 – 1,20 μ.
* Περιφέρεια λαιμού: 0,47 μ.
* Περιφέρεια βραχιόνων (δικέφαλοι): 0,41 – 0,43 μ.

Ο Λόντος αναπλήρωνε το μειονέκτημα του ύψους του με την εκρηκτικότητα, την ασύλληπτη αντοχή του και την επιστημονική του κατάρτιση στις λαβές. Έγινε παγκοσμίως διάσημος για το θρυλικό “αεροπλανικό κόλπο” (airplane spin). Κατά τη διάρκεια αυτής της θεαματικής τεχνικής, σήκωνε τον αντίπαλό του πάνω στους ώμους του, τον περιέστρεφε με μεγάλη ταχύτητα στον αέρα για να του προκαλέσει ζάλη και στη συνέχεια τον κάρφωνε με δύναμη στο καναβάτσο, εξασφαλίζοντας τη νίκη. Το κόλπο αυτό ξεσήκωνε τους φιλάθλους και τον μετέτρεψε γρήγορα στο απόλυτο ίνδαλμα της κερκίδας.

Πορεία προς την Κορυφή και Παγκόσμιοι Τίτλοι

Από το 1916 κιόλας, ο Λόντος άρχισε να συλλέγει σημαντικές νίκες απέναντι σε κορυφαίους παλαιστές της εποχής. Νίκησε τον Ρωσοαμερικανό Εϋτζάζ (πρωταθλητή Δυτικών Πολιτειών), τον Πίτερσον (πρωταθλητή ακτών Ειρηνικού) και τον Νορβηγό Μπένσον. Το 1921, κέρδισε τον επίσης Ελληνοαμερικανό Βασίλειο Δημητρέλλη (William Demetral) και ανακηρύχθηκε πρωταθλητής των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η διαδρομή του προς τον παγκόσμιο τίτλο δεν ήταν εύκολη, καθώς είχε να αντιμετωπίσει σπουδαίους αθλητές, όπως ο διαβόητος “Στραγγαλιστής” Εντ Λιούις (Ed “Strangler” Lewis) και ο “Στέκερ” Μπράουνιγκ. Μετά από επικές αναμετρήσεις και μερικές ισοπαλίες, η μεγάλη καταξίωση ήρθε στις 6 Ιουνίου 1930. Σε έναν ιστορικό αγώνα στη Νέα Υόρκη, ο Λόντος αντιμετώπισε τον τότε παγκόσμιο πρωταθλητή Ντικ Σίκατ (Dick Shikat), τον οποίο και υποχρέωσε σε ήττα, κατακτώντας τον τίτλο του Παγκόσμιου Πρωταθλητή Βαρέων Βαρών της National Wrestling Association.

Το αποκορύφωμα της καριέρας του σημειώθηκε στις 18 Νοεμβρίου 1938, όταν αναγνωρίστηκε ως ο αδιαφιλονίκητος Παγκόσμιος Πρωταθλητής Βαρέων Βαρών (World Heavyweight Championship), παραλαμβάνοντας την περίφημη χρυσή και αδαμαντοποίκιλτη ζώνη, ένα κειμήλιο ανεκτίμητης αξίας που τον συνόδευε σε όλες τις επίσημες φωτογραφίσεις του. Ο Λόντος επέδειξε μοναδική σταθερότητα και κυριάρχησε στα ρινγκ, διατηρώντας τον παγκόσμιο τίτλο του για οκτώ ολόκληρα χρόνια, μέχρι και το 1946, τη χρονιά που αποφάσισε να αποσυρθεί οριστικά από την ενεργό δράση (από τον αγώνα του Λόντου με τον Κόλα Κβαριάνι στο Παναθηναϊκός Στάδιο):

Οι Αγώνες στην Ελλάδα και η Πολιτιστική Επιρροή

Παρά την τεράστια επιτυχία του στην Αμερική, ο Τζιμ Λόντος δεν ξέχασε ποτέ τις ρίζες του. Η επιστροφή του στην Ελλάδα για επίσημους αγώνες προκάλεσε πρωτοφανή φρενίτιδα στον ελληνικό λαό.

Στις 2 Δεκεμβρίου 1928 νίκησε στο Παναθηναϊκό Στάδιο τον Πολωνοαμερικανό Καρλ Ζμπίσκο. Ο αγώνας έγινε με επίσημους προσκεκλημένους υπουργούς και πρέσβεις. Παρά τη δυνατή βροχή, το Στάδιο γέμισε ασφυκτικά, ενώ διαιτητής ήταν ο παλιός Ολυμπιονίκης Δημήτρης Τόφαλος.

Τον Οκτώβριο του 1933 νίκησε στο Παναθηναϊκό Στάδιο τον Γεωργιανό γίγαντα Κόλα Κβαριάνι, προπολεμικό πρωταθλητή Ευρώπης στην ελληνορωμαϊκή πάλη, που είχε τρομακτική σωματική διάπλαση (ζύγιζε περίπου 127 κιλά). Ο αγώνας διοργανώθηκε από τον Πανιώνιο για τη συγκέντρωση χρημάτων για το Στάδιο της Νέας Σμύρνης. Ο Λόντος πέτυχε μια συγκλονιστική νίκη, η οποία ενέπνευσε τον Μάρκο Βαμβακάρη να γράψει το τραγούδι “Λόντος και Κοριάνι” και τον Παναγιώτη Τούντα το “Στον λεβέντη μας Τζιμ Λόντο”, που τραγούδησε η Ρόζα Εσκενάζυ (ακούγεται στο κάτωθι βίντεο).

Ο αντίκτυπος των επιτυχιών του στην ελληνική κοινωνία ήταν τόσο βαθύς, ώστε το όνομά του πέρασε στην καθομιλουμένη γλώσσα. Κατά τις δεκαετίες του 1950 και 1960, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, η λέξη “Τσιμπλόντος” (παραφθορά του Τζιμ Λόντος) χρησιμοποιούνταν ως αυτόματος χαρακτηρισμός για οποιονδήποτε άνθρωπο διέθετε εξαιρετική σωματική δύναμη ή κατάφερνε να επιβληθεί σε μια δύσκολη κατάσταση.

Το φιλανθρωπικό έργο του και το τέλος

Μετά την απόσυρσή του από τα ρινγκ το 1946, ο Λόντος τιμήθηκε με τον τίτλο του Ισόβιου Παγκόσμιου Πρωταθλητή. Ωστόσο, η δράση του δεν σταμάτησε εκεί. Αφιέρωσε το υπόλοιπο της ζωής του σε έναν εξαιρετικά ευγενή σκοπό: Την φιλανθρωπία. Εργάστηκε ακούραστα για τη συγκέντρωση πόρων και την οικονομική ενίσχυση ορφανοτροφείων, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην περίθαλψη των ορφανών παιδιών από την Ελλάδα, θυμάτων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου.

Αυτή η ανιδιοτελής προσφορά του αναγνωρίστηκε σε ανώτατο κρατικό επίπεδο. Παρασημοφορήθηκε και τιμήθηκε για το έργο του τόσο από τον Βασιλιά της Ελλάδας Παύλο, όσο και από τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ρίτσαρντ Νίξον.

Ο Τζιμ Λόντος έφυγε από τη ζωή στις 19 Αυγούστου 1975, σε ηλικία 78 ετών, προδομένος από την καρδιά του (έμφραγμα του μυοκαρδίου) στο Εσκοντίντο της Καλιφόρνιας. Τάφηκε στο Oak Hill Memorial Park της Καλιφόρνιας. Μετά θάνατον, η κληρονομιά του αναγνωρίστηκε με την είσοδό του στα πιο λαμπερά πάνθεον του αθλητισμού, όπως τα: Hall of Fame του WWE, Hall of Fame της Επαγγελματικής Πάλης, Hall of Fame της επαγγελματικής πάλης George Tragos/Lou Thesz.

Παρέμεινε για πάντα στη μνήμη του ελληνισμού ως “του Άργους το καμάρι” (όπως τον αποκάλεσε και ο Μάρκος Βαμβακάρης στο τραγούδι του), ένας άνθρωπος που ξεκίνησε από το μηδέν για να κατακτήσει τον κόσμο, χωρίς να χάσει ποτέ την ψυχή του.