Ενδιάμεσες εκλογές: Ουαί τοις ηττημένοις, αλλά… και τοις νικηταίς
16/11/2026
Το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ κατέλαβε πολλούς εξαπίνης. Μολονότι γινόταν όλο και πιο σαφές ότι οι Ρεπουμπλικάνοι θα έχαναν τη Βουλή των Αντιπροσώπων, το περιθώριο της νίκης ξεπέρασε ακόμη και τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις των Δημοκρατικών.
Παράλληλα, κανείς δεν περίμενε ότι οι Δημοκρατικοί θα κέρδιζαν και την Γερουσία στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ με τόση άνεση, επικρατώντας μάλιστα ακόμη και σε παραδοσιακά κάστρα των Ρεπουμπλικάνων όπως το Τέξας και το Κάνσας! Αναλυτές και πολιτικοί – από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Τζ. Ντ. Βανς μέχρι γερουσιαστές, βουλευτές και στελέχη με μελλοντικές ηγετικές φιλοδοξίες – προσπάθησαν να ερμηνεύσουν την ηχηρή αποδοκιμασία του εκλογικού σώματος, προσφέροντας αποκλίνουσες ερμηνείες που ενδέχεται να επηρεάσουν την μελλοντική πορεία του κόμματος.
Οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν και η επιρροή του Ισραήλ στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, τα όρια στις απελάσεις παρανόμων μεταναστών που οδήγησαν σε υπερβάσεις από την Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE), καθώς και η αναποτελεσματικότητα του απερχόμενου ρεπουμπλικανικού Κογκρέσου συγκαταλέγονταν στα σημεία τριβής.
Παρόλα αυτά, η ισχυρή νίκη του Προέδρου Τραμπ το 2026 παραμένει απόδειξη ότι αρκετά από τα ζητήματα που ανέδειξε στην ατζέντα του (π.χ. η ανεξέλεγκτη παράνομη μετανάστευση, οι πληθωριστικές πολιτικές, ο γουοκισμός) βρήκαν απήχηση στους πολίτες σε ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένου ενός μεγάλου αριθμού αναποφάσιστων ψηφοφόρων που συχνά παίζουν καθοριστικό ρόλο στην οριστική επικράτηση του ενός κόμματος ή του άλλου. Σε αυτόν τον εκλογικό κύκλο, το μεγαλύτερο πρόβλημα φαίνεται να είναι ότι ο Πρόεδρος έχασε την επαφή με τον απλό ψηφοφόρο (ένα βασικό χαρακτηριστικό της λαϊκιστικής του ρητορικής που τελικά του χάρισε την προεδρία δύο φορές).
Οι αυξήσεις στα καύσιμα
Οι Αμερικανοί έχουν αποδείξει σταθερά ότι οι επιλογές τους στην κάλπη επηρεάζονται κατά κύριο λόγο από την τσέπη τους. Ακόμη περισσότερο από την αύξηση του κόστους των καυσίμων που προκύπτει από τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις σε Ιράν και Ουκρανία, οι τελωνειακοί δασμοί που μετακυλίστηκαν στους καταναλωτές λόγω της δασμολογικής πολιτικής του Προέδρου ενδέχεται να προκάλεσαν πολύ μεγαλύτερη ζημιά απ’ ότι αρχικά εκτιμήθηκε. Ζούμε σε μια έντονα εμπορευματοποιημένη κοινωνία, όπου σχεδόν όλοι πραγματοποιούν αγορές από διαδικτυακές πλατφόρμες στις μέρες μας.
Συχνά, αυτές οι αγορές υποκινούνται εξίσου από ψυχολογικούς/συναισθηματικούς παράγοντες όσο και από πρακτικούς. Το να βλέπει ο καταναλωτής ένα μήνυμα για επιπλέον τέλη (δηλαδή φορολόγηση) που του επιβάλλονται (ακόμη κι αν το κόστος δεν είναι ιδιαίτερα υψηλό) μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την στάση του στην κάλπη.
Για ένα κόμμα που έχει ως σταθερό στόχο τον περιορισμό του κράτους, το να βλέπει ο καταναλωτής τον «Θείο Σαμ» να βάζει το χέρι του στις τσέπες του κάθε φορά που προβαίνει σε μια αγορά μοιάζει αρκετά παράλογο… Οι δασμοί μπορεί να αύξησαν τα κρατικά έσοδα και να ενίσχυσαν τον βιομηχανικό τομέα εσωτερικά, αλλά οι περισσότεροι ψηφοφόροι είτε δεν κατανοούν είτε δεν ενδιαφέρονται για την μακροοικονομία αν αισθάνονται ότι ζημιώνονται βραχυπρόθεσμα. Ο Πρόεδρος απέτυχε να εξηγήσει τα οφέλη των δασμών στους καταναλωτές.
Γιατί σάρωσαν οι Δημοκρατικοί
Όσον αφορά τους Δημοκρατικούς, μετά τους πανηγυρισμούς για το «γαλάζιο τσουνάμι» που κατέκλεισε την Ουάσιγκτον, θα πρέπει κι αυτοί να δείξουν ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μην διαβάσουν λάθος την λαϊκή ετυμηγορία και παρανοήσουν την εντολή που έλαβαν. Το εκλογικό ράπισμα που μοιάζει περισσότερο με απόρριψη της αποτυχίας της σημερινής κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τα ζητήματα του κόστους διαβίωσης και του πληθωρισμού δεν πρέπει να εκληφθεί ως ψήφος εμπιστοσύνης στην ακροαριστερή ατζέντα κάποιων Δημοκρατικών. Είναι εξαιρετικά απίθανο οι 77 εκατομμύρια πολίτες που απέρριψαν ηχηρά το δόγμα του γουοκισμού, τα ανοιχτά σύνορα, έναν διαρκή «πόλεμο δι’ αντιπροσώπων» με την Ρωσία κ.λπ., να άλλαξαν ξαφνικά γνώμη μέσα σε μόλις δύο χρόνια.
Οι Δημοκρατικοί σάρωσαν στις εκλογές σε παναμερικανικό επίπεδο με την προοπτική να μπορέσουν να τιθασεύσουν ορισμένες από τις πολιτικές που εξοργίζουν το εκλογικό σώμα και να νομοθετήσουν πιο αποτελεσματικές λύσεις στα προβλήματα (κυρίως οικονομικά) που επηρεάζουν τη ζωές των Αμερικανών.
Αν οι Δημοκρατικοί μετατρέψουν αυτή την ευκαιρία σε ένα αδιάκοπο ανθρωποκυνηγητό εναντίον του Προέδρου, της οικογένειάς του και κορυφαίων κυβερνητικών στελεχών σε βάρος της καλής διακυβέρνησης και νομοθέτησης, μπορεί πολύ εύκολα να βρεθούν στην ίδια ακριβώς θέση που βρίσκονται οι Ρεπουμπλικάνοι σήμερα. Ο κόσμος φαίνεται να χάνει την υπομονή του με την αναποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση της καθημερινότητας και με την υπερβολική προσήλωση στην προώθηση μιας ιδεολογικά αγκυλωτικής ατζέντας.
ΗΠΑ: Ρήγμα στους Δημοκρατικούς
Εν τω μεταξύ, οι νίκες που σημείωσαν οι υποψήφιοι της πτέρυγας των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών ενδέχεται να πυροδοτήσουν αυξανόμενες διαμάχες εντός του Δημοκρατικού Κόμματος. Η δημόσια διχόνοια που εκδηλώθηκε τις ημέρες πριν από τις εκλογές στο Μίσιγκαν ήταν μια πρόγευση του τι μέλλει γενέσθαι, ενώ η αμφισβήτηση του ηγετικού ρόλου του Τσακ Σούμερ στην Γερουσία από τον Μπέρνι Σάντερς υποδηλώνει ότι η εσωτερική μάχη εξουσίας για τον έλεγχο του Δημοκρατικού Κόμματος θα συνεχιστεί.
Η ευρεία πλειοψηφία που εξασφάλισαν οι Δημοκρατικοί θα επιτρέψει στους ηγέτες του κόμματος να λειτουργούν χωρίς την στήριξη της συνιστώσας των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών (DSA) όπου χρειάζεται, αλλά θα διευρύνει σταδιακά το ρήγμα μεταξύ των Δημοκρατικών, οι οποίοι εμφανίζονται όλο και πιο κατακερματισμένοι, καθιστώντας αναπόφευκτη μια μελλοντική ιδεολογική αναμέτρηση για τον έλεγχο του κόμματος.
Για τον απλό ψηφοφόρο, ο κίνδυνος είναι ότι εάν και τα δύο κόμματα δεν λάβουν επιτέλους το μήνυμα, ανάμεσα στους δασμούς του Προέδρου Τραμπ και την ανάγκη των Δημοκρατικών για αυξημένα φορολογικά έσοδα προς χρηματοδότηση των διευρυμένων προγραμμάτων κοινωνικών δαπανών που προωθούν, η επόμενη διετία προδιαγράφεται εξαιρετικά οδυνηρή για τους φορολογουμένους της μεσαίας τάξης, οι οποίοι σχεδόν πάντα καλούνται να πληρώσουν το μάρμαρο όταν συγκρούονται τα μεγαθήρια.
Σε μια παράλληλη εξέλιξη, τα εκλογικά αποτελέσματα αποδείχθηκαν αρκετά ελπιδοφόρα για την Ομογένεια των ΗΠΑ, η οποία είδε τους υποψηφίους της και από τις δύο πλευρές να επικρατούν. Επίσης, θα έχει έναν δικό της άνθρωπο μέσα στην Γερουσία έπειτα από απουσία 14 ετών. Τουλάχιστον, ίσως αυτοί οι εκλεγμένοι αξιωματούχοι να καταφέρουν να σφυρηλατήσουν μια σημαντική διακομματική συνεργασία σε ζητήματα ζωτικής σημασίας για την περιφερειακή ασφάλεια και την περαιτέρω εμβάθυνση της μακροχρόνιας εταιρικής σχέσης ΗΠΑ-Ελλάδας η οποία εξελίσσεται σε στρατηγική.





