Η δημιουργική λογιστική του Πενταγώνου για τα αποθέματα όπλων

Το αναπόφευκτο ερώτημα για την ανάλωση οπλικών συστημάτων αναγκαστικά μετατρέπεται στον προσδιορισμό των εναπομεινάντων στα αποθέματα του υπουργείου Πολέμου, από την στιγμή που εγείρεται θέμα κατά πόσον τα αποθέματα παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα. Αν τα οπλικά συστήματα παραμένουν λίγα, τίθεται το ζήτημα της ικανότητας των Αμερικανών να συνεχίσουν την σύγκρουσή τους με το Ιράν και να αντιδράσουν σε επιθέσεις σε θερμές ζώνες ανά την υδρόγειο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίζεται πως οι ΗΠΑ διαθέτουν τα απαιτούμενα οπλικά συστήματα για να συνεχίσουν τις συγκρούσεις και να αντιμετωπίσουν τυχόν νέες απειλές, αλλά ο ισχυρισμός του κρίνεται επιεικώς αμφιβόλου αξιοπιστίας. Στην πραγματικότητα το οπλοστάσιο σε μερικές περιπτώσεις εξαντλείται σχεδόν εντελώς και σε άλλες απομειώνεται σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα, αν και αδιαμφισβήτητα δεδομένα αποδεικνύεται εξαιρετικά δυσχερές να συγκεντρωθούν.

Παρά ταύτα υπάρχουν κάποια σχετικά ακριβή δεδομένα από πηγές του Πενταγώνου και από τους ίδιους τους κατασκευαστές οπλικών συστημάτων, με τον γνωστό οικονομέτρη, οικονομολόγο και πρώην σύμβουλο του Πενταγώνου και της CIA, James Rickards, να αναλύει περιληπτικά το ποια οπλικά συστήματα απομειώνονται δραστικά.

Συμπεριλαμβάνει τους απαιτούμενους αριθμούς για την αποκατάσταση των αποθεμάτων, την ετήσια παραγωγική δυναμικότητα των αμυντικών βιομηχανιών και το εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα για την αποκατάσταση του αριθμού των οπλικών συστημάτων στα προ του πολέμου επίπεδα.

Ανάλωση οπλικών συστημάτων ένα προς ένα

Στην περίπτωση των χαμηλού ύψους πτήσης πυραύλων τύπου Tomahawk, αναλώνονται περισσότεροι από 1.000 στους βομβαρδισμούς του Ιράν, με συνέπεια το Πεντάγωνο να παραγγείλει (για το οικονομικό έτος 2027) 785 μονάδες. Η ετήσια παραγωγική δυναμικότητα κυμαίνεται μεταξύ 600 και 1.000 πυραύλων, αν και ο μικρότερος αριθμός ανταποκρίνεται περισσότερο στην πραγματικότητα, με τα αποθέματα να μην επανέρχονται στα προ του πολέμου επίπεδα, έως τα τέλη του 2030 ή στις αρχές του 2031.

Αναδύεται θέμα για τους αντιαεροπορικούς πυραύλους μεγάλου ύψους THAAD (Terminal High Altitude Area Defense Missiles), από την στιγμή που αναλώνονται περίπου 290 στις συγκρούσεις με το Ιράν και το Πεντάγωνο παραγγέλλει (για το οικονομικό έτος 2027) 857 μονάδες, με τις αναμενόμενες παραδόσεις για το 2026 να φθάνουν τις 92. Η ετήσια παραγωγική δυναμικότητα στο συγκεκριμένο οπλικό σύστημα κυμαίνεται μεταξύ 96 και 400 πυραύλων, αν και ο μικρότερος αριθμός ανταποκρίνεται περισσότερο στην πραγματικότητα, με τα αποθέματα να αποκαθίστανται στα προ του πολέμου επίπεδα στα τέλη του 2029.

Λόγω του πολέμου στην Ουκρανία το ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι πύραυλοι Patriot, με περίπου 1.430 να αναλώνονται στις συγκρούσεις με το Ιράν και το Πεντάγωνο να παραγγέλλει για το οικονομικό έτος 2027, 3.203 μονάδες. Οι αναμενόμενες παραδόσεις για το οικονομικό έτος 2026 ανέρχονται σε 172 πυραύλους, με την ετήσια παραγωγική δυναμικότητα να φθάνει περίπου τις 2.000 μονάδες, οπότε τα αποθέματα πρόκειται να αποκατασταθούν στα προ του πολέμου επίπεδα στα μέσα του 2029.

Το οπλικό σύστημα RIM-161 (Standard Missile 3-SM-3) σχεδιάζεται για να καταστρέφει βαλλιστικούς πυραύλους στο διάστημα και μέχρι τούδε αναλώνονται περίπου 250 πύραυλοι στις συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο και ευρύτερα στην Μέση Ανατολή. Οι παραγγελίες του Πενταγώνου για το οικονομικό έτος 2027 ανέρχονται σε 214 μονάδες και οι αναμενόμενες παραδόσεις για το οικονομικό έτος 2026 φθάνουν τις 52, με την ετήσια παραγωγική δυναμικότητα να κυμαίνεται μεταξύ των 156 και 250 πυραύλων. Και πάλι μικρότερος αριθμός ανταποκρίνεται περισσότερο στην πραγματικότητα και η αποκατάσταση των αποθεμάτων στα προ του πολέμου επίπεδα αναμένεται στις αρχές του 2029.

Το οπλικό σύστημα RIM-174 (Standard Missile 6-SM-6) καταστρέφει επιτιθέμενα αντίπαλα αεροσκάφη και πυραύλους που έχουν την δυνατότητα να πλήττουν και πλοία, με 370 πυραύλους να αναλώνονται μέχρι τούδε στον πόλεμο του Ιράν. Οι παραγγελίες του Πενταγώνου για το οικονομικό έτος 2027 ανέρχονται σε 540 μονάδες και οι αναμενόμενες παραδόσεις για το οικονομικό έτος 2026 φθάνουν τις 125. Η ετήσια παραγωγική δυναμικότητα κυμαίνεται από 240 έως 500 πυραύλους, αν και ο μικρότερος αριθμός ανταποκρίνεται περισσότερο στην πραγματικότητα, οπότε τα αποθέματα πρόκειται να αποκατασταθούν στα προ του πολέμου επίπεδα έως τα τέλη του 2028 ή στις αρχές του 2029.

AGM-158 και PrSM

Ο χαμηλού ύψους πτήσης αέρος – εδάφους πύραυλος AGM-158 (Joint Air-to-Surface Standoff Missile-JASSM) εκτοξεύεται από αεροσκάφη από ασφαλείς αποστάσεις και περίπου 1.100 τέτοιοι πύραυλοι ήδη αναλώνονται στις συγκρούσεις με το Ιράν. Οι παραγγελίες του Πενταγώνου για το οικονομικό έτος 2027 φθάνουν τις 821 μονάδες και οι αναμενόμενες παραδόσεις για το οικονομικό έτος 2026 ανέρχονται σε 484, με την ετήσια παραγωγική δυναμικότητα να ανέρχεται σε 860 μονάδες, οπότε τα αποθέματα πρόκειται να αποκατασταθούν στα προ του πολέμου επίπεδα περί τα μέσα του 2027.

Ο νέος επιθετικός πύραυλος ακριβείας εδάφους-εδάφους PrSM (Precision Strike Missile) αξιοποιείται εναντίον στόχων στο Ιράν και μέχρι τούδε αναλώνονται περίπου 70 μονάδες. Οι παραγγελίες του Πενταγώνου για το οικονομικό έτος 2027 ανέρχονται σε 1.134 πυραύλους και οι αναμενόμενες παραδόσεις για το οικονομικό έτος 2026 σε 70. Η ετήσια παραγωγική δυναμικότητα ανέρχεται σε περίπου 680 μονάδες, οπότε τα αποθέματα αναμένεται να αποκατασταθούν στα προ του πολέμου επίπεδα στα τέλη του 2026.

Ο James Rickards συγκεντρώνει δεδομένα για τα σημαντικότερα οπλικά συστήματα των ΗΠΑ που χρησιμοποιούντα στο Ιράν, συμπεριλαμβάνοντας χαμηλού ύψους πτήσης πυραύλους προσβολής στόχων, αντιαεροπορικούς πυραύλους και αντίστοιχους επιθετικούς. Δεν εστιάζει το ενδιαφέρον του σε περισσότερο συμβατικά όπλα και τις ελλείψεις τους, όπως τα βλήματα πυροβολικού των 155mm που σε παγκόσμιο επίπεδο εμφανίζουν σημαντικές ελλείψεις. Αν και τα συγκεκριμένα βλήματα δεν χρησιμοποιούνται στο Ιράν, αποτελούν ζωτικά όπλα για τις γραμμές του μετώπου στην Ουκρανία.

Προσφυγή στα… δημιουργικά μαθηματικά

Από τα παρατιθέμενα δεδομένα προκύπτουν συγκεκριμένα αποτελέσματα με βάση τους αριθμούς, με πρώτο το κενό που προκύπτει από τις παραγγελίες του Πενταγώνου για το οικονομικό έτος 2027 σε σχέση με τις αναμενόμενες παραδόσεις του 2026. Οι παραγγελίες για πυραύλους Patriot με παράδοση το 2027, αποδεικνύονται σχεδόν εικοσαπλάσιες από τις αναμενόμενες του 2026, ενώ και οι ανάλογες του 2027 για τους πυραύλους THAAD εμφανίζονται περισσότερο από εννεαπλάσιες, σε σχέση με τις αναμενόμενες παραδόσεις του 2026.

Οι παραγγελίες των πυραύλων PrSM για το οικονομικό έτος 2027 αποδεικνύονται περισσότερες από το δεκαεξαπλάσιο των αναμενόμενων παραδόσεων του 2026 και αντίστοιχες μεγάλες δυσαναλογίες μεταξύ των παραγγελιών και των αναμενόμενων παραδόσεων του 2026 αναδύονται και στα υπόλοιπα οπλικά συστήματα.

Οι ανακολουθίες προκαλούν σημαντικές αμφιβολίες για τις δυνατότητες των αμυντικών βιομηχανιών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του Πενταγώνου, σε πείσμα του γεγονότος ότι η παραγωγή σε γενικά πλαίσια αυξάνεται. Όμως τα συγκεκριμένα οπλικά συστήματα αποδεικνύονται εξαιρετικά περίπλοκα και κατά συνέπεια ευαίσθητα σε ηλεκτρονικές διατάξεις, συστήματα κατεύθυνσης και καθοδήγησης, ανιχνευτές ραντάρ και άλλα στοιχεία που συντελούν στην αποτελεσματικότητά τους.

Η επέκταση της παραγωγής αποδεικνύεται και πρακτικά πως δεν παρέχει την ευχέρεια και την ταχύτητα που προσφέρει μία γραμμή συναρμολόγησης αυτοκινήτων, λόγω του ότι απαιτεί εξειδικευμένο προσωπικό σε πολλά σημεία της παραγωγής που δεν αντικαθίσταται με αυτοματισμούς. Υπάρχουν μεγάλες δυσαναλογίες μεταξύ των παραγγελιών και της πραγματικής παραγωγικής δυναμικότητας, με την ζήτηση των πυραύλων Patriot να την υπερβαίνει κατά 160%, ενώ στην περίπτωση των πυραύλων THAAD να προσεγγίζει το 900%, με βάση τον μικρότερο αριθμό παραγωγικής δυναμικότητας που όπως προαναφέρουμε, ανταποκρίνεται περισσότερο στην πραγματικότητα.

Οι αριθμοί και οι ανακολουθίες πιστοποιούν πως οι προσδοκίες για την αποκατάσταση των αποθεμάτων δεν πρόκειται να υλοποιηθούν πριν από το 2029 ή ίσως και αργότερα. Ο χρονικός ορίζοντας προδίδει πως δεν υπάρχουν οι απαιτούμενες δυνατότητες για κλιμάκωση των επιθέσεων εναντίον του Ιράν, ή για εμπλοκές σε άλλα θερμά σημεία του κόσμου. Οι ΗΠΑ περιέρχονται στο στάδιο του να αντιμετωπίσουν μία θέση αδυναμίας στο πεδίο των εξελιγμένων οπλικών τους συστημάτων, λόγω της δεινής κατάστασης των συγκεκριμένων αποθεμάτων, με τους ισχυρισμούς του Λευκού Οίκου να καταλήγουν στο κενό.

Η σπατάλη στα οπλικά από τον Μπάιντεν

Η μεγαλύτερη αστοχία προκαλείται από τα πεπραγμένα της κυβέρνησης Μπάιντεν, που ανάλωσε μεγάλο αριθμό οπλικών συστημάτων στην Ουκρανία χωρίς να συνεκτιμά τους αντίστοιχους χρόνους αναπλήρωσής τους, για να αποκαταστήσει τα αποθέματα. Από την έναρξη των συγκρούσεων, συγκεκριμένοι στρατηγικοί αναλυτές προειδοποιούσαν την αμερικανική κυβέρνηση πως δεν υπάρχει πιθανότητα ήττας της Ρωσίας. Πρόσθεταν μάλιστα πως η Ουκρανία αποτελεί στο σύνολό της μία διεφθαρμένη χώρα, με ένα σοβαρό πρόβλημα – την τάση που παραπέμπει στην περίοδο της γερμανικής κατοχής και στην ανάδυση των φιλοναζιστών.

Στο πέμπτο έτος των συγκρούσεων η Ρωσία σταθερά επεκτείνει τον έλεγχό της στην ανατολική πλευρά της Ουκρανίας και στις ακτές του Ευξείνου Πόντου, αποκλείοντας τις προσβάσεις του Κιέβου σε ζωτικές λιμενικές ζώνες. Οι πύραυλοι Patriot και τα άλλα προηγμένα οπλικά συστήματα που παραδίδονται στην Ουκρανία, προσθέτουν μεγάλες πιέσεις στα αμερικανικά αποθέματα και στην παραγωγική δυναμικότητα, αν και στο σύνολό τους τα οπλικά συστήματα δεν προέρχονται μόνον από αμερικανικό οπλοστάσιο, αλλά και από τα αντίστοιχα των συμμάχων τους.

Συν το κόστος στο Ιράν

Στο πρόβλημα που δημιουργεί επί σειράν ετών η Ουκρανία, προστίθεται και η ανάλωση οπλικών συστημάτων στις επιθέσεις κατά του Ιράν. Τελικά αρχίζουν να σπανίζουν, αν και η ανάπτυξή τους προς το παρόν σε δύο μέτωπα αποτελεί ένα ζήτημα που δεν απασχολεί τους προηγούμενους ενοίκους του Λευκού Οίκου.

Ο Τραμπ ενεργοποιεί τον Νόμο περί Αμυντικής Παραγωγής (Defense Production Act) ώστε να απομακρύνει νομικά, διοικητικά και άλλα συστημικά εμπόδια στην εφοδιαστική αλυσίδα, με στόχο την απρόσκοπτη επέκταση της παραγωγής. Όμως η δωδεκαετία των κυβερνήσεων Ομπάμα και Μπάιντεν επιδεινώνει δραματικά την κατάσταση, με τον συνεχή περιορισμό των στρατιωτικών δυνατοτήτων των ΗΠΑ.

Στην πρώτη του θητεία αν και ο Τραμπ αντελήφθη το πρόβλημα, αλλά το υποτιθέμενο σκάνδαλο της εμπλοκής των Ρώσων στις προεδρικές εκλογές και οι δύο παραπομπές των Δημοκρατικών, του προκαλούσαν μεγάλα εμπόδια. Στην δεύτερη θητεία του διακόπτει την αιμορραγία της Ουκρανίας και επιχειρεί να βελτιώσει την κατάσταση, παρά την εμπλοκή των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο, αποφεύγοντας επίσης τις επιχειρήσεις εναντίον των πολιτοφυλακών των Χούθι που πλήττουν την σύμμαχο Σαουδική Αραβία.

Οι γίγαντες της βιομηχανίας

Οι αποκαλούμενοι Μεγάλοι Οκτώ όμιλοι της αμυντικής βιομηχανίας (Lockheed Martin, RTX – πρώην Raytheon, General Dynamics, Northrop Grumman, Boeing, L3HARRIS – πρώην Huntington Ingalls Industries, LEIDOS, SAIC), καρπούνται τα μεγάλα συμβόλαια του Πενταγώνου.

Ο όμιλος της Lockheed Martin αποτελεί τον ανάδοχο για τα προγράμματα των πυραύλων THAAD, JASSM και PrSM, ενώ ο αντίστοιχος RTX για τα προγράμματα των πυραύλων Tomahawk και Patriot, όπως και των SM-3 και SM-6. Ο όμιλος ΗΙΙ ναυπηγεί πυρηνοκίνητα αεροπλανοφόρα και υποβρύχια, ενώ της Northrop Grumman κατασκευάζει το στρατηγικό βομβαρδιστικό Β-2 και συμμετέχει στο πρόγραμμα του αεροσκάφους F-35.

Ο αντίστοιχος της L3HARRIS εξειδικεύεται σε καινοτόμες τηλεπικοινωνιακές εφαρμογές, διατάξεις ηλεκτρονικού πολέμου, συσκευές και συστήματα νυκτερινής όρασης και πυραυλοκινητήρες. Ο όμιλος της General Dynamics κατασκευάζει το άρμα μάχης M1 Abrams, όπως και πυρηνοκίνητα υποβρύχια, ενώ της Boeing εστιάζεται σε μαχητικά αεροσκάφη, ελικόπτερα, δορυφόρους και συστήματα για το διάστημα. Της Leidos συνεργάζεται με τις υπηρεσίες πληροφοριών σε θέματα ασφάλειας του κυβερνοχώρου και λογισμικό διαχείρισης αποστολών.

Ο όμιλος SAIC παρέχει συστήματα ολοκληρωμένων αποστολών, προωθώντας λύσεις καινοτόμου τεχνολογίας, απαντώντας σε κρίσιμα προβλήματα επιχειρήσεων. Πέραν των Μεγάλων Οκτώ, υπάρχουν και άλλες μεγάλες εταιρείες που αναλαμβάνουν συμβόλαια του Πενταγώνου, όπως η Booz Allen, η Textron, η SpaceX, η Palantir, η Anduril και η Genaral Atomics. Με το Πεντάγωνο να αποκαθιστά τα αποθέματά του και να επενδύει σε νέες τεχνολογίες, θα αυξηθεί η ροή συμβολαίων στους μεγάλους παραδοσιακούς προμηθευτές και σε νέες πρωτοπόρες εταιρείες.

Νέες προκλήσεις

Πάντως η δεινή κατάσταση των αποθεμάτων σε οπλικά συστήματα, όπως και η συνεχιζόμενη ανάπτυξη απαρχαιωμένων συστημάτων στην πρώτη γραμμή, αποτελεί ένα φαινόμενο εθνικού αίσχους. Οι αντιαεροπορικοί πύραυλοι Patriot αποδεικνύονται αποτελεσματικοί στις καταρρίψεις χαμηλού ύψους πτήσης πυραύλων και αντίστοιχων βαλλιστικών, αλλά τα νέα υπερηχητικά οπλικά συστήματα που αναπτύσσουν ταχύτητες πολλαπλάσιες του ήχου, θέτουν νέες προκλήσεις.

Η Ρωσία πλήττει συστηματικά τα συστήματα Patriot στην Ουκρανία, υπογραμμίζοντας τα ευάλωτα σημεία των αντιαεροπορικών όπλων υπερβολικά μεγάλου κόστους στους σύγχρονους επιθετικούς και χαμηλού κόστους πυραύλους, όπως και στις ανεμοπορικές βόμβες.

Αναμφίβολα πάντως οι αποτυχίες του παρελθόντος προτάσσουν νέες ευκαιρίες με το Πεντάγωνο να εμφανίζεται αποφασισμένο να αποκαταστήσει το ταχύτερο δυνατόν τα αποθέματά του και να επενδύσει σε συστήματα που ευθυγραμμίζονται με την εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ), σε σμήνη μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) και πυραύλους με ταχύτητες πολλαπλάσιες του ήχου. Οι εξελίξεις συνεπάγονται πιθανή μεγάλη μετατόπιση κεφαλαίων από τις εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) και καινοτόμου τεχνολογίας προς τις αμυντικές βιομηχανίες.