Κατασκοπεία στην “καρδιά” των Ενόπλων Δυνάμεων

Βέβαια, ως εκ της φύσεως της υπόθεσης και λόγω σχετικής εμπειρίας, εξ αρχής τριγυρίζει στη σκέψη μια φράση, που συνήθως είναι συνδεδεμένη με άλλου είδους υποθέσεις: “Δεν είναι αυτό που νομίζεις”! Οι υποθέσεις κατασκοπείας έχουν συχνότατα αθέατες όψεις και παρόλο που αφορούν τις διακρατικές σχέσεις, συχνότατα αξιοποιούνται και για λόγους εσωτερικής πολιτικής σκοπιμότητας. Μια υπόθεση προβεβλημένη από τα Μίντια είναι ό,τι πρέπει και για επικοινωνιακή αξιοποίηση. Στην πολιτική αργκό αποκαλείται “απόπειρα αλλαγής ατζέντας”, ή πιο απλά, επιχείρηση να στραφεί αλλού η προσοχή της κοινωνίας. Ας το δούμε όμως πιο συστηματικά.

Έχουμε πολύ συγκεκριμένη ροή πληροφοριών από την πρώτη ώρα που βγήκε στη δημοσιότητα το θέμα με την ανακοίνωση του ΓΕΕΘΑ. Επιλέξαμε όμως συνειδητά να σεβαστούμε την προτροπή των αρμοδίων και την ευαίσθητη φύση του θέματος και να μην επιδιώξουμε “πρωτιά”. Δεν τρέφαμε ασφαλώς αυταπάτες! Με όσους επικοινώνησε ο υπογράφων, διευκρίνιζε μεταξύ σοβαρού κι αστείου ότι είναι θέμα λίγης ώρας προτού ο ανταγωνισμός των Μίντια ξεσπάσει με τον γνωστό τρόπο.

Γνωρίζουμε εδώ και αρκετές ώρες σημαντικές πληροφορίες για το θέμα… με ονοματεπώνυμο και λεπτομερή στοιχεία βιογραφικού, τα οποία σε συνδυασμό με όσα ήδη έχουν γίνει γνωστά για την υπόθεση, επιτρέπουν την εξαγωγή συμπερασμάτων. Θα εξακολουθήσουμε όμως συνειδητά να μην προτρέχουμε, ιδίως λόγω των αθέατων όψεων της υπόθεσης, για τις οποίες υπάρχουν ισχυρές αποχρώσες ενδείξεις. Ως δεδομένο όμως παραμένει, ότι ένας ανώτερος αξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας παρέδιδε ΝΑΤΟϊκά μυστικά στους Κινέζους (σ.σ. επίσης δημοσιοποιήθηκε ο αποδέκτης).

Ας προσθέσουμε απλά, χωρίς ιδιαίτερες λεπτομέρειες, ότι το βιογραφικό του υπόπτου –ας μην ξεπερνούμε με ελαφρότητα το τεκμήριο της αθωότητας, αν και φέρεται να ομολόγησε– είναι ιδιαίτερα “βαρύ”. Είναι αρκούντως εντυπωσιακό και μάλιστα σε θέματα ειδικού-τεχνοκρατικού ενδιαφέροντος. Η δε προσωπική του τεχνοκρατική παρουσία υπερβαίνει τα όρια των Ενόπλων Δυνάμεων. Άρα, ως στόχος ξένων υπηρεσιών πληροφοριών δεν είναι τυχαίος. Εάν μάλιστα επαληθευθεί η πληροφορία ότι τις ελληνικές αρχές συνήγειρε σήμα συμμαχικής χώρας, όχι απαραίτητα αυτής που έρχεται πρώτη αντανακλαστικά στη σκέψη μας, τότε η βαρύτητα της υπόθεσης είναι αυταπόδεικτη.

Από πότε γνωρίζουν;

Καταρχάς, να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν πρέπει να πέφτουμε από τα σύννεφα, καθότι η κατασκοπεία είναι ο καταφανώς παράνομος, αλλά σιωπηρά αποδεκτός σε όλους τρόπος λειτουργίας. Επί Ψυχρού Πολέμου, για σειρά λόγων, η Ελλάδα θεωρούνταν “σταυροδρόμι”. Επίσης, τα τελευταία χρόνια, η λόγω Ουκρανίας υπερβολική εστίαση της προσοχής στην απειλή που συνιστά για τις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ η Ρωσική Ομοσπονδία, ήταν εξ ορισμού βούτυρο στο ψωμί των ικανότατων Κινέζων. Τα δε συμφέροντά τους στον ελληνικό χώρο είναι γνωστά και ζωτικής φύσης…

Για αμφότερες τις χώρες (Ρωσία και Κίνα) η βασική απειλή εθνικής ασφαλείας προέρχεται από τη Δύση. Και ο ευρωπαϊκός χώρος είναι αυτονόητα, βασικό πεδίο δραστηριοποίησης. Σήμερα μόλις, η γαλλική επικαιρότητα προσέφερε μια ισχυρή απόδειξη του τι συμβαίνει… Κατά συνέπεια, η προσοχή τους είναι λογικό να είναι εστιασμένη εκεί και οι υπηρεσίες πληροφοριών να είναι εξαιρετικά δραστήριες. Να επισημανθεί βέβαια σε αυτό το σημείο, ότι Ρώσοι και Κινέζοι έχουν διαφορετικό modus operandi στον τρόπο διεξαγωγής της κατασκοπευτικής δραστηριότητας. Είναι ασφαλώς και θέμα κουλτούρας, στρατηγικής και όχι μόνο.

Τα μεγάλα ερωτήματα που λογικά θα βρουν κάποιες πρώτες απαντήσεις τις επόμενες ημέρες είναι απλά. Πόσο βαθύ είναι το τραύμα από την κατασκοπευτική δράση εντός των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων; Πόσοι άραγε εμπλέκονται; Πόσους γνωρίζουν; Πότε και από πού προέκυψε ο “μίτος της Αριάδνης” που οδήγησε στο σημερινό αποτέλεσμα; Διότι εάν π.χ. ο εντοπισμός της δραστηριότητας έχει γίνει πολύ καιρό πριν, η μη σύλληψη δεν πρέπει απαραίτητα να μας εκπλήσσει. Θα πρέπει όμως να εξηγηθεί.

Η βιβλιογραφία των πολιτικών επιστημών στον τομέα των υπηρεσιών πληροφοριών (intelligence) βρίθει περιπτώσεων όπου ο ύποπτος αφέθηκε… απερίσπαστος να συνεχίσει τη δράση του, σε μια προσπάθεια να χαρτογραφηθεί το δίκτυο συλλογής πληροφοριών που ενδεχομένως είχε συστήσει. Σε άλλες περιπτώσεις ο εντοπισμός είχε οδηγήσει στην προσεκτική διοχέτευση παραπλανητικών πληροφοριών (disinformation), ευελπιστώντας να φτάσουν στον αντίπαλο. Και δεν είναι μόνο αυτά.

Εκδόθηκε ελληνική αντι-NAVTEX;

Εάν όμως κάτι από όλα αυτά ισχύει -και δεν θα είμαστε εμείς που θα το αναφέρουμε για λόγους που ήδη εξηγήθηκαν- τότε το ερώτημα που εγείρεται αυτόματα είναι το “γιατί τώρα;”. Δηλαδή, ποιος είναι ο λόγος που οδήγησε στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή στη σύλληψη του ανώτερου αξιωματικού της Πολεμικής Αεροπορίας; Αυτό δεν είναι απαραίτητο να σχετίζεται με την ουσία της υπόθεσης. Θα μπορούσε να συνδέεται με το ότι η επικείμενη πρωθυπουργική επίσκεψη στην Τουρκία έχει αρχίσει να στραβώνει;

Μόλις ανακοινώθηκε η επίσκεψη μετά βαΐων και κλάδων, μας προέκυψε η NAVTEX για το μισό Αιγαίο. Με την ευκαιρία βέβαια, να θυμίσουμε ότι είθισται αυτές οι χοντροκομμένες τουρκικές ενέργειες να ακυρώνονται στην πράξη με την έκδοση ελληνικών NAVTEX, καθότι η μη ακύρωσή της με τον τρόπο αυτό, θα οδηγήσει τους… ναυτιλλομένους στο συμπέρασμα ότι θα πρέπει να πειθαρχήσουν. Και μακάρι να ήταν μόνο αυτό. Ήρθε και η ενεργοποίηση της γνωστής πλέον “εργαλειοποίησης” του μεταναστευτικού, με τραγική κατάληξη, να μας αναστατώσει.

Άρα, κίνητρο για αλλαγή ατζέντας και επικράτησης στην επικαιρότητα ενός θέματος που εκπέμπει μια πιο “αισιόδοξη” εικόνα για τη χώρα, αναμφισβήτητα υπάρχει. Αυτό όμως αφορά το επίπεδο της κυβέρνησης και της επικοινωνιακής διαχείρισης. Ασφαλώς δεν μειώνεται η επιτυχία και ο επαγγελματικός χειρισμός από τους αρμόδιους της αντικατασκοπείας που έφερε αποτέλεσμα και οφείλει να επισημανθεί. Ας μην ξεχνούμε όμως, ότι η υπεύθυνη κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί την επόμενη ημέρα στο διπλωματικό επίπεδο.

Προσοχή στην “προσκόλληση”

Η Κίνα και η Ρωσία, είτε αρέσει είτε όχι, παραμένουν κομβικοί δρώντες του σύγχρονο διεθνές σύστημα, το οποίο βρίσκεται σε διαδικασία μετάλλαξης. Όπως αναφέρθηκε στην αρχή, τα περιστατικά κατασκοπείας είναι προδήλως παράνομα αλλά σιωπηρά αποδεκτά στις σύγχρονες διεθνείς σχέσεις. Δεν αποκαλείται άλλωστε η κατασκοπεία τυχαία ως το… “δεύτερο αρχαιότερο επάγγελμα”! Άρα χρησιμοποιεί πηγές, πληροφοριοδότες. Από την απλή συζήτηση για τη διαπίστωση του πως σκέπτεται κάποιο πρόσωπο ενδιαφέροντος, μέχρι και την προσπάθεια να περάσει κανείς στο επόμενο βήμα. Στον σκληρό πυρήνα της κατασκοπείας. Μέχρι όμως να εντοπιστεί η δραστηριότητα! Μετά ακολουθεί η διπλωματική και πολιτική διαχείριση.

Είτε αρέσει είτε όχι, το “ανήκομεν εις την Δύση” εξακολουθεί να ισχύει! Όμως, εάν Ελλάδα και Κίνα οδηγηθούν σε… “ψυχρό πόλεμο” κάποιοι ασφαλώς θα γίνουν χαρούμενοι, διότι αυτό θα εξυπηρετεί τα δικά τους συμφέροντα και κάποιοι θα δυσαρεστηθούν. Το ζητούμενο είναι να υπάρχει σαφέστατη εικόνα για το τι συνιστά ελληνικό εθνικό συμφέρον. Αυτό καλείται να εξυπηρετήσει η εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση και τίποτε άλλο. Οι δε διακηρύξεις περί πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής πρέπει να έχουν το ψυχρό, κυνικό περιεχόμενο, που έχουν σε όλες τις σοβαρές χώρες του κόσμου.

Στην Ελλάδα έχουμε ισχυρή… παράδοση στη “στρατηγική της προσκόλλησης”, θεωρώντας ότι θα μας σώσει στη δύσκολη στιγμή. Αυτό αποτελεί μέγιστη πλάνη. Ας προσθέσουμε στα ενδεχόμενα κίνητρα των ενεργειών μας και την έμφυτη τάση των ελληνικών κυβερνήσεων στις δημόσιες σχέσεις. Κάπως έτσι θα συνεχίσουμε να πορευόμαστε. Εκτός κι αν έχει φτάσει η ώρα να αντιληφθούμε ότι μόνο το δίπτυχο αποτροπής και συμμαχικών σχέσεων σε διάφορα επίπεδα θα προστατεύσει τη χώρα. Ακόμα κι όταν ο πλανήτης βρει τις νέες του ισορροπίες…

 

Σε συνεργασία με το defence-point