Πληρωμένα με ευρωπαϊκά λεφτά όλα τα ουκρανικά όπλα

Η ΕΕ παράλληλα υπογράφει συμβόλαια δισεκατομμυρίων με κορυφαίους ευρωπαϊκούς αμυντικούς κολοσσούς. Η Κομισιόν αποδεσμεύει κονδύλια από το μεγάλο πακέτο των 90 δισ. ευρώ (για παράδειγμα, πρόσφατες εκταμιεύσεις 1,24 δισεκατομμυρίων ευρώ και 2,86 δισεκατομμυρίων ευρώ) που κατευθύνονται απευθείας σε ουκρανικές αμυντικές εταιρείες.

Το σκεφτικό είναι η “ουκρανική αυτονομία” και η ΕΕ χρηματοδοτεί άμεσα την εγχώρια ουκρανική βιομηχανία για την παραγωγή drones, πυραύλων αναχαίτισης και πυρομαχικών. Με αυτόν τον τρόπο, το ποσοστό των όπλων που προμηθεύεται το Κίεβο από εγχώρια εργοστάσια έχει ξεπεράσει το 70%. Η κατασκευή όπλων εντός της Ουκρανίας είναι πολύ φθηνότερη από την αγορά τους από τη Δύση, ενώ παρακάμπτονται οι γραφειοκρατικές καθυστερήσεις των ευρωπαϊκών εξαγωγών.

Ευρωπαϊκοί αμυντικοί κολοσσοί παίρνουν τα μεγάλα συμβόλαια. Το υπόλοιπο κομμάτι της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης διοχετεύεται σε μεγάλες αμυντικές βιομηχανίες της Ευρώπης μέσω συμβολαίων προμήθειας. Οι εταιρείες που κυριαρχούν παρουσιάζονται στο Πίνακα 1:

Πίνακας 1

Εταιρεία	Χώρα	Τι αναλαμβάνει & Πρόσφατα Συμβόλαια
Rheinmetall	Γερμανία	Ο απόλυτος κυρίαρχος. Υπέγραψε νέα συμβόλαια δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ (Ιούνιος 2026) για βλήματα πυροβολικού και προωθητικά γεμίσματα. Παράλληλα, χτίζει 4 εργοστάσια στην Ουκρανία: ένα για συναρμολόγηση τεθωρακισμένων (όπως τα οχήματα Lynx), ένα για πυρομαχικά, ένα για συστήματα αεράμυνας και ένα για πυρίτιδα.
KNDS	Γαλλία / Γερμανία	Κοινοπραξία (Nexter & Krauss-Maffei Wegmann). Παράγει τα διάσημα αυτοκινούμενα πυροβόλα Caesar και τα άρματα μάχης Leopard. Έχει υπογράψει συμβόλαια για τη δημιουργία γραμμών συντήρησης και παραγωγής ανταλλακτικών επί ουκρανικού εδάφους.
Helsing	Γερμανία	Εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας και Τεχνητής Νοημοσύνης (AI). Έχει αναλάβει την ενσωμάτωση λογισμικού AI στα drones που χρηματοδοτεί η ΕΕ, ώστε να μπορούν να επιχειρούν ακόμη και σε περιβάλλον έντονου ηλεκτρονικού πολέμου (παρεμβολών).
Nammo / Kongsberg	Νορβηγία	Λαμβάνουν τεράστια κονδύλια για την παραγωγή των πυραύλων και των συστημάτων αεράμυνας NASAMS, καθώς και για την επέκταση της παραγωγής βλημάτων 155mm.

 

Οι στόχοι της Κομισιόν

Η στρατηγική αυτή της ΕΕ από τη μία αναβαθμίζει τις υποδομές μέσα στην Ουκρανία για να γίνει αυτόνομη, και από την άλλη χρηματοδοτεί την επέκταση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας (κυρίως σε Γερμανία, Γαλλία και Ισπανία όπου γίνεται μέρος της παραγωγής).

Το μεγαλύτερο μέρος των ευρωπαϊκών χρημάτων για εξοπλισμούς επιστρέφει πλέον κατευθείαν πίσω στις ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες εκτός από αυτό που πηγαίνει  στην ίδια την Ουκρανία. Η ΕΕ έχει θέσει σε εφαρμογή τη στρατηγική «Buy European» (Αγοράστε Ευρωπαϊκά), με αποτέλεσμα η εξάρτηση από τις ΗΠΑ για τα συγκεκριμένα κονδύλια να έχει μειωθεί σημαντικά.

Πού πηγαίνουν τα ευρωπαϊκά κονδύλια

Σύμφωνα με αναλύσεις αμυντικών ινστιτούτων (όπως το Ινστιτούτο του Κιέλου) και τα επίσημα στοιχεία των ευρωπαϊκών αμυντικών προγραμμάτων, η κατανομή των χρημάτων που δίνει η ΕΕ για την αγορά/παραγωγή όπλων διαμορφώνεται περίπου ως εξής:

• ~55% – 60% στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις: Τα χρήματα καταλήγουν σε χώρες με ισχυρή αμυντική βιομηχανία. Η Γερμανία (Rheinmetall) εισπράττει τη μερίδα του λέοντος, ακολουθούμενη από τη Γαλλία (KNDS/Nexter, Thales), τη Νορβηγία (Kongsberg, Nammo), τη Σουηδία (Saab) και την Ισπανία.
• ~25% – 30% απευθείας στην Ουκρανία: Πρόκειται για την πιο πρόσφατη και ταχύτερα αναπτυσσόμενη κατηγορία. Μόνο τον Οκτώβριο του 2026, η ΕΕ εκταμίευσε πακέτα δισεκατομμυρίων (π.χ. 1,24 δισ. και 2,86 δισ. ευρώ) που δίνονται απευθείας στο Κίεβο για να αγοράζει όπλα από τις δικές του, εγχώριες βιομηχανίες, οι οποίες πλέον καλύπτουν το 71% των ουκρανικών αναγκών σε drones και ελαφρύ οπλισμό.
• ~10% – 15% στις ΗΠΑ: Η ΕΕ χρησιμοποιεί τα δικά της χρήματα για αμερικανικά όπλα μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Αυτό συμβαίνει κυρίως όταν η Ουκρανία χρειάζεται επειγόντως συστήματα που δεν παράγονται σε επαρκείς ποσότητες στην Ευρώπη, όπως οι πύραυλοι για τα συστήματα αεράμυνας Patriot.

Γιατί οι ΗΠΑ παίρνουν “τόσο λίγα”;

Οι ΗΠΑ έχουν δαπανήσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια για τον πόλεμο, όλα προερχόμενα  από τον αμερικανικό προϋπολογισμό (το Κογκρέσο). Περίπου 60%-70% των αμερικανικών κονδυλίων δαπανάται στις αμερικανικές αμυντικές βιομηχανίες  εντός των ΗΠΑ προκειμένου  να αναπληρωθούν  τα είδη των οπλικών συστημάτων που καταναλώθηκαν και συνεχίζουν να καταναλώνονται.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω των νέων κανονισμών της (όπως το πρόγραμμα EDIP / ReArm Europe), απαγορεύει ή περιορίζει αυστηρά τη διοχέτευση κοινοτικών πόρων σε βιομηχανίες εκτός ΕΕ. Οι Βρυξέλλες χρησιμοποιούν τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας ως «μοχλό» για να αναστήσουν την ευρωπαϊκή στρατιωτική βιομηχανία, η οποία είχε ατονήσει μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Έτσι, τα 90 δισ. ευρώ της διετίας 2026-2027 λειτουργούν ουσιαστικά ως μια τεράστια κρατική επιδότηση για τις ευρωπαϊκές και ουκρανικές εταιρείες όπλων.

Προφανώς και το νέο κονδύλι των 70 δισ. ευρώ που ζητά ο Ζελένσκι για το 2027  και ακόμη δεν έχει εγκριθεί θα χρησιμοποιηθεί κατά τον ίδιο τρόπο. Είναι ηλίου φαεινότερο ότι η ηγεσία της ΕΕ βρίσκεται σε διατεταγμένη υπηρεσία εξυπηρέτησης  των πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων, πρωτίστως της Γερμανίας και στη συνέχεια των υπολοίπων χωρών της Ένωσης που παράγουν όπλα. Επομένως όσο διαρκεί ο πόλεμος η κατανάλωση όπλων θα συνεχίζεται και οι αμυντικές βιομηχανίες θα μπορούν να παράγουν μη αναπαραγωγικά αγαθά.

Οι υπόλοιπες χώρες που συμμετέχουν στις χορηγήσεις προς την Ουκρανία, όπως η Ελλάδα περιμένουν μήπως λάβουν κάποιο ψίχουλο για την αμυντική τους βιομηχανία.