Ποια είναι η “Κυρά της Λάρισας” – Το αμερικανικό stealth drone

Νέα λεπτομερή βίντεο του αεροσκάφους που κυκλοφόρησαν πρόσφατα στα social media, προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για το πακέτο αισθητήρων του και άλλες πτυχές του σχεδιασμού του. Το πολύ μεγάλο και εξαιρετικά αθόρυβο drone τύπου ιπτάμενης πτέρυγας εντοπίστηκε για πρώτη φορά στον ουρανό της περιοχής, στις 18 Μαρτίου.

Ο τοπικός παρατηρητής Ευθύμιος Σιακάρας μοιράστηκε δύο νέα βίντεο, ένα την Κυριακή και ένα τη Δευτέρα, τα οποία παρουσίασε πρώτα το “The Aviationist”. Μάλιστα, κατά αναλογία με το επίσης αθόρυβο RQ-170 Sentinel (που είχε χαρακτηριστεί “Θηρίο της Κανταχάρ”, όταν εμφανίστηκε στο Αφγανιστάν στα τέλη της δεκαετίας του 2000) πολλοί αποκαλούν πλέον το συγκεκριμένο drone “Κυρά της Λάρισας”.

 

Ανάμεσα στα χαρακτηριστικά που διακρίνονται στα πιο πρόσφατα βίντεο, ξεχωρίζει ένα ζεύγος μεγάλων ηλεκτρο-οπτικών αισθητήρων κάτω από την κεντρική άτρακτο, ακριβώς πίσω από το κύριο σύστημα προσγείωσης. Τα δύο παράθυρα είναι τοποθετημένα υπό γωνία προς τα αριστερά και τα δεξιά.

Πίσω από αυτές τις επιφάνειες εκτιμάται ότι βρίσκεται ένα σύστημα πολυφασματικών αισθητήρων, ικανό να παρατηρεί τόσο προς τα κάτω, όσο και υπό γωνία προς τον ορίζοντα, αξιοποιώντας το πολύ μεγάλο ύψος πτήσης. Με ένα παράθυρο σε κάθε πλευρά, το RQ-180 θα μπορούσε να εκτελεί διαδρομές τύπου “κουλουάρ” σε απόσταση από τον στόχο, διατηρώντας ταυτόχρονα συνεχή κάλυψη. Έτσι, οι αισθητήρες θα μπορούσαν να συλλέγουν δεδομένα από ιδιαίτερα εκτεταμένες περιοχές σε πραγματικό χρόνο.

Tα χαρακτηριστικά του drone RQ-180

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι το RQ-180 φέρει ισχυρό ραντάρ με λειτουργίες GMTI (δείκτης κινούμενου στόχου εδάφους) και SAR (συνθετικό διάφραγμα), σε συνδυασμό με δυνατότητες ηλεκτρονικής συλλογής πληροφοριών. Η ύπαρξη προηγμένων οπτικών αισθητήρων φαίνεται πλέον να επιβεβαιώνεται.

Στην απλούστερη μορφή του, το GMTI επιτρέπει την παρακολούθηση των κινήσεων επί του εδάφους σε πραγματικό χρόνο, διευκολύνοντας την ταχεία προσαρμογή επιχειρησιακών σχεδίων. Παράλληλα, συμβάλλει στον εντοπισμό αλλαγών στη διάταξη δυνάμεων, στην αναγνώριση προτύπων κίνησης και στην ανάδειξη νέων στόχων. Τα σύγχρονα συστήματα GMTI μπορούν επίσης να ενσωματωθούν σε δικτυοκεντρικά περιβάλλοντα (ιστό θανάτου) για άμεση στοχοποίηση.

Η λειτουργία SAR, από την άλλη, παρέχει απεικόνιση τύπου “δορυφορικής εικόνας” μέσω ραντάρ, επιτρέποντας την παρατήρηση υπό οποιεσδήποτε σχεδόν καιρικές συνθήκες, ημέρα και νύχτα. Σε συνδυασμό με το GMTI, διευκολύνει την ταυτοποίηση στόχων και την πληρέστερη κατανόηση της τακτικής κατάστασης.

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η παθητική συλλογή ηλεκτρονικών εκπομπών, η οποία επιτρέπει τον εντοπισμό και τη γεωγραφική τοποθέτηση πηγών ραδιοσυχνοτήτων μέσω παρεμβολομετρίας. Παράλληλα, αισθητήρες υπερύθρου και οπτικής παρατήρησης μεγάλης εμβέλειας μπορούν να παρέχουν υψηλής ακρίβειας δεδομένα.

Ένα εξαιρετικά ισχυρό σύστημα

Ο συνδυασμός όλων αυτών των δυνατοτήτων σε μία πλατφόρμα, μαζί με προηγμένες δικτυακές υποδομές, δημιουργεί ένα εξαιρετικά ισχυρό σύστημα. Ο εντοπισμός στόχων και η άμεση εστίαση πολλαπλών αισθητήρων σε αυτούς, με ταυτόχρονη παροχή δεδομένων στόχευσης σε πραγματικό χρόνο, αποτελεί τον πυρήνα της επιχειρησιακής του αξίας. Παράλληλα, το σύστημα αισθητήρων του drone θα μπορούσε να υποστηρίζει και δευτερεύουσες αποστολές επιτήρησης αέρος-αέρος.

Το πειραματικό αεροσκάφος Proteus της Scaled Composites έχει στο παρελθόν εμφανιστεί με παρόμοια διάταξη αισθητήρων. Η εταιρεία αποτελεί θυγατρική της Northrop Grumman, η οποία θεωρείται ευρέως ο κύριος ανάδοχος του RQ-180. Η κάτω πλευρά της ατράκτου παρουσιάζει έντονη διόγκωση, πιθανότατα για τη στέγαση του κύριου ραντάρ, ενδεχομένως περιστρεφόμενου ή διπλής όψης. Επιπλέον, διάφορα συστήματα – κεραίες, εξοπλισμός ηλεκτρονικού πολέμου και αισθητήρες – εκτιμάται ότι είναι ενσωματωμένα σε όλο το αεροσκάφος.

Οι εικόνες αναδεικνύουν επίσης το ευρύ τρίκυκλο σύστημα προσγείωσης και το μεγάλο άνοιγμα πτερύγων, στοιχεία που υποδηλώνουν αυξημένη σταθερότητα και δυνατότητα μεταφοράς σημαντικού ωφέλιμου φορτίου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ύπαρξη εκτροπέα ξένων αντικειμένων (FOD) στον μπροστινό τροχό, κάτι λογικό δεδομένης της ευαισθησίας των stealth επιφανειών. Το χαμηλό ύψος του αεροσκάφους στο έδαφος αυξάνει τον κίνδυνο πρόσκρουσης υπολειμμάτων, ιδίως στην κοιλιακή διόγκωση, όπου βρίσκονται οι αισθητήρες.

Το μπροστινό σύστημα προσγείωσης διαθέτει επίσης σύνδεσμο οπισθοχώρησης, ο οποίος συμβάλλει στην απορρόφηση των φορτίων κατά την προσγείωση. Η διαμόρφωση δύο τροχών θυμίζει αυτή του B-21 Raider, κάτι αναμενόμενο δεδομένων των σχεδιαστικών ομοιοτήτων. Το drone φαίνεται να είναι βελτιστοποιημένο για πτήσεις μεγάλου υψομέτρου, ακόμη περισσότερο από το B-21, με σχεδιασμό που ευνοεί τη μεγάλη εμβέλεια και αντοχή. Η απουσία πληρώματος και βαρέος οπλισμού επιτρέπει τη μέγιστη φόρτωση καυσίμου.

Τι δεν ξέρουμε

Παρά τις ενδείξεις, πολλά στοιχεία του παραμένουν άγνωστα: Oι πλήρεις δυνατότητές του, οι λόγοι παρουσίας του στην Ελλάδα και η διάρκεια χρήσης της Λάρισας ως βάσης. Ερωτήματα εγείρει επίσης η συχνή του εμφάνιση, κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αρχικές αναφορές ανέφεραν ότι το αεροσκάφος ενδέχεται να κατέληξε στη Λάρισα λόγω τεχνικού προβλήματος, χωρίς αυτό να έχει επιβεβαιωθεί. Εναλλακτικά, μπορεί να εκτράπηκε εκεί από άλλη αποστολή, ακόμη και από το εξωτερικό. Σε κάθε περίπτωση, οι υποδομές της Λάρισας φαίνεται να είναι ιδιαίτερα κατάλληλες για τη φιλοξενία ενός τέτοιου μέσου.

Ίσως, επίσης, να έχει μειωθεί η ανάγκη απόκρυψής του, με μεγαλύτερη ευελιξία ως προς τις επιχειρήσεις του. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι το Πεντάγωνο πλησιάζει σε μια πιο επίσημη αναγνώριση της ύπαρξής του. Το RQ-180 εκτιμάται ότι θα μπορούσε να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στον εντοπισμό κινητών εκτοξευτών πυραύλων, αποστολή που πιθανότατα έχει ρίζες σε παλαιότερα προγράμματα της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, όπως το Advanced Airborne Reconnaissance System (AARS), γνωστό και ως Quartz.

Συνολικά, η εικόνα που έχουμε για το RQ-180 είναι πλέον σαφέστερη. Πρόκειται για ένα πολύ μεγάλο μη επανδρωμένο αεροσκάφος –
μικρότερο από το B-21, αλλά σημαντικά μεγαλύτερο από το RQ-170  – με εκτιμώμενο άνοιγμα πτερύγων περίπου 40 μέτρων, αν και αυτό παραμένει ανεπιβεβαίωτο.