Πώς οργανώνουν οι μεγάλοι στρατοί την αντιdrone άμυνα

Η ραγδαία εξάπλωση των μη επανδρωμένων αεροχημάτων (UAS), από μικρά εμπορικά quadcopters έως περιφερόμενα πυρομαχικά και UAV μεγάλου βεληνεκούς, έχει υποχρεώσει τους περισσότερους σύγχρονους στρατούς να αναθεωρήσουν τη δομή της αντιαεροπορικής τους άμυνας. Η αντιμετώπιση των drones δεν θεωρείται πλέον μια εξειδικευμένη αποστολή, αλλά οργανικό στοιχείο της επιβίωσης και της αποτελεσματικότητας κάθε σχηματισμού, από τη διμοιρία έως το Σώμα Στρατού.

Ο Αμερικανικός Στρατός έχει αναπτύξει ίσως το πιο ολοκληρωμένο πρόγραμμα Counter-UAS παγκοσμίως. Βασική αρχή αποτελεί ότι κάθε κλιμάκιο πρέπει να διαθέτει τις κατάλληλες δυνατότητες, ανάλογα με το επίπεδο της απειλής. Στις ομάδες μάχης και τις διμοιρίες, οι στρατιώτες εξοπλίζονται με φορητά μέσα ηλεκτρονικών παρεμβολών, όπως τα DroneBuster της Flex Force και άλλα παρεμφερή συστήματα, ενώ χρησιμοποιούνται επίσης φορητοί αισθητήρες εντοπισμού μικρών UAV.

Σε επίπεδο λόχου και τάγματος εγκαθίστανται ολοκληρωμένα συστήματα όπως το Fixed Site-Low, Slow-Small Unmanned Aircraft Integrated Defeat System (FS-LIDS) και το Mobile-LIDS. Τα συστήματα αυτά συνδυάζουν τρισδιάστατα ραντάρ, ηλεκτροοπτικούς και υπέρυθρους αισθητήρες, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, πολυβόλα ή πυροβόλα, βλήματα μικρού βεληνεκούς.

Στις ταξιαρχίες και στις μεραρχίες λειτουργούν μονάδες αεράμυνας εξοπλισμένες με M-SHORAD (Maneuver Short Range Air Defense), τα οποία βασίζονται σε τεθωρακισμένα Stryker και φέρουν πυροβόλο των 30 χιλ., πυραύλους Stinger, βλήματα Hellfire και προηγμένα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου.

Παράλληλα, ο αμερικανικός στρατός επενδύει σε όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας. Το πρόγραμμα DE M-SHORAD ενσωματώνει λέιζερ ισχύος 50 kW πάνω σε τεθωρακισμένα οχήματα, ενώ αναπτύσσονται και ισχυρότερα συστήματα 100-300 kW για την αντιμετώπιση μεγαλύτερων UAV και πυραύλων cruise.

Βρετανία-Γαλλία-Γερμανία

Ο Βρετανικός Στρατός δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου. Οι μονάδες του εξοπλίζονται με φορητούς παρεμβολείς, ενώ στις ταξιαρχίες αναπτύσσονται ολοκληρωμένα συστήματα ανίχνευσης και παρεμβολών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το πρόγραμμα Land Laser Directed Energy Weapon (LDEW), το οποίο χρησιμοποιεί λέιζερ υψηλής ισχύος για την καταστροφή μικρών UAV με εξαιρετικά χαμηλό κόστος ανά εμπλοκή.

Παράλληλα, το Βρετανικό Πυροβολικό εξετάζει την αξιοποίηση πυροβόλων 35 και 40 χιλιοστών με πυρομαχικά προγραμματιζόμενης έκρηξης για την αντιμετώπιση σμηνών drones. Η δε Γαλλία έχει δημιουργήσει το ολοκληρωμένο πρόγραμμα PARADE (Protection Déployable Anti-Drones), το οποίο χρησιμοποιήθηκε εκτεταμένα και στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού. Το σύστημα περιλαμβάνει ραντάρ μικρής εμβέλειας, αισθητήρες RF, ηλεκτροοπτικά μέσα, συστήματα ηλεκτρονικών παρεμβολών, πυροβόλα και κινητά μέσα καταστροφής. Παράλληλα, η MBDA αναπτύσσει νέα βλήματα πολύ μικρού βεληνεκούς, ειδικά σχεδιασμένα για μικρά UAV, ενώ εξετάζονται και λύσεις λέιζερ.

Η Bundeswehr έχει επενδύσει κυρίως σε ολοκληρωμένα δίκτυα αισθητήρων και ηλεκτρονικού πολέμου. Η Hensoldt έχει αναπτύξει το σύστημα ASUL, που συνδυάζει παθητικούς αισθητήρες RF, ραντάρ Spexer, ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες και παρεμβολείς. Παράλληλα, η Rheinmetall διαθέτει το Skynex, ένα από τα πλέον προηγμένα συστήματα Counter-UAS διεθνώς.

Το Skynex χρησιμοποιεί πυροβόλα Revolver Gun Mk3 των 35 χιλιοστών με πυρομαχικά AHEAD, τα οποία δημιουργούν νέφος εκατοντάδων βολίδων μπροστά από τον στόχο, αυξάνοντας σημαντικά την πιθανότητα καταστροφής μικρών drones. Η εταιρεία αναπτύσσει επίσης λέιζερ ισχύος άνω των 50 kW για μελλοντική επιχειρησιακή χρήση.

Ισραήλ: Εμπειρία δεκαετιών στο Counter-UAS

Το Ισραήλ διαθέτει ίσως το πιο ώριμο οικοσύστημα Counter-UAS στον κόσμο. Το Iron Dome έχει πλέον αποκτήσει δυνατότητες αναχαίτισης UAV, ενώ η Rafael αναπτύσσει το Iron Beam, ένα λέιζερ περίπου 100 kW που προορίζεται να αναλαμβάνει την εξουδετέρωση μικρών drones και ρουκετών με ελάχιστο κόστος ανά βολή.

Παράλληλα, χρησιμοποιούνται ευρέως o ηλεκτρονικός πόλεμος, αισθητήρες RF, φορητοί παρεμβολείς, ολοκληρωμένα δίκτυα διοίκησης και ελέγχου. Οι δυνατότητες αυτές είναι ενσωματωμένες ήδη σε επίπεδο ταξιαρχίας και μεραρχίας, ενώ προστατεύουν και κρίσιμες υποδομές.

Οι εμπόλεμοι στρατοί: Ουκρανία και Ρωσία

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει μετατρέψει τα Counter-UAS σε οργανικό στοιχείο σχεδόν κάθε μονάδας. Σήμερα σχεδόν κάθε ουκρανικός λόχος διαθέτει: Ομάδες χειριστών UAV, ομάδες ηλεκτρονικού πολέμου, φορητούς παρεμβολείς, ανιχνευτές RF. Σε επίπεδο τάγματος και ταξιαρχίας λειτουργούν εξειδικευμένες μονάδες ηλεκτρονικού πολέμου που χρησιμοποιούν συστήματα όπως τα Bukovel, Kvertus και Nota για την παρεμβολή FPV drones και UAV αναγνώρισης. Η ουκρανική βιομηχανία παράγει πλέον εκατοντάδες διαφορετικά συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, με έμφαση στη γρήγορη προσαρμογή απέναντι στις συνεχώς μεταβαλλόμενες ρωσικές τακτικές.

Η Ρωσία βασίζεται ιδιαίτερα στον ηλεκτρονικό πόλεμο. Συστήματα όπως τα: Pole-21, Silok, Krasukha, Repellent, Shipovnik-Aero, αναπτύσσονται από το επίπεδο ταξιαρχίας έως και στρατιάς, δημιουργώντας εκτεταμένους “θόλους” παρεμβολών. Παράλληλα, οι μονάδες πρώτης γραμμής διαθέτουν φορητούς παρεμβολείς και ολοένα περισσότερα αντιαεροπορικά πυροβόλα προσαρμόζονται ειδικά για την αντιμετώπιση FPV drones. Η ρωσική εμπειρία στην Ουκρανία έχει οδηγήσει επίσης στην ανάπτυξη κινητών ομάδων Counter-UAS πάνω σε τεθωρακισμένα οχήματα, που συνοδεύουν μηχανοκίνητους σχηματισμούς.

Η νέα κατεύθυνση

Παρά τις διαφορετικές οργανωτικές επιλογές, όλοι οι μεγάλοι στρατοί καταλήγουν πλέον στο ίδιο συμπέρασμα: Η αντιμετώπιση των drones δεν μπορεί να βασίζεται σε ένα μόνο σύστημα, ή σε μία μόνο μονάδα. Αντίθετα, απαιτείται ένα πολυεπίπεδο δίκτυο που ξεκινά από τον απλό στρατιώτη με φορητό παρεμβολέα και φθάνει έως τα ανώτερα κλιμάκια, όπου συνδυάζονται ραντάρ, ηλεκτρονικός πόλεμος, αντιαεροπορικά πυροβόλα, πύραυλοι και όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας.

Η εμπειρία της Ουκρανίας έχει επιταχύνει δραματικά αυτή τη μετάβαση, μετατρέποντας το Counter-UAS από εξειδικευμένη αποστολή σε βασικό πυλώνα της σύγχρονης αεράμυνας και της επιβίωσης των χερσαίων δυνάμεων.