Θα πουλήσει η Τουρκία τα μαχητικά της ΚΑΑΝ στην Σαουδική Αραβία;

Η Άγκυρα φέρεται να ασκεί πίεση στο Ριάντ προκειμένου να ενταχθεί στο πρόγραμμα του τουρκικού μαχητικού KAAN, ωστόσο η Σαουδική Αραβία φαίνεται να προτιμά να παραμείνει προσανατολισμένη σε αμερικανικές πλατφόρμες.

Παρά το κλίμα προσέγγισης, εκτιμάται ότι μια άμεση κοινή παραγωγή δεν είναι ιδιαίτερα πιθανή στο εγγύς μέλλον, καθώς προτεραιότητα του Ριάντ παραμένει η προμήθεια των αμερικανικών F-35, για τα οποία αναμένεται έγκριση από τις ΗΠΑ.

Η επιμονή της Άγκυρας για το KAAN

Στη Διεθνή Έκθεση Άμυνας που πραγματοποιήθηκε στη Σαουδική Αραβία (8-12 Φεβρουαρίου), ο γενικός διευθυντής της Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ), Μεχμέτ Ντεμίρογλου, δήλωσε ότι οι συνομιλίες με τη Σαουδική Αραβία για το KAAN έχουν φτάσει στο ανώτατο επίπεδο. Όπως ανέφερε: «Στην επόμενη φάση, ίσως μέσα στη χρονιά ή και νωρίτερα, ελπίζουμε να έχουμε καλά νέα».

Απαντώντας στο ερώτημα αν το μοντέλο συνεργασίας θα είναι αντίστοιχο με εκείνο της Ινδονησίας, ο Ντεμίρογλου σημείωσε ότι όλα τα ενδεχόμενα παραμένουν ανοιχτά:

• άμεση αγορά,
• συμμετοχή στο πρόγραμμα στο ανώτατο επίπεδο,
• τελική γραμμή συναρμολόγησης στη Σαουδική Αραβία.

Οι συζητούμενοι αριθμοί κυμαίνονται από 20 έως 50 ή ακόμη και 100 αεροσκάφη, ανάλογα με το επίπεδο συμμετοχής. Ξεκαθάρισε πάντως ότι δεν πρόκειται για μικρούς αριθμούς («σίγουρα όχι 3-5»). Παράλληλα, ανέφερε ότι εξετάζεται η παραγωγή τόσο του KAAN όσο και του ελικοπτέρου GÖKBEY στη Σαουδική Αραβία, σε ευθυγράμμιση με το όραμα «Saudi Vision 2030», ενώ αναμένεται το άνοιγμα γραφείου της τουρκικής TUSAŞ στο Ριάντ μέσα στους επόμενους μήνες.

Εντύπωση προκάλεσε και η παρουσία σαουδαραβικής σημαίας σε ομοίωμα του KAAN που εκτέθηκε στην έκθεση, ενισχύοντας τα σενάρια περί πιθανής σύμπραξης. Η κινητικότητα αυτή συνέπεσε και με την επίσκεψη του Προέδρου Ερντογάν στο Ριάντ (3-4 Φεβρουαρίου).

Προτεραιότητα του Ριάντ: τα F-35

Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του Al-Monitor, ειδικοί εκτιμούν ότι η Σαουδική Αραβία παραμένει επιφυλακτική ως προς τη συμμετοχή στην παραγωγή του KAAN. Πιο πιθανή θεωρείται η εμβάθυνση συνεργασίας σε τομείς όπως:

• μη επανδρωμένα αεροσκάφη,
• τεθωρακισμένα οχήματα,
• αεράμυνα,
• logistics.

Το Ριάντ επιδιώκει την αγορά έως και 48 F-35 από τις ΗΠΑ. Αν και το αίτημα έχει περάσει τον έλεγχο του Πενταγώνου, εκκρεμεί ακόμη η έγκριση του Λευκού Οίκου και του Κογκρέσου. Εφόσον η Ουάσιγκτον δεν εγκρίνει την πώληση, το KAAN ενδέχεται να εξεταστεί ως εναλλακτική λύση.

Το KAAN σε πρώιμο στάδιο

Το KAAN, που αναπτύσσεται από την TUSAŞ και παρουσιάστηκε το 2023, πραγματοποίησε την πρώτη δοκιμαστική του πτήση στις αρχές του 2024.
Οι πρώτες 20 μονάδες, εξοπλισμένες με αμερικανικούς κινητήρες, αναμένεται να ενταχθούν στην τουρκική Πολεμική Αεροπορία στα τέλη της δεκαετίας του 2020 ή στις αρχές της δεκαετίας του 2030. Η έκδοση με εγχώριο κινητήρα στοχεύεται για τα μέσα της δεκαετίας του 2030. Κατά τους ειδικούς, το πρόγραμμα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης.

Παρά τις αβεβαιότητες γύρω από το KAAN, η συνεργασία Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας στον αμυντικό τομέα βαθαίνει:

Baykar: Το Ριάντ υπέγραψε τον Ιούλιο 2023 μεγάλη συμφωνία για UAV Bayraktar και το 2024 νέα σύμβαση για τοπική παραγωγή και μεταφορά τεχνολογίας – τη μεγαλύτερη εξαγωγική συμφωνία άμυνας στην ιστορία της Τουρκίας.

Lentatek: Παράγει από το 2020 το Karayel-SU UAV στη Σαουδική Αραβία.

Otokar: Πώλησε προηγμένα τεθωρακισμένα Cobra.

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii: Υπέγραψε μνημόνιο κατανόησης για συμπαραγωγή του ελικοπτέρου Gökbey.

Προς τριμερή στρατιωτική συμμαχία;

Η προσέγγιση δεν περιορίζεται στη βιομηχανική συνεργασία. Υπάρχουν εξελίξεις για πιθανή τριμερή στρατιωτική πλατφόρμα μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν.

Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν επιβεβαίωσε ότι υπάρχει σχέδιο συμφωνίας σε εξέλιξη, χωρίς ωστόσο να έχει υπογραφεί. Εντύπωση προκάλεσε η επιλογή του όρου «πλατφόρμα» αντί «συμμαχία».

Αντίστοιχα, ο υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ δήλωσε ότι τέτοιες πρωτοβουλίες δεν αντιβαίνουν στη συμμετοχή της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, αλλά λειτουργούν συμπληρωματικά, ενισχύοντας την αποτρεπτική της ισχύ και τη συμβολή της στη περιφερειακή σταθερότητα.

Οι πρώτες σχετικές πληροφορίες είχαν δημοσιευθεί από το Bloomberg, ενώ το Πακιστάν φέρεται να έχει ήδη έτοιμο προσχέδιο συμφωνίας έπειτα από δεκάμηνη επεξεργασία.

Ενώ η Άγκυρα επιδιώκει να εντάξει τη Σαουδική Αραβία στο φιλόδοξο πρόγραμμα του KAAN, το Ριάντ διατηρεί ως πρώτη επιλογή το αμερικανικό F-35. Η τελική στάση της Ουάσιγκτον ενδέχεται να καθορίσει και την κατεύθυνση των εξελίξεων.