Θα τορπιλίσει η επίθεση στους Κούρδους της Συρίας την πρωτοβουλία Μπαχτσελί-Οτσαλάν;

Αν και το PKK είχε, περισσότερο από μία δεκαετία πριν, εγκαταλείψει τον διαχωριστικό του στόχο υπέρ μιας μεγαλύτερης ομοσπονδιοποίησης – και παρόλο που οι Κούρδοι μαχητές είχαν παραδώσει τα όπλα τους, ή είχαν καταφύγει στη Συρία στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής διαδικασίας μια δεκαετία πριν – ο φυλακισμένος ηγέτης του PKK, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, διέταξε τη διάλυση της οργάνωσης. Και αυτοί υπάκουσαν.

Για τους Κούρδους, ο Οτσαλάν είναι μια φιγούρα σαν τον Νέλσον Μαντέλα· Για τους εθνικιστές Τούρκους και όσους βρίσκονται κοντά στην εξουσία της Άγκυρας, είναι ένας τρομοκράτης. Αυτό στο οποίο συμφωνούν και οι δύο πλευρές είναι ότι αφιερώνεται στον κουρδικό σκοπό.

Γιατί συμφώνησε να διαλύσει το PKK;

Δημόσια, ο λόγος είναι ότι το έκανε ως μέρος μιας συνεχιζόμενης ειρηνευτικής διαδικασίας υπό τον πρόεδρο Ερντογάν. Ωστόσο, ενώ υπήρξαν συνομιλίες και συνεχείς συναντήσεις, η υπόθεση περί μιας ειρηνευτικής διαδικασίας δεν επαρκεί για να εξηγήσει την εντολή του Οτσαλάν και τη συναίνεση του PKK.

Γενικά, ο Ερντογάν προσφέρει ειρηνευτικές συνομιλίες όποτε θέλει την υποστήριξη των Κούρδων και στη συνέχεια γυρίζει εναντίον τους, όταν θέλει να συσπειρώσει τη βάση των εθνικιστών. Αυτό που δεν αλλάζει είναι ότι οι πιο γνωστοί και πιο νόμιμοι πολιτικοί των Κούρδων – ο Οτσαλάν και ο Σελαχατίν Ντεμιρτάς – παραμένουν στη φυλακή, στην περίπτωση του Ντεμιρτάς, πολύ μετά τη λήξη της ποινής του.

Ο Οτσαλάν και το PKK άλλαξαν τις θέσεις τους για δύο λόγους. Ο πρώτος ήταν η επιθυμία να προστατεύσουν τη Ροζάβα, την κουρδική αυτόνομη περιοχή στη βορειοανατολική Συρία. Ενώ μερικοί μελετητές και αναλυτές στην Ουάσινγκτον περιγράφουν την κουρδική περιοχή ως μια «μαοϊστική εστία τρομοκρατίας» αυτό είναι ψευδές: Οι περισσότεροι που υποστηρίζουν αυτό το αφήγημα δεν έχουν δει ποτέ την περιοχή.

Είναι επίσης λανθασμένο να πιστεύει κανείς ότι ένα πολιτικό κίνημα που ξεκίνησε επίσημα το 1984, αλλά είχε τις ρίζες του στη δεκαετία του 1970, δεν έχει εξελιχθεί. Η Ανατολική Γερμανία και η Πολωνία άλλαξαν δραματικά από τα μέσα της δεκαετίας του 1980· το ίδιο συνέβη και με το PKK. Το να χαρακτηρίζουν Αμερικανοί μελετητές τη Ροζάβα «τρομοκρατική οντότητα» σημαίνει, ειρωνικά, ότι εμπλέκουν τον Ερντογάν, δεδομένου ότι οι Σύροι Κούρδοι πωλούσαν πετρέλαιο με μεγάλη έκπτωση στους γιους του Ιρακινού ηγέτη των Κούρδων, Μασούντ Μπαρζανί, που με τη σειρά του το πουλούσε στην Τουρκία με μικρότερη έκπτωση, κρατώντας τη διαφορά!

Παρόλα αυτά, η Αυτόνομη Διοίκηση αποτελεί τεράστια επιτυχία για τους Κούρδους και είναι η πρώτη φορά που οι Κούρδοι εφαρμόζουν τη φιλοσοφία του Οτσαλάν σε σημαντικό επίπεδο. Οι Κούρδοι αγωνίστηκαν σκληρά για να απελευθερώσουν την περιοχή από τη λαβή του Ισλαμικού Κράτους, σε μια εποχή που ο Ερντογάν εμπόδιζε την καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους.

Tί επιδιώκει ο Οτσαλάν

Με τη διάλυση του PKK, ο Οτσαλάν επιδίωξε να προστατεύσει την κουρδική οντότητα της Συρίας. Ανθούσε παρά την απομόνωσή της και αποτελούσε το πρότυπο για ό,τι οι Ηνωμένες Πολιτείες απαιτούσαν για την Συρία – ανεκτική, πολυπολιτισμική και μετριοπαθή. Τερματίζοντας το PKK, ο Οτσαλάν πίστευε ότι θα μπορούσε να τερματίσει τη δυσφήμιση που προωθούσε η Τουρκία περί τρομοκρατικής οντότητας.

Ταυτόχρονα, οι Κούρδοι πίστευαν ότι μπορούσαν να πετύχουν περισσότερα μέσω πολιτικών μέσων, παρά εξεγειρόμενοι, ειδικά αν η διαδικασία σήμαινε τέλος στις αυθαίρετες συλλήψεις Κούρδων πολιτικών και την απελευθέρωση του Ντεμιρτάς και ενδεχομένως του Οτσαλάν. Πρωταρχικά για τους Κούρδους, ειρήνη σημαίνει συμφιλίωση.

Υποστηρίζοντας μια πλήρους κλίμακας επίθεση – συμπεριλαμβανομένου του να πετάνε γυναίκες-Κούρδισες κρατούμενες από ψηλά κτίρια σαν το Ισλαμικό Κράτος – ο Ερντογάν δείχνει στον Οτσαλάν και στους πρώην υποστηρικτές του PKK ότι υπέπεσαν σε λάθος εκτίμηση και πως είναι ανειλικρινής.

Με την απαξίωση της λογικής της ειρήνης και τους Κούρδους να επιστρέφουν στον αγώνα – όχι μόνο στη Συρία, αλλά ίσως και στην Τουρκία – δημιουργείται μία επικίνδυνη δυναμική. Πρώτον, οι μαχητές του PKK είχαν κατεβάσει τα όπλα και είχαν μεταβεί στη Συρία, στο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας με την Τουρκία.

Στη συνέχεια πολέμησαν το Ισλαμικό Κράτος – με υποστήριξη, εξοπλισμό και ενθάρρυνση από τις ΗΠΑ – χωρίς να αποτελούν απειλή για την Τουρκία. Παρ’ όλα αυτά, ο Ερντογάν επανέλαβε τις επιθέσεις, χρησιμοποιώντας αεροπλάνα που οι ΗΠΑ είχαν προηγουμένως πουλήσει στην Τουρκία, drones και τους συριακούς πληρεξούσιους της Τουρκίας. Τώρα, η Τουρκία δείχνει ότι οι διαπραγματεύσεις με τον Οτσαλάν δεν ήταν ποτέ ειλικρινείς.

Προς αδιέξοδο;

Οι Κούρδοι δεν έχουν πού να πάνε. Ο Ερντογάν και οι σύμβουλοί του (όπως ο Χακάν Φιντάν) ή συνεργάτες του, όπως ο πρέσβης των ΗΠΑ Τομ Μπάρακ, μπορεί να τον ενθαρρύνουν, αλλά θα πρέπει να είναι προσεκτικοί. Οι Κούρδοι δεν πρόκειται να πάνε ως πρόβατα στην σφαγή. Με την απαξίωση της πολιτικής της ειρήνης, πρέπει να επιστρέψουν στον αγώνα, όχι μόνο στη Συρία, αλλά και στην Τουρκία, αν δεν υπάρξει διέξοδος από τις πολιτικές διαδικασίες.

Η δυναμική που θα δημιουργηθεί από μία απελευθέρωση μελών του Ισλαμικού Κράτους, απλώς θα ρίξει λάδι στη φωτιά. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να θέλει το δικό του Νόμπελ Ειρήνης, αλλά με το να αποτυγχάνει να συγκρατήσει την Τουρκία – και ακόμη χειρότερο να φαίνεται ότι δίνει πράσινο φως στην Άγκυρα – θέτει το σκηνικό για μία βία στην Τουρκία, που δεν έχει παρατηρηθεί σχεδόν για μισό αιώνα.

Πηγή: Middle East Forum

---

 

Ο Michael Rubin είναι Αμερικανός μελετητής και αναλυτής με εξειδίκευση στη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα στο Ιράν και την Τουρκία.