Άϊζενκοτ: Ο Νετανιάχου προσπαθεί να προκαλέσει με το Ιράν

Οι πληροφορίες ότι ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός Νετανιάχου επιδιώκει στρατιωτική δράση κατά του Ιράν, ώθησε τον πρώην αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων και νυν εντολοδόχο πρωθυπουργό για σχηματισμό κυβέρνησης Γκάντι Άιζενκοτ να δηλώσει ότι δεν πρέπει να γίνει καμμία «μη επείγουσα στρατιωτική ενέργεια» και να ζητήσει από την εισαγγελία να λάβει μέτρα για τις κινήσεις της υπηρεσιακής κυβέρνησης.

Σήμερα ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός του Ισραήλ και ο πρόεδρος του κόμματος “Γιασάρ” Γκάντι Άιζενκοτ συναντώνται για πρώτη φορά μετά τις εκλογές και το θέμα είναι αυτό ακριβώς -της πολεμικής εμπλοκής-, διότι ναι μεν ο Αϊζενκοτ έχει λάβει την εντολή για σχηματισμό κυβέρνησης, αλλά ο Νετανιάχου προσπαθεί να γραπωθεί στην εξουσία οξύνοντας πολεμικές καταστάσεις, όπως μεταδίδουν Ισραηλινά ΜΜΕ.

Αντικείμενο της συνάντησης θα είναι η ενημέρωση για θέματα διπλωματίας και ασφάλειας, σύμφωνα με κοινή δήλωση των δύο πολιτικών αντιπάλων. Στη συνάντηση θα παραστεί ο στρατιωτικός γραμματέας του Νετανιάχου, Γκάι Μαρκιζένο, και θα πραγματοποιηθεί στο γραφείο του πρωθυπουργού στην Ιερουσαλήμ το απογευμα, αναφέρει η κοινή δήλωση, χωρίς να παρέχει περαιτέρω λεπτομέρειες.

Πάντως ούτε φίλα προσκείμενα ούτε εχθρικά διακείμενα προς τον Νετανιάχου μέσα αναφέρουν πληροφορίες για υπαρκτές απειλές από το Ιράν αυτή την περίοδο. Τα δε μη φίλα προσκείμενα θεωρούν την όλη υπόθεση “ξεκάθαρα πολιτικό ελιγμό” του Νετανιάχου “που ενεργεί χωρίς να ενημερώνει κανέναν”.

Καβγάς και εν συνεχεία “ενημέρωση”

Χθες ο Άιζενκοτ έκανε έκκληση προς τη Γενική Εισαγγελία να παρέμβει και να διασφαλίσει ότι θα λαμβάνει ο ίδιος τακτικές ενημερώσεις από τις μυστικές υπηρεσίες, ως βουλευτής και επικεφαλής κόμματος στον οποίο έχει ανατεθεί ο σχηματισμός κυβέρνησης «και ελλείψει επίσημου αρχηγού της αντιπολίτευσης», όπως μεταδίδουν οι “Times of Israel“.

Η παρέμβασή του με επιστολή έχει ως αιτία ανεπίσημες αναφορές ότι ο Νετανιάχου επιδιώκει στρατιωτική δράση κατά του Ιράν παρά τις αντιρρήσεις των αρχηγών των υπηρεσιών ασφαλείας. Ο Αϊζενκοτ προειδοποίησε και με επιστολή του ότι «τυχόν μη επείγουσες στρατιωτικές κινήσεις θα μπορούσαν να έχουν καταστροφικές συνέπειες για την ισραηλινή δημοκρατία» και ότι ο Νετανιάχου πρέπει να δείξει μεγαλύτερη αυτοσυγκράτηση και προσοχή, ο δε Νετανιάχου τον χαρακτήρισε ανεύθυνο.

Αρχικά ο Νετανιάχου απέρριψε την συνάντηση, μετά διέρρευσε οτι θα ενημέρωνε τον Άϊζενκοτ «για τις εξελίξεις ο επί των στρατιωτικών γραμματέας του πρωθυπουργού, υποστράτηγος Γκάι Μαρκιζένο», και τελικά αποφάσισε να είναι παρών και ο ίδιος στην ενημέρωση.

Ο Άιζενκοτ είχε ήδη καλέσει επίσης τη γενική εισαγγελία να διασφαλίσει ότι κάθε στρατιωτική ή επιχειρησιακή ενέργεια θα συζητείται και θα εγκρίνεται δεόντως από το υπουργικό συμβούλιο και την κυβέρνηση, όπως προβλέπει ο νόμος. Όπως ανέφερε, αυτό είναι απαραίτητο για την «αποτελεσματική εποπτεία, την ορθή λήψη εθνικών αποφάσεων και την προστασία της άμυνάς μας».

Μπορεί να κηρύξει πόλεμο ο Νετανιάχου;

Ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ, ανέθεσε στον Γκάντι Άιζενκοτ την εντολή σχηματισμού της επόμενης ισραηλινής κυβέρνησης. Ωστόσο, ο Νετανιάχου παραμένει πρωθυπουργός, διατηρώντας τις εξουσίες του αξιώματός του, την εποπτεία του αμυντικού μηχανισμού και την ευθύνη καθορισμού της ισραηλινής πολιτικής απέναντι στο Ιράν. Η ισραηλινή νομοθεσία δεν απαγορεύει στις υπηρεσιακές κυβερνήσεις να προβαίνουν σε πολεμικές ενέργειες.

Εντούτοις όπως το θέτουν και ισραηλινά μέσα, το ζήτημα είναι υπό ποιες συνθήκες δικαιολογείται μια πολεμική ενέργεια και κατά πόσο μπορεί αντικειμενικά να εκτιμηθεί αν μια απειλή προκαλεί επείγουσες αντιδράσεις.

Οι ελιγμοί για σχηματισμό κυβέρνησης

Ο Αϊζενκοτ μπορεί να έχει λάβει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι θα αναλάβει το πρωθυπουργικό αξίωμα. Τα κόμματα που τον στήριξαν πριν και κατά τις εκλογές αθροίζουν 48 έδρες ενώ εκείνα τα οποία στηρίζουν “παραδοσιακά” τον Νετανιάχου, αθροίζουν 53. Εντούτοις, το υπερορθόδοξο κόμμα «United Torah Judaism» που πάντα στήριζε τον Νετανιάχου, αυτή τη φορά στις συσκέψεις με τον πρόεδρο της χώρας δεν τον πρότεινε ως πρωθυπουργό.

Κατά συνέπεια ο Νετανιάχου έμεινε στην ουσία με 48 βουλευτές. Στις ίδιες διαβουλεύσεις πρότειναν τον Αϊζενκοτ 67 βουλευτές, περιλαμβανομένων σε αυτούς και εκείνων των αραβικών κομμάτων. Οπότε έλαβε την εντολή για σχηματισμό κυβέρνησης.

Τα αραβικά κόμματα πήραν έδρες “ρεκόρ”: 19. Ομως για πολλούς ισραηλινούς αποτελούν “κόκκινη γραμμή”. Εντούτοις, αν και η συμμετοχή τους στην κυβέρνηση δεν γίνεται δεκτή από σχεδόν κανένα κόμμα, κάποια θα συζητούσαν το να σχηματισθεί κυβέρνηση μειοψηφίας και τα αραβικά όμματα να δώσουν μόνον ψήφο ανοχής.

Το θέμα είναι ότι κόμματα από τον “συνασπισμό” του Άιζενκοτ δεν δέχονται σχεδόν επ΄ουδενί έμμεση συμμετοχή των αραβικών κομμάτων και ο Λίμπερμαν (που έχει επτά έδρες) δήλωσε ότι δεν δέχεται ούτε καν στήριξη με ψήφο ανοχής σε κυβέρνηση μειοψηφίας από τα αραβικά κόμματα.

Αν “βγει” από την εξίσωση ο Λίμπερμαν, τότε δεν μπορεί να σταθεί κυβέρνηση μειοψηφίας με την ψήφο ανοχής των αραβικών κομμάτων, γιατί θα αθροίζονται 60 και όχι 61 βουλευτές. Εξάλλου αντιρρήσεις εγείρει και άλλος σύμμαχος του Αϊζενκοτ, ο Ναφταλι Μπένετ που έχει βγάλει 12 έδρες. Αν δηλαδή ο Λίμπερμαν ήταν ο μόνος αντιρρησίας, αυτή η έδρα που έλειπε θα μπορουσε να βρεθεί με διάφορους τρόπους, αλλά αφού συμπράττει και ο Μπένετ, χάνεται η λύση των αραβικών κομμάτων.

Άλλες ακροβασίες

Ο Άϊζενκοτ εξετάζει και άλλα “μαγειρέματα”, όπως να συνεργασθεί με το σχετικά πιο συζητήσιμο αραβικό μπλοκ (οκτώ έδρες) και όχι με το πιο ριζοσπαστικό (που έχει ένδεκα έδρες). Ο Ναφταλι Μπένετ δεν θα είχε αντίρρηση στο ήπιο αραβικό κόμμα. Στη χειρότερη περίπτωση ο Άιζενκοτ εξετάζει τη συνεργασία με βουλευτές του κυβερνητικού Λικούντ, αλλά υπό την αυστηρή προϋπόθεση ο Νετανιάχου να τεθεί εκτός εξουσίας.

Μια άλλη λύση που απομένει (για να μην λάβει την εντολή ο Νετανιάχου) είναι ο Άιζενκοτ να προσεταιρισθεί τους υπερορθόδοξους (14 έδρες). Ομως αυτή η συμμαχία, ακόμα κι αν ο Άιζενκοτ, έκανε το χατήρι στους υπερορθόδοξους να μη στρατεύονται (διότι αυτό είναι το βασικό αίτημά τους), θα σκόνταφτε στον Λίμπερμαν και άλλους που είναι κάθετα υπέρ της στράτευσης όλων ανεξαιρέτως.

Εν τω μεταξύ πάντως ο Αϊζενκοτ προσπαθεί να “ξεδοντιάσει” τον Νετανιάχου όσο μπορεί: Όπως αναφέρει η “Haaretz”, το μπλοκ του Άιζενκοτ αξιοποίησε την ευκαιριακή πλειοψηφία 63-50 στη βουλή για να αναλάβει την προεδρία των κρισιμότερων κοινοβουλευτικών επιτροπών (Οικονομικών, Εξωτερικών & Άμυνας, Κανονισμού), ενώ δρομολογεί την αντικατάσταση του Προέδρου της Βουλής (που ανήκει στο Λικούντ).

Με αυτόν τον τρόπο αποδυναμώνεται θεσμικά τον Νετανιάχου, ελέγχεται ο προϋπολογισμός και μπορουν να περάσουν ορισμένα νομοσχέδια (όπως τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για την 7η Οκτωβρίου), δημιουργώντας τετελεσμένα πριν καν ορκιστεί κυβέρνηση.