Μπορεί να βρεθεί συναινετική λύση για την Γροιλανδία;
22/01/2026
Στις 22 Δεκεμβρίου 2025, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μεταξύ άλλων ξεδίπλωσε με το γλαφυρό του τρόπο, τις αμερικανικές φιλοδοξίες για τη Γροιλανδία: «Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για την εθνική ασφάλεια. Έχουν πολύ μικρό πληθυσμό. Και δεν ξέρω, λένε για την Δανία, αλλά η Δανία δεν έχει ξοδέψει καθόλου χρήματα. Δεν έχουν στρατιωτική προστασία.
Λένε ότι η Δανία ήταν εκεί πριν από 300 χρόνια ή κάτι τέτοιο, με ένα πλοίο. Λοιπόν, ήμασταν εκεί και με πλοία, είμαι σίγουρος γι’ αυτό. Οπότε, πρέπει να βρούμε μια λύση. το χρειαζόμαστε για το έθνος, χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για την εθνική ασφάλεια, όχι για τα ορυκτά. Έχουμε τόσα πολλά κοιτάσματα ορυκτών, πετρέλαιο και όλα τα άλλα.
Έχουμε περισσότερο πετρέλαιο από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο. Αν δεν πάρουμε τη Γροιλανδία, θα την πάρει η Ρωσία ή η Κίνα και δεν μπορούμε να το επιτρέψουμε. Θα ήθελα να κάνω μια συμφωνία, είναι πιο εύκολο. Αλλά με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα πάρουμε τη Γροιλανδία. Αν δεν το κάνουμε καλά, θα το κάνουμε άσχημα».
Ο Ντόναλντ Τραμπ ενδιαφέρεται να αγοράσει τη Γροιλανδία, ένα αυτόνομο δανικό έδαφος στρατηγικής σημασίας στην Αρκτική, μόνο που δεν υπάρχει το βασικό στοιχείο μίας αγοραπωλησίας: Δεν υπάρχει πωλητήριο! Η αγορά είναι η μία δυνατότητα απόκτησης της Γροιλανδίας, η άλλη επιλογή είναι η χρήση στρατιωτικής βίας, καθώς ο Τραμπ θεωρεί το νησί απολύτως απαραίτητο για την αμερικανική εθνική ασφάλεια.
Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στη Γροιλανδία Τζεφ Λάντρι για να “νομιμοποιήσει” τις πρωτοφανείς απαιτήσεις Τραμπ, ισχυρίσθηκε ότι η Δανία «κατέλαβε» το νησί μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατά παράβαση πρωτοκόλλων του ΟΗΕ. Ωστόσο, τα ιστορικά δεδομένα τον διαψεύδουν πλήρως: Οι πρώτοι δανικοί οικισμοί χρονολογούνται από το 1721, το 1814 η Γροιλανδία έγινε επίσημα δανική κτήση, το 1953 ενσωματώθηκε πλήρως στο Βασίλειο της Δανίας και από το 2009 αποτελεί αυτόνομη περιοχή, με βάση τον Νόμο Αυτοδιοίκησης, λαμβάνοντας σημαντική ετήσια επιχορήγηση.
Πάντως, στην πολυ-αναμενόμενη ομιλία του στο Νταβός, ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε, ότι επιδιώκει άμεσες διαπραγματεύσεις για την απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, τονίζοντας ότι δεν θα χρησιμοποιήσει βία.
Η ομιλία στο Νταβός
Σύμφωνα με μία ρεαλιστική προσέγγιση από τον Νικολάι Νόβικ, αναπληρωτή διευθυντή του World Military Economy and Strategy Institute, η πιθανότητα χρήσης βίας στη Γροιλανδία, είναι σχεδόν μηδενική. Όπως εκτιμά, «το πιο πιθανό είναι να υπάρξει συμφωνία. Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποκτήσουν δικαιώματα εξόρυξης πόρων και να αναπτύξουν βάσεις στο νησί, ενώ θα διαπραγματευτούν και κάποιο ειδικό καθεστώς, αντίστοιχο με εκείνο του Πουέρτο Ρίκο, ή των Παρθένων Νήσων, που αποτελούν μη ενσωματωμένα εδάφη των ΗΠΑ».
Εν τω μεταξύ οι προθέσεις Τραμπ προκαλούν διχασμό εντός του Κογκρέσου των ΗΠΑ. Γερουσιαστές τόσο από το Ρεπουμπλικανικό, όσο και από το Δημοκρατικό κόμμα, έχουν καταθέσει νομοσχέδιο που απαγορεύει την προσάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες εδαφών που ανήκουν σε συμμάχους του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας.
Η Δανία ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία
Παγιδευμένη στις φιλοδοξίες του Τραμπ, η Γροιλανδία έχει γίνει το επίκεντρο μιας άνευ προηγουμένου κρίσης, που απειλεί να προκαλέσει μια ιστορική ρήξη εντός του ΝΑΤΟ. Οι Ευρωπαίοι προετοιμάζονται να πολεμήσουν κατά της Ρωσίας, που υποτίθεται θα κάνει εισβολή στην Ευρώπη και βρίσκονται αντιμέτωποι με τον Τραμπ που θέλει με κάθε τρόπο να πάρει την Γροιλανδία! Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν, η οποία προειδοποιεί συχνά για τη ρωσική απειλή, βρήκε εν τέλει ο θάρρος να καταδικάσει δημόσια τις απειλές Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας, καταγγέλλοντας την ιδέα της κυριαρχίας επί μιας άλλης χώρας ως απαράδεκτη.
Στο μεταξύ δημοσιεύματα δανέζικων ΜΜΕ, αναφέρουν ότι στρατιωτικός εξοπλισμός και μια προκεχωρημένη μονάδα έχουν φτάσει στη Γροιλανδία και ότι το νησί προετοιμάζεται να υποδεχτεί ένα μεγαλύτερο απόσπασμα του δανικού στρατού, καθώς η Δανία σκοπεύει να στείλει άνδρες του στρατού ξηράς και αεροπορικές δυνάμεις. Παράλληλα, στο νησί βρίσκεται σε εξέλιξη η επιχείρηση Arctic Resilience, στην οποία συμμετέχουν 24 ξένοι στρατιώτες από έξι χώρες: Βρετανία, Ολλανδία, Νορβηγία, Φινλανδία, Γαλλία και Σουηδία.
Η Γερμανία απέσυρε το απόσπασμά της από τη Γροιλανδία, έπειτα από μόλις 44 ώρες παραμονής. Η αιφνιδιαστική απόφαση του Βερολίνου ενδέχεται να συνδέεται με απειλές επιβολής δασμών από την Ουάσινγκτον προς χώρες που ανέπτυξαν στρατιωτικές δυνάμεις στο νησί.
Σε αυτό το κλίμα, ο υπουργός Άμυνας της Δανίας ξεκαθάρισε, με δηλώσεις του, ότι σε περίπτωση που οι ΗΠΑ επιχειρήσουν να επιτεθούν στρατιωτικά στη Γροιλανδία, τότε η Δανία θα ανοίξει πρώτη πυρ. Συγκεκριμένα, είπε πως οι στρατιώτες υποχρεούνται να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε ξένη εισβολή, χωρίς να αναμένουν επίσημη διαταγή. Ο Δανός ΥΠΕΞ, εξήγησε πως υπάρχει ένας κανόνας από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, που ακόμα ισχύει και απαιτεί από τα στρατεύματα να απαντήσουν σε περίπτωση που η χώρα δεχτεί επίθεση, χωρίς να περιμένουν ή να ζητήσουν διαταγές, ακόμη και αν οι αρμόδιοι διοικητές δεν γνωρίζουν την κήρυξη πολέμου ή την ύπαρξη εμπόλεμης κατάστασης.
Πάντως, Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκτιμούν ότι η αποστολή ευρωπαϊκών στρατευμάτων – εφόσον το ζητήσει η Δανία – θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά, αυξάνοντας το κόστος μιας αμερικανικής επέμβασης, ακόμη κι αν δεν μπορούσε να την αποτρέψει.
Ευρωπαϊκή κινητικότητα
Εν μέσω δηλώσεων Τραμπ σχετικά με την ανάγκη προσάρτησης του νησιού στις ΗΠΑ, παρατηρείται κινητικότητα σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η εφημερίδα Bild ανέφερε ότι οι πρώτοι στρατιωτικοί από ευρωπαϊκές χώρες έφτασαν στη Γροιλανδία. Εκτός από τη Γερμανία και τη Δανία, στο εγχείρημα αποστολής στρατευμάτων στο νησί θα συμμετάσχουν το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Ολλανδία, η Νορβηγία και η Σουηδία.
Η αποστολή συντονίζεται από την Κοπεγχάγη και όχι μέσω του NATO, του οποίου όλα αυτά τα κράτη είναι μέλη. Οι προετοιμασίες για την ανάπτυξη των στρατευμάτων, που βρίσκονταν σε εξέλιξη τις τελευταίες ημέρες και στο φόντο των δηλώσεων του Τραμπ, κρατήθηκαν μυστικές, ανέφερε η Bild. Στην περιοχή δεν θα αναπτυχθούν μόνο αεροσκάφη, πλοία και στρατιώτες των Δανικών Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά και πρόσθετες δυνάμεις από άλλα μέλη του ΝΑΤΟ, ενώ σύμφωνα με τον Σουηδό Πρωθυπουργό Ουλφ Κρίστερσον, η Στοκχόλμη έχει ήδη στείλει αρκετούς αξιωματικούς των ενόπλων δυνάμεών της στη Γροιλανδία.
Η σημασία της Γροιλανδίας
Η Γροιλανδία εντάσσεται στην αμερικανική στρατηγική ελέγχου των οδών πρόσβασης στην Αμερική. Προσφέρει κυριαρχία στον Βόρειο Ατλαντικό, ένα κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα προς την Ανατολική Ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών. Σε μια εποχή όξυνσης της αντιπαλότητας μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, οι ΗΠΑ φαίνεται να πιστεύουν, ότι ο έλεγχος της Γροιλανδίας και άλλων στρατηγικών σημείων θα τους επιτρέψει να παρακολουθούν και, εάν χρειαστεί, να εμποδίζουν το ρωσικό ή κινεζικό εμπόριο από την Αρκτική προς τον Ατλαντικό, στα πλαίσια ενός κόσμου που θα διέπεται από αμερικανικές σφαίρες επιρροής, ιδίως στο Δυτικό Ημισφαίριο.
Πρωταρχικός στόχος της αμερικανικής πολιτικής είναι να διασφαλίσει την απόλυτη κυριαρχία στην Αμερική, διαχειριζόμενη ταυτόχρονα τις σχέσεις και τον ανταγωνισμό με τη Ρωσία και την Κίνα. Προς αυτόν το σκοπό, η προσάρτηση της Γροιλανδίας θα μετατρέψει άμεσα τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια σημαντική αρκτική δύναμη.
Για την κυβέρνηση Τραμπ, η Γροιλανδία αντιπροσωπεύει ένα γεωπολιτικό στοίχημα χαμηλού κόστους και υψηλής απόδοσης που καταδεικνύει την αμερικανική ισχύ, προβάλλοντας ισχύ σε μια στρατηγική περιοχή και ενισχύοντας ένα δόγμα κυριαρχίας στο ημισφαίριο.
Τραμπ: Ή Νόμπελ, ή πόλεμος!
Δεν αισθάνομαι πλέον υποχρεωμένος να σκέφτομαι αποκλειστικά την ειρήνη αναφέρει σε επιστολή του προς τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας, Γιούνας Γκαρ Στόρε ο Τραμπ. Όπως αναφέρεται, ο Τραμπ στην επιστολή του λέει ότι, «δεδομένου ότι η χώρα σας αποφάσισε να μην μου δώσει το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για το ότι σταμάτησα οκτώ Πολέμους, δεν αισθάνομαι πλέον υποχρεωμένος να σκέφτομαι αποκλειστικά την ειρήνη».
Πάντως, η νέα στρατηγική Τραμπ για την αμερικανική εξωτερική πολιτική, με απαγωγές και απειλές εισβολής νομιμοποιεί την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Μετά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα, οι ΗΠΑ δεν έχουν πλέον το δικαίωμα να επικρίνουν τη Ρωσία για τις ενέργειές της στην Ουκρανία. Με τους κανόνες που λειτουργεί η Ουάσιγκτον, σύμφωνα με το διαχρονικό “Δόγμα Μονρόε” και μία άλλη μεγάλη δύναμη όπως η Ρωσία έχει το “δικαίωμα” να υπερασπίζεται τον εαυτό της από την επέκταση του ΝΑΤΟ στην αυλή της.
Οι πρακτικές Τραμπ θέτουν υπό αμφισβήτηση όλους τους ισχυρισμούς περί «απρόκλητης επιθετικότητας» από την πλευρά της Ρωσίας. Η Ουάσινγκτον θα πρέπει να παραδεχτεί ότι η Ρωσία ενεργεί για αντικειμενικούς λόγους, καθώς αισθάνεται απειλή στα σύνορά της και λαμβάνει μέτρα για να προστατεύσει τον εαυτό της.
Μπούμερανγκ η δήλωση Μητσοτάκη
Εν τω μεταξύ η “ελέω Θεού” προσωπική ελληνική εξωτερική πολιτική σε ένα ακόμη ολίσθημά της σχετικοποίησε το Διεθνές Δίκαιο, με την Τουρκία να εκμεταλλεύεται το ατόπημα και να ευθυγραμμίζεται με τη γραμμή… Τραμπ και Μητσοτάκη. Ο διευθυντής της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας Yeni Safak, πρόσωπο που φέρεται να λειτουργεί ως άτυπος σύμβουλος του Ερντογάν, εξαπέλυσε ωμή απειλή κατά της Ελλάδας, αμφισβητώντας ευθέως κάθε έννοια διεθνούς δικαίου – κάτι όμως που στήριξε πρόσφατα και ο Έλληνας πρωθυπουργός, σχολιάζοντας άστοχα την απαγωγή του Μαδούρο με την περίφημη φράση «δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών»…
Ο διευθυντής της Yeni Safak ανέφερε επίσης ότι: «Δεν υπάρχει κάτι που να λέγεται διεθνές δίκαιο. Υπάρχει μόνο το μέλλον της Τουρκίας», σε μία φράση που αποτυπώνει με κυνισμό τη στρατηγική αντίληψη της σημερινής τουρκικής ηγεσίας: Ισχύς αντί κανόνων, τετελεσμένα αντί διαλόγου. Όπως φαίνεται, το νέο παγκόσμιο σύστημα ασφαλείας, έρχεται με ωδίνες και εκπλήξεις… Όσον αφορά τα καθ’ ημάς, έως πότε ένας πολιτικός, είτε από ανικανότητα, είτε από προσωπικές επιδιώξεις, θα πλήττει ατιμώρητα τα εθνικά μας συμφέροντα…





