Δυτική Όχθη: Καθεστώς τρόμου από Εβραίους εποίκους – Εκ των υστέρων καταδίκη από Νετανιάχου

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου άσκησε μια σπάνια και ασυνήθιστη κριτική στους Ισραηλινούς εποίκους της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, καταγγέλλοντας “εγκληματικές πράξεις βίας” που διαπράχθηκαν σε δύο παλαιστινιακά χωριά. Πολλοί βέβαια βλέπουν υποκριτική την αντίδραση του, που ήρθε έπειτα από διεθνείς πιέσεις, ειδικά των ΗΠΑ.

 

“Καταδικάζω έντονα τις εγκληματικές πράξεις βίας που διαπράχθηκαν στα χωριά Κούσρα και Τζαλούντ από μια χούφτα ταραξίες που παραβιάζουν τον νόμο, προκαλούν μεγάλη ζημιά στην εβραϊκή κοινότητα που σέβεται τους νόμους, εμποδίζουν την δράση του Τσαχάλ (ισραηλινού στρατού) στην εκτέλεση των αποστολών του και βλάπτουν τη θέση του Ισραήλ στον κόσμο”, δήλωσε ο Νετανιάχου σε ανακοίνωση.

Στην πρώτη του δημόσια δήλωση για το χωριό Κούσρα, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι καταδικάζει τη βία στο χωριό αυτό αλλά και στο Τζαλούντ, αναφερόμενος σε ένα ξεχωριστό περιστατικό σε γειτονικό χωριό. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν προηγουμένως ασκήσει πίεση στον Νετανιάχου να καταδικάσει δημόσια τους εποίκους αυτούς που είχαν πολιορκήσει Παλαιστίνιους στα σπίτια τους, δήλωσαν Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι στο Reuters πριν από περίπου δύο εβδομάδες.

Ως και ο Αμερικανός πρεσβευτής στο Ισραήλ Μάικ Χάκαμπι, γνωστός Ευαγγελικός-ακραιφνής υποστηρικτής του Ισραήλ, καταδίκασε την βία εποίκων, καθώς στο στόχαστρο της είχε μπει μέχρι και Παλαιστίνιος με αμερικανική υπηκοότητα. Αποκάλεσε πρόσφατα τους εποίκους στο χωριό Κούσρα “Ισραηλινούς τρομοκράτες”. Η ισραηλινή κυβέρνηση είχε ήδη κατηγορήσει μια “περιθωριακή μειοψηφία” για τη βία των εποίκων, χαρακτηρισμός που αμφισβητείται από τα συμπεράσματα ομάδων υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η βία των εποίκων

Έρευνα του ΟΗΕ τον Ιούνιο διαπίστωσε ότι οι ισραηλινές αρχές εμπλέκονται άμεσα σε επιθέσεις εποίκων που έχουν σκοτώσει, τραυματίσει και εκτοπίσει Παλαιστίνιους στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Η ισραηλινή αποστολή στη Γενεύη απέρριψε τα ευρήματα της έκθεσης.

Το Ισραήλ έχει ενισχύσει τη στρατιωτική του παρουσία στην περιοχή, ωστόσο διεθνή μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για ανοχή ή ακόμη και στήριξη εποίκων από μέλη των δυνάμεων ασφαλείας. Έποικοι έχουν επιτεθεί σε ακτιβιστές και σε μέλη διεθνών τηλεοπτικών συνεργείων:

Η βία από Ισραηλινούς εποίκους έχει ενταθεί μετά την άνευ προηγουμένου επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ την 7η Οκτωβρίου 2023 με επιθέσεις, παρενοχλήσεις και εκφοβισμούς που σπάνια οδηγούν σε δικαστικές διώξεις. Περισσότεροι από 500.000 Ισραηλινοί ζουν σε οικισμούς στη Δυτική Όχθη, παράνομους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, ανάμεσα σε περίπου τρία εκατομμύρια Παλαιστίνιους.

Σύμφωνα με απολογισμό του Γαλλικού Πρακτορείου βάσει των στοιχείων του παλαιστινιακού υπουργείου Υγείας, οι στρατιώτες ή έποικοι έχουν σκοτώσει τουλάχιστον 1.103 Παλαιστίνιους μαχητές και αμάχους από την 7η Οκτωβρίου. Σύμφωνα με τα ισραηλινά στοιχεία, κατά την ίδια περίοδο, τουλάχιστον 48 Ισραηλινοί –άμαχοι και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας– σκοτώθηκαν σε παλαιστινιακές επιθέσεις ή κατά τη διάρκεια ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Δυτική Όχθη: Αντιδράσεις για το σχέδιο εποικισμού

Την ίδια στιγμή, ισχυρές διεθνείς αντιδράσεις προκαλεί το ισραηλινό σχέδιο εποικισμού στην περιοχή Ε1 της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, με την Ελλάδα να συντάσσεται με το κοινό ανακοινωθέν που ζητά την άμεση απόσυρσή του, προειδοποιώντας ότι υπονομεύει τη λύση των δύο κρατών. Η Αθήνα συνυπέγραψε το κείμενο μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, τον Καναδά, την Αυστραλία, τη Νορβηγία και άλλες χώρες, χαρακτηρίζοντας απαράδεκτη την απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης να προχωρήσει σε διαγωνισμούς για την κατασκευή νέων κατοικιών στην περιοχή Ε1.

Η περιοχή Ε1 θεωρείται στρατηγικής σημασίας, καθώς βρίσκεται ανάμεσα στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και τον ισραηλινό οικισμό Μααλέ Αντουμίμ. Σύμφωνα με τους επικριτές του σχεδίου, τυχόν ανάπτυξη εκεί θα μπορούσε να διακόψει τη γεωγραφική συνέχεια της Δυτικής Όχθης, δυσχεραίνοντας τη σύνδεση της Ραμάλα με την Ανατολική Ιερουσαλήμ και τη Βηθλεέμ.

Παρά τις διεθνείς αντιδράσεις, το Ισραήλ έχει ήδη προχωρήσει στην προκήρυξη διαγωνισμών για μέρος των κατοικιών που έχουν εγκριθεί, ενώ οι Παλαιστίνιοι κάτοικοι και ισραηλινές οργανώσεις ειρήνης εκφράζουν έντονες αντιρρήσεις. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο ΟΗΕ, με τον Γενικό Γραμματέα να χαρακτηρίζει το σχέδιο Ε1 “υπαρξιακή απειλή” για τη δημιουργία ενός συνεκτικού και βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους.

Σόου από Γκβιρ

Το καλοκαίρι, ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, δημοσίευσε ένα βίντεο στο οποίο επιδεικνύει με ικανοποίηση την κατασκευή μιας εγκατάστασης με αγχόνες, όπου θα εκτελούνται Παλαιστίνιοι που έχουν καταδικαστεί για τρομοκρατικές ενέργειες – αλλά όχι εβραίοι εξτρεμιστές που κατηγορούνται για παρόμοια εγκλήματα.

Ο Μπεν-Γκβιρ, ο οποίος στο παρελθόν έχει βρεθεί αντιμέτωπος με διεθνείς κυρώσεις και καταδίκη για τη δράση του, δήλωσε ότι η νέα εγκατάσταση εκτελέσεων θα διαθέτει εξέδρες για θεατές, ώστε οι οικογένειες των θυμάτων να μπορούν να παρακολουθούν τους απαγχονισμούς. Δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το βίντεο από επίσκεψή του σε άγνωστη τοποθεσία, όπου εμφανίζεται να δείχνει τα θεμέλια που κατασκευάζονται και να καυχιέται ότι εκεί «θα εκτελούνται τρομοκράτες».

Φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης έδειχναν μια μπουλντόζα και εκτεταμένες κατασκευαστικές εργασίες σε μια αποκλεισμένη περιοχή, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, βρίσκεται κοντά σε φυλακή. «Υποσχέθηκα να επιδεινώσω τις συνθήκες κράτησης των τρομοκρατών στις φυλακές – και το τηρήσαμε», δήλωσε ο Μπεν-Γκβιρ στο βίντεο. «Υποσχέθηκα να ψηφίσουμε τον νόμο περί θανατικής ποινής για τρομοκράτες – και το κάναμε. Τώρα αρχίζουν επίσης να παίρνουν μορφή η πτέρυγα των μελλοθανάτων και η εγκατάσταση εκτελέσεων δι’ απαγχονισμού».

Οι αναφορές για την κατασκευή με τις αγχόνες, όπου θα εκτελούνται μόνο Παλαιστίνιοι που έχουν καταδικαστεί για αδικήματα τρομοκρατίας από το σύστημα των στρατοδικείων και όχι εβραίοι εξτρεμιστές, έρχονται μετά την ψήφιση ενός νέου νόμου νωρίτερα φέτος. Ο νόμος προβλέπει ότι τα στρατιωτικά δικαστήρια πρέπει να επιβάλλουν τη θανατική ποινή ως τη μοναδική προβλεπόμενη, εκτός εάν το δικαστήριο διαπιστώσει την ύπαρξη ειδικών συνθηκών που επιτρέπουν την επιβολή ισόβιας κάθειρξης.

Στην πράξη, οι Εβραίοι Ισραηλινοί προστατεύονται από τη θανατική ποινή μέσω μιας διάταξης για εφαρμογή του νόμου μόνο σε δολοφονίες που διαπράχθηκαν με «πρόθεση άρνησης της ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ». Ο Μπεν-Γκβιρ, ο οποίος έχει ο ίδιος καταδικαστεί για υποκίνηση σε ρατσισμό, παρεμπόδιση αστυνομικού κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του και υποστήριξη τρομοκρατικής οργάνωσης – του απαγορευμένου κινήματος Καχ του Μεΐρ Καχάνε –, είναι υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ από το 2022, με εξαίρεση ένα διάστημα δύο μηνών πέρυσι.

Ως ένας από τους βασικούς υποστηρικτές του νέου νόμου περί θανατικής ποινής στο Ισραήλ, ο Μπεν-Γκβιρ έχει μακρά ιστορία εξτρεμιστικών δηλώσεων και προκλήσεων. Τον Μάιο γιόρτασε τα 50ά γενέθλιά του με μια τούρτα γενεθλίων διακοσμημένη με την εικόνα μιας θηλιάς από γλάσο. Ο νόμος περί θανατικής ποινής, ένας από τους δύο που ψήφισαν φέτος οι ισραηλινοί βουλευτές, έχει προκαλέσει ευρεία διεθνή καταδίκη από τότε που εγκρίθηκε από την Κνεσέτ με 62 ψήφους υπέρ έναντι 48 κατά, εν μέσω καταγγελιών ότι εισάγει θεμελιώδεις διακρίσεις.

«Καταργεί επίσης βασικές δικλίδες ασφαλείας που αποσκοπούν στην αποτροπή της αυθαίρετης αφαίρεσης της ζωής και στην προστασία του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη, ενώ ενισχύει περαιτέρω το σύστημα απαρτχάιντ του Ισραήλ, το οποίο συντηρείται μέσω δεκάδων νόμων που εισάγουν διακρίσεις σε βάρος των Παλαιστινίων», δήλωσε η Ερικα Γκεβάρα-Ρόσας, ανώτερη αξιωματούχος της Διεθνούς Αμνηστίας, όταν ψηφίστηκε ο νόμος.

Τους τελευταίους μήνες, ο Μπεν-Γκβιρ βρέθηκε αντιμέτωπος με κυρώσεις από τη Γαλλία και την Ιρλανδία, πέραν των κυρώσεων που του επέβαλε πέρυσι η Βρετανία. Προκάλεσε επίσης ευρεία κατακραυγή μόλις πριν από λίγες ημέρες, όταν υποστήριξε μια πολιτική τιμωρητικών δολοφονιών στη Γάζα, με στόχο τη θανάτωση 30 έως 40 ανθρώπων κάθε νύχτα. «Πιστεύω ότι θα πρέπει να πραγματοποιούμε 30 έως 40 στοχευμένες εξοντώσεις κάθε νύχτα», δήλωσε ο Μπεν-Γκβιρ. «Οχι μόνο εκείνων που αποτελούν άμεση απειλή. Υπάρχουν άνθρωποι εκεί που δεν αξίζουν να ζουν… Δεν είναι καν άνθρωποι».

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, χαρακτήρισε την Τετάρτη τα σχόλια του Μπεν-Γκβιρ «απαράδεκτα και απάνθρωπα», ενώ ο γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, δήλωσε ότι καταδικάζει έντονα «τις απάνθρωπες εκκλήσεις του υπουργού Μπεν-Γκβιρ, οι οποίες παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο». Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, χαρακτήρισε τα σχόλια του Μπεν-Γκβιρ «φρικτά», «εξοργιστικά» και «επικίνδυνα»