Είναι σήμερα η Γερμανία προβατόσχημος λύκος;

Ο Μερτς ξεκαθάρισε πρόσφατα ότι η Γερμανία σκοπεύει πλέον να υποκαταστήσει τις ΗΠΑ ως εγγυήτρια της ευρωπαϊκής άμυνας. Και για τον λόγο αυτό θα πρέπει να διαβουλευθεί με τις δύο ευρωπαϊκές πυρηνικές δυνάμεις, την Βρετανία και την Γαλλία, προκειμένου να αναπροσαρμοστεί με “γερμανική επίβλεψη” η πυρηνική ομπρέλα έναντι της Ρωσίας.

Κι ελπίζει κανείς ότι ο Macron θυμάται, ότι ο Charles de Gaulle αποφάσισε να κατασκευάσει την βόμβα όχι τόσο επειδή φοβόταν τη Σοβιετική Ένωση (που τώρα πλέον εκλείπει) αλλά κυρίως για την ασφάλεια της Γαλλίας απέναντι στην Γερμανία. Στο ίδιο πνεύμα ο Μερτς δήλωσε ότι, αν χρειαστεί, πρέπει το ΝΑΤΟ να υποκατασταθεί από άλλη συλλογική αμυντική δομή, και μάλιστα με την συμμετοχή της Τουρκίας, ενώ παράλληλα άφησε να εννοηθεί ότι θα επιτρέψει την ενίσχυση της Ουκρανίας με προηγμένα επιθετικά όπλα όπως οι πύραυλοι Taurus που ο προκάτοχος του, Olaf Scholz, είχε αρνηθεί να παραχωρήσει στο καθεστώς Ζελένσκι.

Και δεδομένου του επανεξοπλισμού της Γερμανίας σήμερα, αναρωτιέται κανείς πως εισπράττονται οι δηλώσεις Μερτς από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους, μια και ο κίνδυνος που ελλοχεύει είναι η αναβίωση του Γερμανικού μιλιταρισμού. Νομίζει η Γερμανία ότι θα αντιμετωπίσει στρατιωτικά την Ρωσία; Ακούγεται φαιδρό. Νομίζει ότι θα αντιμετωπίσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ ή την Κίνα; Ακόμα πιο κωμικό. Άρα, μόνο άλλες ευρωπαϊκές χώρες μπορεί να αντιμετωπίσει στρατιωτικά η Γερμανία, και δεν θα είναι η πρώτη φορά…

Τον Δεκέμβριο 2025 σε ανοιχτή επιστολή του, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Columbia Jeffrey Sachs απευθύνθηκε προς τον καγκελάριο της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, καλώντας τον να μάθει ιστορία ώστε να μην την διαστρεβλώνει. Του υπενθύμισε ότι το 1954, η Σοβιετική Ένωση πρότεινε να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ με στόχο να διατηρηθεί η ειρήνη στην Ευρώπη. Όμως οι χώρες του ΝΑΤΟ απέρριψαν την σοβιετική πρόταση. Ο Sachs στην επιστολή του εξηγεί στον Μερτς ότι από το 1990 οι βασικές ανησυχίες ασφάλειας της Ρωσίας έχουν επανειλημμένα παραβιαστεί.

Η Γερμανία πρωταγωνιστεί στο νέο Ψυχρό πόλεμο

Στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου, στο πλαίσιο της επανένωσης Ανατολικής και Δυτικής Γερμανίας, οι γερμανικές κυβερνήσεις έδωσαν στους σοβιετικούς και στην συνέχεια στους Ρώσους ηγέτες σαφέστατες διαβεβαιώσεις ότι το ΝΑΤΟ δεν θα επεκτεινόταν ούτε μια ίντσα προς ανατολάς. Όμως το ΝΑΤΟ επεκτάθηκε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, εντάσσοντας χώρες του πρώην Ανατολικού Μπλοκ, παρά τις αντίθετες υποσχέσεις της Δύσης και παρά την αντίδραση της Ρωσίας.

Ο Sachs υπενθυμίζει επίσης στον Μερτς ότι 1999 η Γερμανία συμμετείχε στον βομβαρδισμό της Σερβίας από το ΝΑΤΟ, χωρίς την άδεια του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Άρα το μήνυμα προς την Ρωσία ήταν ότι το ΝΑΤΟ χρησιμοποιεί βία πέρα από την επικράτειά του και αγνοώντας τις ρωσικές αντιρρήσεις. Μάλιστα, το 2008 η Γερμανία αναγνώρισε την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου, γεγονός που υπονόμευε την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας.

Επίσης, ο Sachs αναφέρει ότι η Γερμανία δεν έφερε καμία αντίρρηση στις ΗΠΑ όταν αποσύρθηκαν μονομερώς από τη Συνθήκη για τους Αντιβαλλιστικούς Πυραύλους το 2002, ούτε όταν προκλητικά ανέπτυξαν συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας στα σύνορα της Ρωσίας. Και ο Sachs συνεχίζει αναφέροντας ότι η προσπάθεια της Δύσης για επέκταση του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία και στην Γεωργία, με επίσημη δήλωση στην Σύνοδο Κορυφής του Βουκουρεστίου το 2008, παραβίαζε όλες τις κόκκινες γραμμές της Ρωσίας.

Ο Sachs στην επιστολή του υπενθυμίζει στον Μερτς ότι, τον Φεβρουάριο 2014, το Βερολίνο με το Παρίσι και την Βαρσοβία μεσολάβησαν για την συμφωνία Μινσκ Ι μεταξύ του Προέδρου Ουκρανίας Γιανουκόβιτς και της αντιπολίτευσης. Η βίαιη ανατροπή που ακολούθησε και η νέα κυβέρνηση που αναδύθηκε υποκινήθηκαν από τις ΗΠΑ. Η Γερμανία αναγνώρισε άμεσα και στήριξε το νέο πραξικοπηματικό καθεστώς, εγκαταλείποντας την συμφωνία Μινσκ-Ι που είχε η ίδια εγγυηθεί.

Στην δε δήθεν “διορθωτική” συμφωνία Μινσκ-II του 2015, που δεν εφαρμόστηκε από την Ουκρανία επί επτά συναπτά έτη, η Γερμανία υποτίθεται ότι ήταν και πάλι εγγυήτρια δύναμη. Εν ολίγοις, η Γερμανία δεν φρόντισε για την εφαρμογή των πολιτικών διατάξεων καμιάς από τις συμφωνίες. Μάλιστα, η πρώην Καγκελάριος Merkel αναγνώρισε ότι οι συμφωνίες Μινσκ λειτούργησαν ως καθυστέρηση για να ενισχυθεί στρατιωτικά η Ουκρανία από την Δύση.

Σε αυτό το πλαίσιο η όλο και πιο σκληρή ρητορική της Γερμανίας και οι εκκλήσεις για όλο και περισσότερα όπλα προς την Ουκρανία, στην ουσία στοχεύουν στην λήθη του πρόσφατου παρελθόντος από τους Ευρωπαίους πολίτες και στην εξασφάλιση μιας μόνιμης αντιπαράθεσης με την Ρωσία. Και ο Sachs τονίζει: «Αρκετά με την προπαγάνδα. Σταματήστε να μιλάτε σαν ο πόλεμος να είναι αναπόφευκτος ή ενάρετος. Σταματήστε να αποπροσανατολίζετε την στρατηγική σκέψη με συμμαχίες εναντίον της Ρωσίας. Αρχίστε να ασχολείστε σοβαρά με την διπλωματία». Και ο Sachs καταλήγει; «Το πιο σημαντικό, Καγκελάριε Μερτς μάθε ιστορία, και να είσαι ειλικρινής σχετικά με αυτήν».

Κι εδώ θα πρόσθετα ότι με το ενδεχόμενο εισβολής του Trump στην Γροιλανδία και δεδομένης της αδυναμίας της ΕΕ να εξασφαλίσει αποτροπή, θα πρέπει ο Μερτς να ανασκευάσει την προπαγάνδα του, αν όχι να προστρέξει στην Ρωσία για την προστασία της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ.

Ο ναζισμός κάτω από τη μάσκα

Ωστόσο, το πρόβλημα επανεξοπλισμού της Γερμανίας αφορά όλο τον πλανήτη. Η Γερμανία όχι μόνον είναι υπεύθυνη για τα 130 εκατομμύρια θύματα στους δύο παγκόσμιους πολέμους που προκάλεσε, αλλά και ποτέ δεν αποναζιστικοποιήθηκε σύμφωνα με τις διαπιστώσεις των Zachary and Katharina Gallant στο αποκαλυπτικό βιβλίο “Nazis All the Way Down. The Myth of the Moral Modern Germany” (2023).

Ακολουθώντας την πορεία των χρημάτων οι Gallant περιγράφουν την απάτη περί αποναζιστικοποίησης της Γερμανίας, προπαγάνδα που επιτρέπει στο γερμανικό κοινό να μην αναλάβει τις ευθύνες του, και να μην κυνηγήσει τους Ναζί και τους απογόνους τους που ευδαιμονούν χάρις στα κλεμμένα. Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι το αφήγημα της σύγχρονης Γερμανίας ότι το βάρος του ναζισμού αφαιρέθηκε από κάθε πτυχή της γερμανικής κοινωνίας και άφησε πίσω μια προοδευτική δημοκρατία αποτελεί απλή προπαγάνδα. Όπως είναι μύθος και ότι το οικονομικό θαύμα της μεταπολεμικής Γερμανίας οφείλεται σε σκληρή δουλειά και ευρηματικότητα.

Ακολουθώντας διαδρομές βρώμικου χρήματος, οι συγγραφείς δείχνουν ότι η γερμανική κοινωνία και οικονομία χτίστηκαν και χτίζονται στα κέρδη του ολοκαυτώματος και στις κλοπές περιουσιακών στοιχείων από τη ναζιστική πολεμική μηχανή. Πολλές από τις μεγάλες εταιρείες της χώρας λειτουργούν με τον πλούτο που έκαναν κερδοσκοπώντας για το ναζιστικό καθεστώς. Η κληρονομιά του ναζισμού συνεχίζει να επηρεάζει τη γερμανική κοινωνία και πολιτική. Περιγράφουν μια από τις “μεγαλύτερες ανακατανομές περιουσίας της σύγχρονης εποχής”.

Επίσης οι Gallant αναδεικνύουν τον ρόλο που έπαιξαν οι ΗΠΑ στο να επιτρέψουν στους ναζί κερδοσκόπους να διατηρήσουν τις θέσεις ισχύος τους. Επιπλέον σημειώνουν ότι η Επιτροπή Προϋπολογισμού της Γερουσίας των ΗΠΑ εξακολουθεί να ερευνά την τράπεζα Credit Suisse η οποία ξέπλενε συστηματικά χρήματα για το Τρίτο Ράιχ και συγκάλυπτε τη συνεργασία της με τους κληρονόμους της ναζιστικής Γερμανίας.

Κι εδώ καταλήγοντας θα πρόσθετα ότι, αν οι νικήτριες δυνάμεις μετά τον Α΄ΠΠ είχαν διαιρέσει στα δύο την Γερμανία, πιθανότατα θα είχαμε αποφύγει τον Β΄ΠΠ. Και δεδομένων όλων των ως άνω, η επανένωση των Γερμανιών ήταν μεγάλο λάθος και παραμένει μεγάλο πρόβλημα.