Ερντογάν: Ο κόσμος είναι μεγαλύτερος από πέντε – Ζήτησε αναγνώριση του ψευδοκράτους – Αποχώρησαν οι Ισραηλινοί

Στο βήμα της 81ης Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών ανέβηκε ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της ισραηλινής πολιτικής στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, ενώ επανέφερε με έμφαση το αίτημα για μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η ισραηλινή αντιπροσωπεία αποχώρησε κατά την ομιλία του Τούρκου προέδρου.

Ο Ερντογάν ξεκίνησε την ομιλία του ευχαριστώντας τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες για τις προσπάθειές του, καθώς η θητεία του ολοκληρώνεται στο τέλος του έτους. Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην απουσία του Παλαιστίνιου προέδρου Μαχμούντ Αμπάς από τη Γενική Συνέλευση για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.

«Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να εκφράσω τη λύπη μου. Ο πρόεδρος του κράτους της Παλαιστίνης, Μαχμούντ Αμπάς, τον οποίο έχει αναγνωρίσει επίσημα η συντριπτική πλειονότητα των κρατών-μελών, δεν μπορεί να βρίσκεται σε αυτή την αίθουσα για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Αυτή η αδικία εις βάρος των Παλαιστινίων αδελφών μας πληγώνει τις συνειδήσεις», ανέφερε. Τόνισε ότι, παρά την απουσία του Αμπάς, η Τουρκία θα συνεχίσει να εκφράζει από το βήμα του ΟΗΕ τη θέση υπέρ μιας «ελεύθερης και κυρίαρχης Παλαιστίνης».

Παράλληλα, κάλεσε για ακόμη μία φορά τις χώρες που δεν έχουν αναγνωρίσει το παλαιστινιακό κράτος να επανεξετάσουν τη στάση τους. «Η Γάζα είναι το πιο ντροπιαστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης» Ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε με ιδιαίτερα σκληρούς χαρακτηρισμούς στην κατάσταση στη Γάζα. «Η Γάζα σήμερα δεν είναι μόνο το μεγαλύτερο παιδικό νεκροταφείο στον κόσμο, αλλά και η περιοχή με το υψηλότερο ποσοστό ακρωτηριασμών παιδιών παγκοσμίως», είπε. Και πρόσθεσε:

«Η Γάζα είναι το πιο απάνθρωπο και το πιο ντροπιαστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης της εποχής μας». Σύμφωνα με τον Ερντογάν, ακόμη και μετά την κατάπαυση του πυρός, περισσότεροι από 1.500 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί. Υποστήριξε επίσης ότι, παρά το γεγονός πως «το παλαιστινιακό κίνημα αντίστασης» έχει αποδεχθεί τη δεύτερη φάση της συμφωνίας, το Ισραήλ δεν δείχνει διάθεση να τερματίσει την κατοχή.

Αναφερόμενος στη Δυτική Όχθη, έκανε λόγο για την «πιο σκληρή περίοδο» βίας από εποίκους, ενώ κατήγγειλε ότι στην Ιερουσαλήμ παρεμποδίζεται η πρόσβαση μουσουλμάνων και χριστιανών στους ιερούς τόπους. «Έχουμε απέναντί μας μια γενοκτονική νοοτροπία που δεν χορταίνει να σκοτώνει», δήλωσε ο Ερντογάν, προσθέτοντας ότι κανένας άνθρωπος «με ανθρωπιά, έλεος, συνείδηση και αίσθηση δικαιοσύνης» δεν μπορεί να κλείνει τα μάτια μπροστά σε αυτή την κατάσταση.

Κατά του ΟΗΕ

Ο Ερντογάν στράφηκε στη συνέχεια κατά της λειτουργίας των Ηνωμένων Εθνών, υποστηρίζοντας ότι ο Οργανισμός έχει απομακρυνθεί από τον σκοπό για τον οποίο ιδρύθηκε. «Ο ΟΗΕ, ο οποίος ιδρύθηκε πριν από 81 χρόνια για να διαφυλάσσει την ειρήνη και την ασφάλεια, έχει καταστεί ανίκανος να επιτελέσει την αποστολή του – ή, μάλλον, έχει καταστεί έτσι. Ο Οργανισμός συνεχίζει να χάνει έδαφος», ανέφερε.

Στο επίκεντρο της κριτικής του βρέθηκε το Συμβούλιο Ασφαλείας και το δικαίωμα βέτο των πέντε μόνιμων μελών. «Το Συμβούλιο Ασφαλείας πρέπει οπωσδήποτε να μεταρρυθμιστεί στη βάση της αρχής ότι “ο κόσμος είναι μεγαλύτερος από τους πέντε”», τόνισε, επαναλαμβάνοντας το σύνθημα που αποτελεί εδώ και χρόνια βασικό στοιχείο της τουρκικής επιχειρηματολογίας για τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ.

Ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε στην Παλαιστίνη, τον Λίβανο και το Σουδάν, σημειώνοντας ότι όσοι έχουν εναποθέσει τις ελπίδες τους στον ΟΗΕ βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με απογοήτευση. «Κάποια μέρα όλοι θα αναγκαστούν να καταφύγουν στην κοινή συνείδηση της ανθρωπότητας», είπε.

Ο Ερντογάν υποστήριξε ότι η σημερινή δομή του Συμβουλίου Ασφαλείας δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες διεθνείς ισορροπίες. «Ας δεχθούμε ότι ένα σύστημα στο οποίο η βούληση περισσότερων από 190 χωρών εξαρτάται από τη βούληση πέντε χωρών ούτε δίκαιο είναι ούτε μπορεί να αποκαταστήσει πλήρως την εμπιστοσύνη», ανέφερε.

Παράλληλα, ζήτησε αλλαγή της αντίληψης ότι το διεθνές δίκαιο εφαρμόζεται διαφορετικά στους ισχυρούς και διαφορετικά στους αδύναμους. «Πρέπει να αλλάξουμε τη σημερινή αντίληψη, σύμφωνα με την οποία το διεθνές δίκαιο εφαρμόζεται διαφορετικά στους ισχυρούς και διαφορετικά στους αδύναμους», τόνισε. Και κατέληξε: «Ένα σύστημα στο οποίο οι πράξεις μένουν ατιμώρητες είναι καταδικασμένο να σαπίσει».

To μήνυμα Ερντογάν στην Ευρώπη

Ο Τούρκος πρόεδρος έστειλε και ένα σαφές μήνυμα προς την Ευρώπη, συνδέοντας την ασφάλεια της ηπείρου με τον ρόλο της Τουρκίας, ενώ παράλληλα επανέλαβε τις πάγιες θέσεις της Άγκυρας για την Ουκρανία, την Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό. Συγκεκριμένα ο Ερντογάν δήλωσε:

«Στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας, επιθυμία μας είναι να διασφαλιστούν η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και να επιτευχθεί ειρήνη. Συνεχίζουμε τις επαφές μας με όλες τις πλευρές, με στόχο να αποτραπεί η επέκταση του πολέμου σε ευρύτερη γεωγραφική περιοχή. Τονίζω για ακόμη μία φορά ότι οι επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα, ανεξαρτήτως του ποιος τις πραγματοποιεί, είναι απαράδεκτες.

Επιθυμούμε τα ζητήματα στον Περσικό Κόλπο, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο να επιλύονται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Η πρότασή μας για τη Διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο θα συμβάλει στη δημιουργία ενός κοινού εδάφους συνεννόησης. Με την ευκαιρία αυτή, πρέπει να κατοχυρωθούν η κυρίαρχη ισότητα και το ισότιμο διεθνές καθεστώς του τουρκοκυπριακού λαού και να τερματιστεί πλέον η απάνθρωπη απομόνωση στην οποία έχει υποβληθεί.

Καλώ τη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίσει την Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου (ΤΔΒΚ) και να εγκαθιδρύσει πολιτικές, διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις μαζί της. Η Τουρκία, με την αναπτυσσόμενη αμυντική της βιομηχανία και την οικονομία της, η οποία παρουσιάζει ανθεκτικότητα απέναντι στους κλυδωνισμούς, εξακολουθεί να αποτελεί, θα έλεγε κανείς, ένα νησί σταθερότητας εν μέσω των συγκρούσεων.

Ως αναπόσπαστο τμήμα της Ευρώπης, η χώρα μας διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση της ευημερίας και της ασφάλειας της ηπείρου. Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ που φιλοξενήσαμε στην Άγκυρα αποτέλεσε απτό δείγμα της αποφασιστικότητάς μας για την κοινή μας ασφάλεια. Μια Ευρώπη που θα αφήνει την Τουρκία εκτός της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της δεν μπορεί να είναι πιο ασφαλής», ανέφερε.

Το πρόγραμμα του Ερντογάν

Στο πρόγραμμά του Ερντογάν περιλαμβάνονται επίσης συναντήσεις με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, τον πρωθυπουργό της Βρετανίας Άντι Μπέρναμ και την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι.  Στο αναλυτικό πρόγραμμα που έχει ανακοινωθεί δεν περιλαμβάνεται κατ’ ιδίαν συνάντηση του Ερντογάν με τον Ντόναλντ Τραμπ. Οι δύο ηγέτες, ωστόσο, θα βρεθούν στον ίδιο χώρο το βράδυ της 22ας Σεπτεμβρίου. Ο Ερντογάν θα παραστεί στη δεξίωση που θα παραθέσουν ο Τραμπ και η σύζυγός του προς τιμήν των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων και των συζύγων τους.

Δεν αποκλείεται να υπάρξει επαφή μεταξύ των δύο ηγετών στο περιθώριο της εκδήλωσης. Το εάν αυτή η επαφή θα εξελιχθεί σε ξεχωριστή, προγραμματισμένη διμερή συνάντηση, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί επισήμως. Την τελευταία ημέρα της επίσκεψής του, στις 23 Σεπτεμβρίου, ο Ερντογάν αναμένεται να συναντηθεί με τον πρωθυπουργό της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν και τον πρωθυπουργό του Ιράκ Αλί Ζεϊντί.

Οι κυρώσεις 

Να σημειωθεί ότι από τις 23 Σεπτεμβρίου τίθενται σε εφαρμογή οι νέες αμερικανικές κυρώσεις σε βάρος των ιρανικών αεροπορικών εταιρειών, οι οποίες πλήττουν και την Τουρκία: Η Turkish Airlines και η AJet δεν εμφανίζουν πτήσεις προς το Ιράν έως τον Μάρτιο του 2027, ενώ η Pegasus έχει αφαιρέσει τις πτήσεις προς τη χώρα από το σύστημα κρατήσεών της.

Τα μέτρα εντάσσονται στην ευρύτερη εκστρατεία κυρώσεων της Ουάσινγκτον με στόχο να περιορίσει τις οικονομικές δυνατότητες του Ιράν, πλήττοντας τη μεταφορά προσωπικού, φορτίων και κεφαλαίων. Παράλληλα, αεροδρόμια και εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες στις ιρανικές αεροπορικές εταιρείες κινδυνεύουν με αποκλεισμό από συναλλαγές σε δολάρια.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, από τη Νέα Υόρκη ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα και ειδικός απεσταλμένος για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, φρόντισε να στείλει ένα διαφορετικό μήνυμα για το επίπεδο των αμερικανοτουρκικών σχέσεων. «Η Τουρκία τα τελευταία δύο χρόνια έχει καταστεί μία από τις πιο κρίσιμες και πολύτιμες σχέσεις μας», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι «η σχέση Τουρκίας και ΗΠΑ είναι πιο στενή από ποτέ».

Ο Μπάρακ χαρακτήρισε την Τουρκία «πολύ ισχυρή χώρα» και αναφέρθηκε ειδικότερα στο ζήτημα των S-400. Όπως είπε, η χρήση του ρωσικού συστήματος «δεν είναι σε καμία περίπτωση συμβατή με το αμερικανικό σύστημα», προσθέτοντας ότι το Κογκρέσο θα πρέπει να συζητήσει τρόπους επίλυσης του ζητήματος.