Σε εξέγερση εξελίσσονται οι διαδηλώσεις στο Ιράν – Στις φλόγες κυβερνητικά κτίρια – Απειλές Τραμπ

Ιρανικά-αντιπολιτευόμενα τηλεοπτικά δίκτυα, που η έδρα τους είναι εκτός της χώρας, και άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετέδωσαν επίσης εικόνες από μεγάλες διαδηλώσεις σε άλλες πόλεις, όπως η Ταμπρίζ, στον βορρά, και η ιερή πόλη Μασχάντ, στα ανατολικά. Διαδηλωτές πυρπόλησαν κυβερνητικά κτίρια.

Στο Γκοργκάν, στα βόρεια της χώρας, διαδηλωτές εισέβαλαν στην έδρα του κυβερνήτη και έβαλαν φωτιά στο κτίριο. Αστυνομικά οχήματα έχουν καεί σε πολλές πόλεις. Στο Ισφαχάν, διαδηλωτές πυρπόλησαν το κτίριο της κρατικής ραδιοτηλεόρασης. Σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, οι διαδηλωτές έχουν ήδη πάρει τον έλεγχο τριών πόλεων.

Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν απηύθυνε σήμερα έκκληση να επιδειχθεί «η μεγαλύτερη αυτοσυγκράτηση» απέναντι στις διαδηλώσεις που διαρκούν ήδη 12 ημέρες και έχουν οδηγήσει σε συγκρούσεις σε πολλές πόλεις της χώρας. «Κάθε βίαιη ή καταναγκαστική συμπεριφορά πρέπει να αποφευχθεί», δήλωσε, απευθύνοντας έκκληση να επιδειχθεί «η μεγαλύτερη αυτοσυγκράτηση, να υπάρξει διάλογος και οι αρχές να ακούσουν τις διεκδικήσεις του λαού».

Αντιδρώντας στις συνεχείς διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου με το κλείσιμο του παζαριού της Τεχεράνης, οι ιρανικές αρχές ενίσχυσαν την καταστολή, χρησιμοποιώντας δακρυγόνα και πυρά για να διαλύσουν τους διαδηλωτές. Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι κινητοποιήσεις είναι αποτέλεσμα της καταρρακωμένης οικονομίας, καθώς η αξία του ριάλ κατέρρευσε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Εκατοντάδες διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους της Τεχεράνης, ενώ στην πόλη Μασχάντ, τη δεύτερη μεγαλύτερη σε πληθυσμό στο Ιρά. Ένας διαδηλωτής έριξε το αυτοκίνητό του πάνω σε μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, προκαλώντας πανδαιμόνιο. Στο μεταξύ, το καθεστώς στο Ιράν φέρεται πως “κατέβασε” τον διακόπτη στο Διαδίκτυο, σύμφωνα με καταγραφές στην πλατφόρμα Netblocks. Κάτι παρόμοιο είχε συμβεί και το 2022, στην κορύφωση των διαδηλώσεων μετά την δολοφονία της Μαχσά Αμίνι.

Το κίνημα, το οποίο ξεκίνησε με την αντίδραση στο αδιέξοδο της οικονομίας και την πτώση του νομίσματος, έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη χώρα, με μεγάλες διαδηλώσεις να πραγματοποιούνται καθημερινά. Η ιρανική κυβέρνηση, η οποία προσπαθεί να αντέξει την πίεση από τις πολυετείς κυρώσεις και την πολεμική αναταραχή με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ τον Ιούνιο, κατηγορεί τους διαδηλωτές ως «ταραχοποιούς», με τον επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας να δηλώνει ότι δεν θα υπάρξει «καμία επιείκεια» για τους συλληφθέντες.

Σε μια ιδιαίτερα βίαιη εξέλιξη, την Τετάρτη ένας αστυνομικός του Ιράν μαχαιρώθηκε θανάσιμα δυτικά της Τεχεράνης κατά τη διάρκεια προσπαθειών καταστολής των αναταραχών, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Fars. Τα κόμματα της κουρδικής αντιπολίτευσης, με έδρα το Ιράκ, περιλαμβανομένου του κόμματος Κομάλα, το οποίο είναι παράνομο στο Ιράν, κάλεσαν σε γενική απεργία στις 8 Ιανουαρίου σε περιοχές με κουρδικό πληθυσμό στο δυτικό Ιράν, όπου οι διαμαρτυρίες ήταν ιδιαίτερα έντονες.

Ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του Σάχη που εκδιώχθηκε με την Ιρανική Επανάσταση του 1979  δήλωσε ότι η συμμετοχή στις διαδηλώσεις της Τετάρτης ήταν «πρωτοφανής» σε αυτή τη νέα φάση των κινητοποιήσεων. Μάλιστα, κάλεσε σε νέες διαδηλώσεις την Πέμπτη το βράδυ και υποστήριξε σε μήνυμά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι το καθεστώς είναι «βαθιά τρομοκρατημένο» και προσπαθεί να κόψει ξανά το διαδίκτυο για να εμποδίσει τις διαμαρτυρίες.

Δεκάδες νεκροί

Τουλάχιστον 45 διαδηλωτές, μεταξύ αυτών οκτώ ανήλικοι, έχουν σκοτωθεί από την αρχή των κινητοποιήσεων στο Ιράν, στα τέλη Δεκεμβρίου, σύμφωνα με έναν νέο απολογισμό που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα η μη κυβερνητική οργάνωση Iran Human Rights (IHR), με έδρα τη Νορβηγία. «Η καταστολή επεκτείνεται και γίνεται κάθε ημέρα βιαιότερη», δήλωσε ο διευθυντής της ΜΚΟ Μαχμούντ Αμιρί-Μογκαντάμ, προσθέτοντας πως «εκατοντάδες» άνθρωποι έχουν τραυματιστεί και περισσότεροι από 2.000 έχουν συλληφθεί.

Η χθεσινή ήταν η φονικότερη ημέρα των κινητοποιήσεων, που διαρκούν ήδη 12 ημέρες, με 13 νεκρούς διαδηλωτές. Από την πλευρά τους, ιρανικά ΜΜΕ και οι αρχές κάνουν λόγο για τουλάχιστον 21 νεκρούς από την έναρξη των διαδηλώσεων, μεταξύ αυτών μέλη των δυνάμεων επιβολής του νόμου, σύμφωνα με μια καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP).

Ισραήλ, Τραμπ και Ιράν

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να λάβει αυστηρά μέτρα κατά του Ιράν εάν οι αρχές του «αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους» που διαμαρτύρονται. «Τους έχω ενημερώσει ότι αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους, κάτι που τείνουν να κάνουν κατά τη διάρκεια των ταραχών τους και έχουν πολλές ταραχές, αν το κάνουν, θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά», δήλωσε  κατά τη διάρκεια συνέντευξης με τον συντηρητικό ραδιοφωνικό παρουσιαστή Χιου Χιούιτ. Πριν την επέμβαση στην Βενεζουέλα, ο Τραμπ είχε απευθύνει ξανά την ίδια προειδοποίηση.

Η ισραηλινή Μοσάντ έχει προβεί σε κάλεσμα προς τους διαδηλωτές να ενισχύσουν τις κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας και τους διαβεβαίωσε για την παρουσία της «επί τόπου». «Βγείτε μαζί στους δρόμους. Ήρθε η ώρα. Είμαστε μαζί μας», δήλωσαν μέσω του λογαριασμού τους στο Χ οι μυστικές υπηρεσίες του Ισραήλ που απευθύνονται στην γλώσσα φαρσί στους Ιρανούς διαδηλωτές.