Φιντάν: Η Τουρκία προσπάθησε να αποτρέψει τον πόλεμο

Η Άγκυρα επιχείρησε επί εβδομάδες να διαμεσολαβήσει μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Ωστόσο, οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις το Σαββατοκύριακο, έπειτα από διαδοχικούς γύρους συνομιλιών στο Ομάν, ανέτρεψαν τις προσπάθειες αποτροπής της σύρραξης. Ο Φιντάν αναγνώρισε ότι οι τουρκικές πρωτοβουλίες δεν κατόρθωσαν να αποτρέψουν τον πόλεμο, παρότι η κυβέρνηση, όπως είπε, κατέθεσε “δημιουργικές λύσεις” για τη διαφωνία γύρω από το πυρηνικό και το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν.
«Στην πραγματικότητα, καταφέραμε να καθυστερήσουμε το ξέσπασμα του πολέμου», σημείωσε, εκτιμώντας ότι το Ισραήλ και οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν να διασφαλίσουν πως το Ιράν δεν θα παραμείνει ικανό να συνιστά απειλή για την περιοχή.

Από το Σαββατοκύριακο, Ιρανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι, ενεργοποιώντας αποκεντρωμένο σχέδιο αντίδρασης σε περίπτωση πλήγματος κατά της ανώτατης ηγεσίας, εξαπέλυσαν επιθέσεις σε χώρες του Κόλπου. Οι επιθέσεις προκάλεσαν ζημιές σε πολυτελή ξενοδοχεία στο Ντουμπάι, έπληξαν ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία και οδήγησαν το Κατάρ σε προσωρινή αναστολή των εξαγωγών LNG.
Ιρανοί αναλυτές προσκείμενοι στην Τεχεράνη υποστηρίζουν ότι στόχος ήταν η “περιφερειοποίηση” της σύγκρουσης, ώστε να καταδειχθεί πως οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν εντός των ιρανικών συνόρων.
«Αυτή τη στιγμή το Ιράν επιχειρεί να επιβάλει κόστος, πλήττοντας ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο και δημιουργώντας πίεση», ανέφερε ο Φιντάν. «Φαίνεται να προσδοκά ότι, μέσω αυτών των επιθέσεων, τα πληγέντα κράτη θα πιέσουν τις ΗΠΑ να σταματήσουν τον πόλεμο. Ωστόσο, ένα τέτοιο αποτέλεσμα δεν διαφαίνεται πιθανό. Το πόσες στρατιωτικές δυνατότητες διατηρεί ακόμη το Ιράν είναι δύσκολο να εκτιμηθεί».

Ο Τούρκος υπουργός σημείωσε επίσης ότι υπάρχουν αναφορές περί αντίδρασης ορισμένων χωρών του Κόλπου στις ιρανικές επιθέσεις, προσθέτοντας πως οι πληροφορίες αυτές ενδέχεται να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Την ίδια ώρα, οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις επικεντρώνουν τις επιχειρήσεις τους στην καταστροφή εκτοξευτών βαλλιστικών πυραύλων. Ειδικοί επισημαίνουν, ωστόσο, ότι τα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων των ΗΠΑ, του Ισραήλ και των χωρών του Κόλπου ενδέχεται να επαρκούν μόνο για λίγες εβδομάδες.
Η Άγκυρα, σύμφωνα με τον Φιντάν, συνεχίζει να αναζητά διπλωματική διέξοδο μέσω επαφών με τα εμπλεκόμενα μέρη.

Όπως είπε, οι διαπραγματεύσεις θα είναι πολυεπίπεδες, καθώς παραμένει ασαφές πότε και υπό ποιες προϋποθέσεις θα μπορούσαν να τερματιστούν οι επιθέσεις με τρόπο που να ικανοποιεί τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
«Η ελάχιστη προϋπόθεση για τον τερματισμό του πολέμου θα ήταν να περιοριστεί η αντίπαλη πλευρά σε επίπεδο στρατιωτικής ανικανότητας που να ικανοποιεί τον επιτιθέμενο», ανέφερε. Ο μέγιστος στόχος, ωστόσο, θα ήταν η αλλαγή καθεστώτος. Κατά τον ίδιο, ακόμη και η επίτευξη του ελάχιστου στόχου, δηλαδή η καταστροφή ή εξουδετέρωση των βασικών στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν, θα απαιτούσε χρόνο και διαδοχικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, δεδομένου ότι πρόκειται για μια εκτεταμένη χώρα με πυραυλικά συστήματα διασκορπισμένα σε πολλές περιοχές.

Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο εσωτερικής αποσταθεροποίησης, η Άγκυρα δεν διαπιστώνει προς το παρόν επίπεδο κοινωνικής αναταραχής στο Ιράν ικανό να οδηγήσει σε αλλαγή καθεστώτος. Τέλος, ο Φιντάν επισήμανε ότι μία από τις βασικές ανησυχίες της Τουρκίας είναι το ενδεχόμενο προσφυγικών ροών από το Ιράν. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, δεν παρατηρείται αυτή τη στιγμή κύμα προσφύγων προς την Τουρκία, ενώ η Τεχεράνη φέρεται να περιορίζει την έξοδο πολιτών της μέσω των συνόρων.