Πλήγματα στο Ιράν εν μέσω εκλογών – Γιατί ο Τραμπ κόβει την βοήθεια στο Ισραήλ

Εκλέγονται τα 435 μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων και 35 από τους 100 γερουσιαστές. Η προεδρία δεν κρίνεται στην κάλπη, αλλά η απώλεια της πλειοψηφίας ακόμη και σε ένα από τα δύο σώματα θα δυσκολέψει την προώθηση της κυβερνητικής ατζέντας. Οι εκλογές αποτελούν μία κρίσιμη δοκιμασία για τον Τραμπ.

Την ίδια στιγμή, αντιδράσεις προκάλεσε η ανακοίνωση Τραμπ για το τέλος της αμερικανικής-αμυντικής βοήθειας στο Ισραήλ. Ο ηγέτης της ισραηλινής αντιπολίτευσης Γκάντι Άιζενκοτ δήλωσε σήμερα ότι η ανακοίνωση Τραμπ δείχνει ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου πρέπει να «φύγει».

«Το γεγονός ότι το ισραηλινό αμυντικό κατεστημένο έμαθε για αυτήν την αλλαγή στη στρατηγική μας σχέση από τα μέσα ενημέρωσης, μαζί με το ισραηλινό κοινό, δείχνει πόσο επικίνδυνη είναι η διαχείριση του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Δεν μπορούμε πλέον να τον εμπιστευόμαστε και πρέπει να αντικατασταθεί», δήλωσε ο Άιζενκοτ.

Ο Τραμπ δήλωσε νωρίτερα σε συνέντευξή του στο Fox News ότι θα σταματήσει στο τέλος του έτους την ετήσια βοήθεια ασφαλείας ύψους 3,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς το Ισραήλ, η οποία επρόκειτο να διαρκέσει έως το 2028. Μάλιστα, ο Τραμπ σύνδεσε την απόφαση του με την υποψηφιότητα του Δημοκρατικού Κόμματος στο Μίσιγκαν, ενός μουσουλμάνου ιατρού, δημοφιλού στην αριστερή του πτέρυγα.

«Γιατί να ανεχόμαστε τις επιθέσεις από τρελούς όπως ο (Αμπντούλ) Ελ-Σαγέντ, όταν εκείνοι (οι Ισραηλινοί) δεν τη χρειάζονται;» διερωτήθηκε ο Τραμπ, αναφερόμενος στον Δημοκρατικό υποψήφιο για τη Γερουσία του Μίσιγκαν. Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου τού έχει πει πως το Ισραήλ δεν χρειάζεται αυτή τη βοήθεια. Ο Τραμπ σε ομιλίες του έχει αναφέρει πως επικράτηση των Δημοκρατικών «θα φέρει χάος», ισχυριζόμενος πως έχουν «τζιχαντιστές και κομμουνιστές υποψηφίους», λέγοντας πως «μόνο ανόητοι» θα ψήφιζαν τον Σαγέντ!

Πλήγμα στο Ιράν

Ο Τραμπ επιβεβαίωσε ανήμερα των εκλογών ότι το βράδυ της Δευτέρας πραγματοποιήθηκαν αεροπορικές επιδρομές εναντίον ενός αντιαεροπορικού συστήματος στο Ιράν στο νησί Κεσμ. Νωρίτερα, το Ισραήλ είχε διαψεύσει ότι ευθυνόταν για την επίθεση. «Έφτιαξαν μια υποδομή αντιαεροπορικής άμυνας. Τους πήρε περίπου δύο μήνες. Την παρακολουθήσαμε να κατασκευάζεται. Μόλις ολοκληρώθηκε, τη χτυπήσαμε χθες το βράδυ. Πολύ ωραία», δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ για την επίθεση στο νησί Κεσμ. Μιλώντας στο δίκτυο Fox, ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε: «Δεν επιδιώκω να σκοτώσω πολλούς ανθρώπους, αλλά αν χρειαστεί, θα το κάνουμε. Και είμαστε πολύ δυνατοί αυτή τη στιγμή».

Η επίθεση έγινε την ώρα που φαινόταν ότι έχει αναζωπυρωθεί η διπλωματική προσπάθεια για την επίτευξη ειρήνης στη Μέση Ανατολή. Και παράλληλα με δηλώσεις τόσο από τον Τραμπ όσο και από τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, ότι υπάρχει πρόοδος στην προσπάθεια για συμφωνία ειρήνης.

«Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν διατηρεί το δικαίωμα στη νόμιμη αυτοάμυνα, εφόσον η στρατιωτική επιθετικότητα δεν έχει σταματήσει πλήρως και οριστικά», δήλωσε ο Ιρανούς υφυπουργός Εξωτερικών Γκαριμπαμπάντι σε δημοσιογράφους. Ωστόσο δεν επιβεβαίωσε ρητά ότι πραγματοποιήθηκαν επιθέσεις.

Η ώρα για τα αποτελέσματα

Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται σε ευνοϊκότερη θέση για την ανάκτηση του ελέγχου της Βουλής, ενώ η διεκδίκηση της Γερουσίας παραμένει περισσότερο αμφίρροπη. Εκεί, οι Ρεπουμπλικάνοι διαθέτουν πλειοψηφία 53 έναντι 47 εδρών, γεγονός που σημαίνει ότι οι Δημοκρατικοί χρειάζονται να κερδίσουν άλλες τέσσερις έδρες για να φθάσουν τις 51. Το κόστος ζωής και ο πόλεμος με το Ιράν βρίσκονται μεταξύ των παραγόντων που επηρεάζουν την εκλογική αναμέτρηση.

Τα εκλογικά τμήματα ανοίγουν μεταξύ 06:00 και 07:00 το πρωί, τοπική ώρα, ανάλογα με την πολιτεία, ενώ το κλείσιμο των καλπών ακολουθεί τις διαφορετικές ζώνες ώρας. Η κύρια ροή αποτελεσμάτων αναμένεται στη διάρκεια της αποψινής νύχτας προς την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου.

Τα πρώτα εκλογικά τμήματα στην Ιντιάνα και στο Κεντάκι κλείνουν στη 01:00 ώρα Ελλάδας και ακολουθούν στις 02:00 η Τζόρτζια και στις 02:30 η Βόρεια Καρολίνα και το Οχάιο. Στις 03:00 ώρα Ελλάδας κλείνουν οι κάλπες στην Πενσιλβάνια, στο Μέιν και στο μεγαλύτερο μέρος του Μίσιγκαν. Την ίδια ώρα ολοκληρώνεται η ψηφοφορία στο μεγαλύτερο μέρος του Τέξας και, κατά κανόνα, στο Κάνσας, όπου προβλέπονται τοπικές εξαιρέσεις στο ωράριο.

Στις περιοχές του Μίσιγκαν και του Τέξας που ανήκουν στην αμέσως δυτικότερη ζώνη ώρας, οι κάλπες κλείνουν στις 04:00 ώρα Ελλάδας. Τότε ολοκληρώνεται επίσης η ψηφοφορία στην Αϊόβα, στο Ουισκόνσιν, στην Αριζόνα και στη Νέα Υόρκη, ενώ στις 05:00 ώρα Ελλάδας ακολουθεί η Νεβάδα. Στην Καλιφόρνια, η ψηφοφορία θα διαρκέσει από τις 07:00 έως τις 20:00 τοπική ώρα, δηλαδή από τις 17:00 της Τρίτης έως τις 06:00 της Τετάρτης, ώρα Ελλάδας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν τα στοιχεία της πρόωρης και της επιστολικής ψηφοφορίας. Σύμφωνα με το Election Lab του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, περισσότεροι από 52 εκατομμύρια Αμερικανοί είχαν ήδη ψηφίσει έως την Κυριακή 1η Νοεμβρίου. Ο αριθμός αφορά την καταγραφή εκείνης της ημέρας και δεν αποτελεί τελικό απολογισμό της πρόωρης συμμετοχής.

Ορισμένες ενδείξεις συμμετοχής ενισχύουν τις προσδοκίες των Δημοκρατικών. Ανάλυση του Associated Press καταγράφει περισσότερους εγγεγραμμένους Δημοκρατικούς από Ρεπουμπλικάνους μεταξύ όσων ψήφισαν πρόωρα στις πολιτείες που δημοσιοποιούν στοιχεία κομματικής εγγραφής.

Παράλληλα, στην Τζόρτζια, οι μητροπολιτικές περιοχές που κλίνουν προς τους Δημοκρατικούς εμφανίζουν αυξημένη πρόωρη συμμετοχή σε σύγκριση με τις ενδιάμεσες εκλογές του 2022, ενώ πολλές αγροτικές περιοχές που στηρίζουν τους Ρεπουμπλικανούς καταγράφουν υποχώρηση. Τα στοιχεία αφορούν το προφίλ και τη γεωγραφία της συμμετοχής, χωρίς να αποκαλύπτουν την επιλογή των ψηφοφόρων. Στο Τέξας, σύμφωνα με τη Houston Chronicle, περίπου 7,7 εκατομμύρια πολίτες συμμετείχαν στην πρόωρη ψηφοφορία, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 40% των εγγεγραμμένων. Η πρόωρη συμμετοχή, πάντως, δεν προδικάζει το τελικό αποτέλεσμα.

Η κρίσιμη μάχη

Στη μάχη για τη Γερουσία, η δημοσκοπική έρευνα των New York Times και του Siena Research Institute, που δημοσιοποιήθηκε την Κυριακή, καταγράφει προβάδισμα Δημοκρατικών υποψηφίων σε αρκετές κρίσιμες πολιτείες. Στο Τέξας, ο Τζέιμς Ταλαρίκο συγκεντρώνει 50%, έναντι 43% του Κεν Πάξτον. Στο Μέιν, ο Τρόι Τζάκσον προηγείται της Σούζαν Κόλινς με 51% έναντι 45%, ενώ στο Οχάιο ο Σέροντ Μπράουν εξασφαλίζει 49% έναντι 44% του Τζον Χάστεντ. Στο Κάνσας, ο Άνταμ Χάμιλτον προηγείται του Ρότζερ Μάρσαλ με 49% έναντι 44%. Μικρότερες διαφορές καταγράφονται στην Αϊόβα, με 48% για τον Τζος Τούρεκ και 47% για την Άσλεϊ Χίνσον, και στην Αλάσκα, με 48% για τη Μέρι Πελτόλα και 46% για τον Νταν Σάλιβαν. Οι μετρήσεις αποτελούν αποτύπωση της πρόθεσης ψήφου και όχι πρόβλεψη αποτελέσματος, με περιθώρια σφάλματος που διαφέρουν ανά πολιτεία.

Στο Μίσιγκαν, η τελική ευθεία σημαδεύτηκε από την απόφαση της Δημοκρατικής βουλευτού Χέιλι Στίβενς να στηρίξει τον Ρεπουμπλικάνο Μάικ Ρότζερς απέναντι στον Αμπντούλ Ελ Σαγέντ, από τον οποίο είχε ηττηθεί στις εσωκομματικές εκλογές. Όπως μετέδωσε το Reuters, η κίνηση προκάλεσε ρήγμα στους Δημοκρατικούς σε μια αναμέτρηση που θεωρείται κρίσιμη για τη διεκδίκηση του ελέγχου της Γερουσίας.

Σε συνέντευξη που δημοσιοποιήθηκε χθες, Δευτέρα, στο podcast «Pod Force One» της Μιράντα Ντιβάιν, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα ήταν διατεθειμένος να απονείμει προληπτικά χάρη σε συνεργάτες και συμμάχους του, εφόσον χρειαζόταν να τους προστατεύσει από ενδεχόμενες διώξεις. «Θα το έκανα αν χρειαζόταν. Βεβαίως», ανέφερε, απαντώντας σε σχετική ερώτηση ενόψει πιθανής ανάκτησης του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς.

Ο έλεγχος της Βουλής θα επέτρεπε στους Δημοκρατικούς να καθορίζουν την ατζέντα των επιτροπών και να ενισχύσουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης. Ο έλεγχος και της Γερουσίας θα τους έδινε επιπλέον τη δυνατότητα να εμποδίζουν την έγκριση προεδρικών διορισμών. Ο Τραμπ θα διατηρούσε πάντως το δικαίωμα άσκησης βέτο και τις εκτελεστικές αρμοδιότητες της προεδρίας.

Η εικόνα που θα διαμορφωθεί στη διάρκεια της νύχτας θα παραμείνει προκαταρκτική. Η καταμέτρηση, οι έλεγχοι και η επίσημη πιστοποίηση αποτελούν διαφορετικά στάδια, ενώ σε οριακές αναμετρήσεις η ανάδειξη νικητή ενδέχεται να απαιτήσει περισσότερο χρόνο.

Οι δείκτες του μπλε θριάμβου

Πέντε βασικοί δείκτες συνοψίζουν την εντυπωσιακή σύγκλιση των εκτιμήσεων που διαμορφώνεται την παραμονή των ενδιάμεσων εκλογών για το «μπλε τσουνάμι». 95% και 80% – Σύμφωνα με τον αναλυτή εκλογικών προβλέψεων Νέιτ Σίλβερ, οι πιθανότητες να κερδίσουν οι Δημοκρατικοί τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία είναι 95% και 80% αντίστοιχα. Το μοντέλο προβλέπει μια νίκη με μέσο όρο 25 έδρες στη Βουλή.

Επίσης ο Σίλβερ αναφέρει στο Axios ότι οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν πλέον να αντέξουν και ένα σχετικά μικρό δημοσκοπικό σφάλμα και παρ’ όλα αυτά να κερδίσουν τη Γερουσία. Πρόκειται για ένα αξιοσημείωτο περιθώριο ασφαλείας, δεδομένης της τάσης των Ρεπουμπλικανών να καταγράφουν καλύτερες επιδόσεις από εκείνες που δείχνουν οι δημοσκοπήσεις στην εποχή Τραμπ.

7 στις 7 – Οι Δημοκρατικοί προηγούνται σε όλες τις πολιτείες όπου οι αναμετρήσεις για τη Γερουσία θεωρούνται αμφίρροπες. Στις σχετικές μετρήσεις περιλαμβάνονται οι τελευταίες δημοσκοπήσεις των New York Times και του Siena College. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως προηγούνται κατά 11 μονάδες στο Μίσιγκαν και κατά επτά στο Τέξας. Το τελευταίο αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά προπύργια των Ρεπουμπλικάνων. Ο Τραμπ είχε κερδίσει τις έξι από αυτές τις επτά πολιτείες το 2024. Ωστόσο, σε πέντε από τις αποκαλούμενες αμφίρροπες πολιτείες το προβάδισμα των Δημοκρατικών παραμένει εντός περιθωρίου στατιστικού σφάλματος – στο Μέιν (+6), στο Κάνσας (+5), στο Οχάιο (+5), στην Αλάσκα (+2) και στην Αϊόβα (+1).

240: Τόσες έδρες θα μπορούσαν να κερδίσουν οι Δημοκρατικοί στη Βουλή των Αντιπροσώπων, σύμφωνα με το ανώτατο όριο της πρόβλεψης του Cook Political Report. Εάν επιβεβαιωθεί αυτό το σενάριο, θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν τη μεγαλύτερη πλειοψηφία τους από το πρώτο έτος της προεδρίας του Μπαράκ Ομπάμα. Για να φτάσουν σε αυτόν τον αριθμό, οι Δημοκρατικοί θα πρέπει να κερδίσουν και τις 18 αναμετρήσεις στις οποίες δεν διακρίνεται φαβορί. Το Cook τούς δίνει ήδη προβάδισμα σε 222 εκλογικές περιφέρειες, τέσσερις περισσότερες από όσες απαιτούνται για την πλειοψηφία.

73% – Αυτή είναι η πιθανότητα να κερδίσουν οι Δημοκρατικοί και τα δύο σώματα του Κογκρέσου, σύμφωνα με την Kalshi, κορυφαία πλατφόρμα συναλλαγών πρόβλεψης. Αφού έδωσαν σωστά τον Τραμπ ως φαβορί το 2024, οι αγορές προβλέψεων έχουν εξελιχθεί σε βαρόμετρο των πολιτικών προσδοκιών, το οποίο παρακολουθείται στενά. Μόνο στην αγορά της Kalshi για τον έλεγχο του Κογκρέσου έχουν πραγματοποιηθεί συναλλαγές αξίας σχεδόν 100 εκατ. δολαρίων.

+14 – Αυτό είναι το προβάδισμα των Δημοκρατικών στην ερώτηση για την κομματική προτίμηση στις εκλογές του Κογκρέσου, χωρίς αναφορά σε συγκεκριμένους υποψηφίους, στην τελευταία δημοσκόπηση της AtlasIntel. Η εταιρεία αναδείχθηκε στην υψηλότερα αξιολογημένη εταιρεία δημοσκοπήσεων στις ΗΠΑ μετά την εντυπωσιακή ακρίβεια των προβλέψεών της το 2024.

Οι επιφυλάξεις

Παρότι οι δείκτες δείχνουν μεγάλη νίκη των Δημοκρατικών, ακόμη και οι δημοσκόποι (οι οποίοι προβλέπουν αυτό το σενάριο) εμφανίζουν επιφυλακτικοί, εκφράζοντας την ανησυχία τους μήπως οι μέθοδοί τους εξακολουθούν να μην καταγράφουν επαρκώς του ψηφοφόρους του Τραμπ, όπως έχει συμβεί και σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις.

Ο επικεφαλής δημοσκοπήσεων των New York Times, Νέιτ Κον, προειδοποίησε ότι οι λευκοί Δημοκρατικοί είχαν περίπου 30% μεγαλύτερη πιθανότητα από τους λευκούς Ρεπουμπλικανούς να απαντήσουν στις τελευταίες έρευνες των Times/Siena. Η διαφορά αυτή είναι ελαφρώς μεγαλύτερη από εκείνη του 2020, όταν οι δημοσκοπήσεις υπερεκτίμησαν τη στήριξη προς τους Δημοκρατικούς.

Ανάλογες ανησυχίες εξέφρασαν οι δημοσκόποι της Washington Post, αφού κατέγραψαν προβάδισμα εννέα μονάδων του Δημοκρατικού Άνταμ Χάμιλτον έναντι του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Ρότζερ Μάρσαλ στο Κάνσας. Εκεί, οι εγγεγραμμένοι Δημοκρατικοί είχαν υπερδιπλάσια πιθανότητα συμμετοχής στην έρευνα σε σύγκριση με τους Ρεπουμπλικανούς.

Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον, έχουν κατηγορήσει τους δημοσκόπους ότι κατασκευάζουν σκόπιμα την εικόνα ενός κύματος υπέρ των Δημοκρατικών, προκειμένου να αποθαρρύνουν την προσέλευση των Ρεπουμπλικανών στις κάλπες.

«Προσπαθούν να δημιουργήσουν αυτή την εντύπωση ενός μπλε κύματος και χρησιμοποιούν τα δημοσκοπικά ποσοστά για να το πετύχουν», δήλωσε τη Δευτέρα ο Τζόνσον, υποστηρίζοντας ότι οι συντηρητικοί αντιμετωπίζουν με δυσπιστία τις τηλεφωνικές κλήσεις για δημοσκοπήσεις, επειδή πιστεύουν πως «πρόκειται για επιχείρηση ψυχολογικού πολέμου».