NAVTEX-πρόκληση από Τουρκία για καλώδιο και EYNOMIA – Επεισόδιο με το Ισραήλ στο Μπακού (video)

Με τη αντι-Navtex επιχειρεί να παρέμβει στο έργο του East to Med Corridor (EMC), του καλωδίου μεταφοράς δεδομένων που θα συνδέει την Ασία με την Ευρώπη μέσω του Ριάντ, της Λευκωσίας και της Αθήνας. Πρόκειται για υποθαλάσσιο σύστημα μεταφοράς δεδομένων, το οποίο σχεδιάζεται να συνδέσει την Ασία με την Ευρώπη μέσω Σαουδικής Αραβίας, Κύπρου και Ελλάδας.

Για την προετοιμασία του συγκεκριμένου έργου, οι κυπριακές αρχές εξέδωσαν NAVTEX που προβλέπει γεωφυσικές έρευνες από το S/V KOBI RUEGG, από τις 21 Οκτωβρίου έως τις 2 Νοεμβρίου, σε περιοχή εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Απαντώντας στην κυπριακή αναγγελία, η Τουρκία ισχυρίζεται ότι η περιοχή των ερευνών εμπίπτει σε «τουρκική υφαλοκρηπίδα». Επικαλείται, μάλιστα, τα όρια που η ίδια γνωστοποίησε στον ΟΗΕ με επιστολή της 18ης Μαρτίου 2020. Ωστόσο, η μονομερής αυτή γνωστοποίηση δεν ισοδυναμεί με διεθνή αναγνώριση των διεκδικήσεών της.

Η Άγκυρα στρέφεται παράλληλα κατά του σταθμού της Λάρνακας, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει εξουσιοδότηση να εκδώσει τη συγκεκριμένη NAVTEX. Κατά την τουρκική θέση, η περιοχή υπάγεται στη δική της ευθύνη για τη μετάδοση ναυτικών αναγγελιών. Οι τουρκικές κινήσεις εκδηλώνονται ενόψει της σχεδιαζόμενης επανέναρξης των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου, με το πλοίο Abeille Marengo. Οι αναγγελίες αφορούν περιοχές από τις οποίες προβλέπεται να διέλθει το καλώδιο και όπου αναμένονται οι ερευνητικές εργασίες.

Οι παρεμβάσεις για τα καλωδιακά έργα ακολούθησαν την τουρκική αντίδραση στην ελληνική NAVTEX για την πολυεθνική άσκηση ΕΥΝΟΜΙΑ. Και σε εκείνη την περίπτωση, η Άγκυρα αμφισβήτησε την ελληνική περιοχή ευθύνης και την αρμοδιότητα έκδοσης της αναγγελίας.

Η τουρκική αγγελία αφορά θαλάσσια περιοχή, από την οποία αναμένεται να περάσει και το ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo, μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών και την έκδοση της σχετικής NAVTEX για τις εργασίες που συνδέονται με το καλώδιο. Με τις διαδοχικές αυτές ενέργειες, η Τουρκία επαναφέρει τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο, συνδέοντας τις αντιρρήσεις για τις έρευνες με τις θέσεις της για την υφαλοκρηπίδα και την ευθύνη έκδοσης NAVTEX.

Διπλωματικό επεισόδιο Ισραήλ-Τουρκίας

Μαζί με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών αποχώρησαν εκπρόσωποι και άλλων χωρών, μεταξύ των οποίων το Ιράν, το Πακιστάν και το Κουβέιτ, ενώ ο εμίρης του Κατάρ παρέμεινε στην αίθουσα. Σκηνικό διπλωματικής έντασης εκτυλίχθηκε την Πέμπτη στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν, κατά τη διάρκεια της 7ης Συνόδου Κορυφής της Διάσκεψης για την Αλληλεπίδραση και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στην Ασία (CICA), όταν ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, αποχώρησε από την αίθουσα μόλις άρχισε την ομιλία του ο Πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ.

Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu και η ισραηλινή εφημερίδα Times of Israel, η αποχώρηση δεν περιορίστηκε στην τουρκική αντιπροσωπεία, καθώς εκπρόσωποι και άλλων χωρών εγκατέλειψαν την αίθουσα την ώρα που ο Ισραηλινός Πρόεδρος ξεκινούσε την τοποθέτησή του.

Το Anadolu αναφέρει ότι εκπρόσωποι περισσότερων από δέκα χωρών αποχώρησαν κατά την έναρξη της ομιλίας, ενώ σε βίντεο που δημοσιοποίησε διακρίνεται ο Χακάν Φιντάν να σηκώνεται από τη θέση του και να κατευθύνεται προς την έξοδο μαζί με μέλη της αντιπροσωπείας του.

Από την πλευρά της, η Times of Israel μεταδίδει ότι μεταξύ των αντιπροσωπειών που αποχώρησαν περιλαμβάνονταν εκείνες της Τουρκίας, του Ιράν, του Πακιστάν, του Κουβέιτ και της Παλαιστινιακής Αρχής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο εμίρης του Κατάρ, Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, παρέμεινε στην αίθουσα κατά τη διάρκεια της ομιλίας του Ισραηλινού Προέδρου, σύμφωνα με το ισραηλινό δημοσίευμα.

Η παρουσία του Χακάν Φιντάν στη Σύνοδο είχε ανακοινωθεί από το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο είχε γνωστοποιήσει ότι ο υπουργός θα εκπροσωπούσε τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις εργασίες της διοργάνωσης. Το περιστατικό σημειώθηκε στο πλαίσιο μιας διεθνούς συνάντησης που συγκεντρώνει ηγέτες και υψηλόβαθμους αξιωματούχους από χώρες της Ασίας, με αντικείμενο την περιφερειακή συνεργασία, την ασφάλεια και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης.

Η αποχώρηση των αντιπροσωπειών κατά την έναρξη της ομιλίας του Ισαάκ Χέρτσογκ αποτέλεσε μία από τις στιγμές που προσέλκυσαν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον κατά τη διάρκεια της Συνόδου, αναδεικνύοντας τις έντονες διπλωματικές διαφορές που εξακολουθούν να υπάρχουν γύρω από το Ισραήλ.

Πως το Ισραήλ “ξεγέλασε” την Τουρκία

Με εμπορική πτήση των Αερογραμμών του Αζερμπαϊτζάν ταξίδεψε ο Πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, στο Μπακού, προκειμένου να παρακάμψει την απαγόρευση που έχει επιβάλει η Τουρκία στη διέλευση ισραηλινών κυβερνητικών αεροσκαφών από τον εναέριο χώρο της.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Middle East Eye, στοιχεία παρακολούθησης πτήσεων και οπτικό υλικό από την άφιξη του Ισραηλινού Προέδρου επιβεβαιώνουν ότι ο Χέρτσογκ χρησιμοποίησε αεροσκάφος της Azerbaijan Airlines (AZAL), το οποίο διέσχισε κανονικά τον τουρκικό εναέριο χώρο.

Η πτήση J222 αναχώρησε από το Τελ Αβίβ την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στις 11:35 το πρωί, και προσγειώθηκε στο Μπακού στις 15:40 τοπική ώρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Flightradar24, πραγματοποιήθηκε με Boeing 787-8 Dreamliner, τύπος αεροσκάφους που διακρίνεται και στις εικόνες από την επίσημη υποδοχή. Το γραφείο του Χέρτσογκ απέφυγε να σχολιάσει τις λεπτομέρειες του ταξιδιού.

Ένταση Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν

Η επίσκεψη Χέρτσογκ πραγματοποιείται σε μια περίοδο εντάσεων μεταξύ Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν, μετά την απόφαση του Μπακού να απαγορεύσει τη χρήση μαντίλας σε σχολεία πρωτοβάθμιας και κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, γεγονός που προκάλεσε διαδηλώσεις, εξαιρετικά ασυνήθιστες για το Αζερμπαϊτζάν. Το Μπακού εξέφρασε δημοσίως την ενόχληση του για παρεμβάσεις συμβούλων του Ερντογάν για το ζήτημα, σε μία ασυνήθιστη ρητορική όξυνση μεταξύ των δύο χωρών.

Ο Ισραηλινός Πρόεδρος βρίσκεται στο Αζερμπαϊτζάν για την έβδομη σύνοδο της Διάσκεψης για την Αλληλεπίδραση και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στην Ασία (CICA). Την Τετάρτη συναντήθηκε με τον Πρόεδρο Ιλχάμ Αλίγιεφ. Από τουρκικής πλευράς, στη σύνοδο συμμετέχει ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν αντί του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Το Middle East Eye εκτιμά ότι η παρουσία Χέρτσογκ ενδέχεται να επηρέασε την απόφαση του Τούρκου Προέδρου να μην παραστεί. Ο Φιντάν αναμένεται επίσης να επιχειρήσει την αποκλιμάκωση των πρόσφατων εντάσεων μεταξύ Άγκυρας και Μπακού.

Η υπόθεση αναδεικνύει τις λεπτές ισορροπίες στις σχέσεις Τουρκίας, Ισραήλ και Αζερμπαϊτζάν. Παρά τη στενή στρατηγική συνεργασία Άγκυρας και Μπακού, το Αζερμπαϊτζάν διατηρεί ισχυρούς δεσμούς και με το Ισραήλ, το οποίο, όπως και η Τουρκία, είχε προσφέρει στρατιωτική υποστήριξη στις αζερικές δυνάμεις κατά τον πόλεμο του Ναγκόρνο Καραμπάχ το 2020.