Η ημέρα που θα κρίνει το μέλλον του κεμαλικού κόμματος

Την προηγούμενη ημέρα, η διοίκηση Κιλιτσντάρογλου είχε ενημερώσει τη Βουλή ότι θα μετέφερε περίπου 1.400 υποστηρικτές του στο κοινοβούλιο. Η κοινοβουλευτική ομάδα του CHP απάντησε, καταθέτοντας λίστα με 4.400 άτομα. Η Προεδρία της Βουλής πραγματοποίησε έκτακτη σύσκεψη ασφαλείας με την αστυνομία της Άγκυρας, ενώ τέθηκαν σε επιφυλακή ιατρικές υπηρεσίες και πυροσβεστική.

Το πρωί, οι δύο αντίπαλες ομάδες είχαν συγκεντρωθεί έξω από τη Βουλή και η ένταση “χτύπησε κόκκινο”. Τελικά, η Βουλή απαγόρευσε την είσοδο επισκεπτών του CHP. Ο Οζέλ πήγε στο σημείο, ευχαρίστησε τις αρχές για την απόφαση και το πλήθος διαλύθηκε χωρίς επεισόδια. Την ίδια ώρα, οι υποστηρικτές του Κιλιτσντάρογλου κατευθύνονταν προς τα κεντρικά γραφεία του κόμματος, καθώς είχε μεσολαβήσει μία ακόμη σημαντική εξέλιξη: Λίγο νωρίτερα, ο δήμαρχος Άγκυρας, Μανσούρ Γιαβάς, είχε απευθύνει δημόσια έκκληση στον Κιλιτσντάρογλου, μέσω των κοινωνικών δικτύων, να συμβάλει στην προστασία της θεσμικής ταυτότητας του CHP και να επιδείξει ψυχραιμία.

Η απάντηση του Κιλιτσντάρογλου ήταν σκληρή. Κατηγόρησε όσους, όπως είπε, επιχειρούν να προκαλέσουν γενικευμένη λαϊκή εξέγερση και να στρέψουν τα μέλη του κόμματος το ένα εναντίον του άλλου. Προειδοποίησε ότι οι προσπάθειες δημιουργίας εσωτερικής αναταραχής εξυπηρετούν ξένα κέντρα και δήλωσε πως δεν θα επιτρέψει να υλοποιηθούν τέτοια σχέδια. Παρά την ένταση, ο Κιλιτσντάρογλου είχε καλέσει τους βουλευτές του κόμματος σε ξεχωριστή συνάντηση, στα κεντρικά γραφεία στις 14:00. Ωστόσο, η κοινοβουλευτική ομάδα με τον Οζέλ συνεδρίασε κανονικά στις 13:30 στη Βουλή. Σύμφωνα με τα στοιχεία, στη συνεδρίαση του Οζέλ συμμετείχαν 98 εν ενεργεία βουλευτές, ενώ στη συνάντηση του Κιλιτσντάρογλου μόνο 18.

Ο Οζέλ έγινε δεκτός με παρατεταμένα χειροκροτήματα. Υποστήριξε ότι το ζήτημα δεν αφορά μια προσωπική διαμάχη μέσα στο CHP, αλλά μια ευρύτερη επιχείρηση αποδυνάμωσης του κόμματος, ώστε ο πρόεδρος Ερντογάν να βρεθεί χωρίς ουσιαστικό αντίπαλο στις επόμενες εκλογές. Αναφερόμενος στη δικαστική κρίση που έχει ξεσπάσει, δήλωσε ότι όσοι μέχρι πρόσφατα υποστήριζαν πως δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί συνέδριο λόγω των δικαστικών αποφάσεων, τώρα αναγκάζονται να παραδεχθούν ότι η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει.

Εφόσον αυτό ισχύει, πρόσθεσε, δεν υπάρχει άλλη επιλογή: Το συνέδριο πρέπει να γίνει. Υπενθύμισε επίσης ότι 111 βουλευτές του CHP έχουν ήδη ζητήσει επισήμως τη σύγκληση συνεδρίου πριν από τις 26 Ιουλίου. Προειδοποίησε ότι αν το κόμμα δεν πραγματοποιήσει συνέδριο έως τότε, ενδέχεται να θεωρηθεί ότι παραβιάζει τις προβλεπόμενες διαδικασίες και να τεθεί σε κίνδυνο ακόμη και η συμμετοχή του στις επόμενες εκλογές.

Νομικές διαφωνίες για το CHP

Ορισμένοι συνταγματολόγοι και νομικοί υποστηρίζουν ότι, εφόσον το συνέδριο του Νοεμβρίου 2023 κηρύχθηκε “απολύτως άκυρο” (mutlak butlan), το τελευταίο έγκυρο συνέδριο του CHP θεωρείται εκείνο του Ιουλίου 2020. Αν περάσουν έξι χρόνια χωρίς νέο συνέδριο, υποστηρίζουν ότι το κόμμα θα μπορούσε να αντιμετωπίσει πρόβλημα συμμετοχής στις εκλογές. Άλλοι νομικοί διαφωνούν, υποστηρίζοντας ότι τα τοπικά συνέδρια του κόμματος δεν ακυρώθηκαν και συνεπώς το CHP δεν διατρέχει τέτοιο κίνδυνο.

Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και όσοι απορρίπτουν το πιο ακραίο σενάριο, αναγνωρίζουν ότι υπάρχει αβεβαιότητα. Ο Οζέλ, θέτοντας δημόσια το ζήτημα και ζητώντας συνέδριο πριν από τις 26 Ιουλίου, μεταφέρει ουσιαστικά την ευθύνη στον Κιλιτσντάρογλου. Αν ο τελευταίος επιλέξει να μην προχωρήσει γρήγορα σε συνέδριο και προκύψουν προβλήματα για το κόμμα, η πολιτική ευθύνη θα βαρύνει τον ίδιο.

Ο Κιλιτσντάρογλου μίλησε αργότερα από τα κεντρικά γραφεία του CHP. Αν και τα περισσότερα φιλοκυβερνητικά τηλεοπτικά δίκτυα σχεδίαζαν να μεταδώσουν ζωντανά την ομιλία του, τελικά επέλεξαν να μεταδώσουν την ομιλία του προέδρου Ερντογάν από το Προεδρικό Μέγαρο, με αποτέλεσμα ο πρώην αρχηγός του CHP να λάβει ελάχιστο τηλεοπτικό χρόνο. Στην ομιλία του επέμεινε σε δύο βασικά σημεία:

• Πρώτον, δήλωσε ότι θα ζητήσει λογαριασμό από όσους ευθύνονται για την υπόθεση της “απόλυτης ακυρότητας”, υπονοώντας ότι το κόμμα οδηγήθηκε σκόπιμα σε αυτή την κρίση.
• Δεύτερον, ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να συγκαλέσει συνέδριο, αλλά μόνο αφού προηγηθεί μια διαδικασία “κάθαρσης”.
  Όπως είπε, θέλει ένα “ηθικό και έντιμο συνέδριο”, χωρίς παρασκηνιακές συμφωνίες, εξαγορές και οικονομικές συναλλαγές.

Κατηγόρησε μάλιστα ορισμένους κύκλους ότι μετέτρεψαν τις κομματικές διαδικασίες σε μέσο προσωπικού πλουτισμού. Υποστήριξε επίσης ότι θα μπορούσε να είχε αποσυρθεί από την ενεργό πολιτική και να παρακολουθεί τις εξελίξεις από απόσταση, αλλά επέλεξε ξανά να εμπλακεί, επειδή θεωρεί ότι το κόμμα χρειάζεται εξυγίανση.

Η Τουρκία ενώπιον πρωτοφανούς πολιτικής θύελλας

Στελέχη της κυβερνητικής συμμαχίας, από τον πρόεδρο της Βουλής μέχρι κορυφαίους πολιτικούς παράγοντες, καλούν τον Οζέλ να αποδεχθεί τη δικαστική απόφαση που επανέφερε τον Κιλιτσντάρογλου στην ηγεσία. Την ίδια στιγμή, η κοινή γνώμη δείχνει να τάσσεται περισσότερο υπέρ του Οζέλ, ενώ οι δικαστικές αποφάσεις ευνοούν τον Κιλιτσντάρογλου. Η επόμενη κρίσιμη ημερομηνία είναι η 11η Ιουνίου, όταν θα συνεδριάσει η Κεντρική Επιτροπή του CHP. Εκεί αναμένεται να βρεθούν για πρώτη φορά στον ίδιο χώρο οι δύο αντίπαλες πλευρές, μετά το ξέσπασμα της κρίσης. Η συνάντηση αυτή θεωρείται καθοριστική για το μέλλον του κόμματος.

Αναλυτές εκτιμούν ότι στόχος αυτής της διαδικασίας είναι το CHP, το οποίο, όπως υποστηρίζει ο Οζέλ, πληρώνει σήμερα το τίμημα της νίκης του στις δημοτικές εκλογές του 2024. Ωστόσο, οι ίδιοι αναλυτές υπενθυμίζουν ότι τέτοιου είδους παρεμβάσεις έχουν συχνά απρόβλεπτα αποτελέσματα και δεν αποκλείουν η υπόθεση της “απόλυτης ακυρότητας” να εξελιχθεί τελικά σε πολιτικό μπούμερανγκ, όπως συνέβη στο παρελθόν, με άλλες μεγάλες παρεμβάσεις στο τουρκικό πολιτικό σύστημα.