Η κηδεία Μλάντιτς δείχνει ότι ο πόλεμος στα Βαλκάνια δεν έχει τελειώσει
08/09/2026
Στο Βελιγράδι ενταφιάστηκε την Δευτέρα με όλες τις κρατικές τιμές ο Σέρβος Στρατηγός Ράτκο Μλάντιτς. Απεβίωσε στα κρατητήρια της Χάγης, καθώς το Διεθνές Δικαστήριο κατά των Εγκλημάτων Πολέμου τον είχε καταδικάσει σε ισόβια κάθειρξη, για τον ρόλο του στον προ τριάντα περίπου ετών πόλεμο στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.
Ο πρόεδρος της Σερβίας δεν παρευρέθηκε στην νεκρώσιμη ακολουθία, όμως ο Πατριάρχης Πορφύριος προεξείχε της τελετής και χιλιάδες κόσμου, ειδικά από τη Σερβική Δημοκρατία (Ρεπούμπλικα Σέρμπτσκα) του απέδωσαν τιμές ήρωα. Ο Βούτσιτς έχει προγραμματίσει πρόωρες εκλογές και οι αναλυτές εκτιμούν ότι θα μεταπηδήσει στην πρωθυπουργία.
Ουσιαστικά ο Σέρβος πρόεδρος, εκτιμώντας εύστοχα τις τάσεις της κοινής γνώμης, αξιοποίησε έντεχνα τις δηλώσεις της Ευρωπαίας Επιτρόπου για την Διεύρυνση, Μάρτα Κος. Η δήλωση της είχε να κάνει με την προειδοποίηση της Κομισιόν προς την Σερβία, ώστε “να σεβαστεί το γεγονός ότι ο Μλάντιτς είναι καταδικασμένος εγκληματίας πολέμου” και ότι η όποια αντίθετη επιλογή, καθιστά την ευρωπαϊκή προοπτική της Σερβίας όλο και πιο αδύναμη. Πάντως, ο Μλάντιτς τιμήθηκε, έστω και αν ο Βούτσιτς απουσίαζε από την τελετή…
Σέρβοι και Αλβανοί διαφοροποιούνται
Οι Σέρβοι δεν είναι οι μόνοι που έχουν διαμετρικά αντίθετη εκτίμηση για την γραφειοκρατία της ΕΕ και το κύρος των οργάνων διεθνούς-ποινικής δικαιοδοσίας. Εκείνοι ενδεχομένως να έχουν και ένα δίκιο: Κατά την διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας, βομβαρδίστηκαν από το ΝΑΤΟ, με αποτέλεσμα να αποτύχει ο εθνικός τους στόχος, για την ενοποίηση των εδαφών της Ομοσπονδίας που κατοικούνταν ιστορικά από Σέρβους.
Την ίδια συμπεριφορά επιδεικνύουν και οι Αλβανοί, ειδικά του Κοσσυφοπεδίου, παρότι από τις εξελίξεις της δεκαετίας του ’90 και 2000 βγήκαν απολύτως κερδισμένοι, επιτυγχάνοντας να ιδρύσουν δεύτερο εθνικό-αλβανικό κράτος. Εντούτοις, παρά τις πολλές εκκρεμότητες για την κρατική οντότητα του Κοσσόβου – όχι τόσο επειδή δεν έχει αναγνωριστεί από κυρίαρχα κράτη-μέλη του ΟΗΕ, όσο λόγω της αδυναμίας των πολιτικών φορέων του να συγκροτήσουν πολιτειακούς θεσμούς – πρόκειται στις 12 Σεπτεμβρίου να διοργανωθούν μαζικές πορείες στην Πρίστινα (και όχι μόνο) προς συμπαράσταση των υπόδικων οπλαρχηγών του ΟυΤσαΚα (UÇK).
Αναβλήθηκε στο μεταξύ η ανακοίνωση των αποφάσεων για τον πρώην πρόεδρο του Κοσσόβου Χασίμ Θάτσι, τον πρώην πρόεδρο της Βουλής Γιακούπ Κρασνίτσι, τον πρώην πρωθυπουργό Καντρί Βεσέλι κι ακόμη έναν υψηλόβαθμο αξιωματούχο, που κατηγορούνται για εγκλήματα πολέμου εις βάρος Σέρβων στο Κόσσοβο, κατά την περίοδο 1998-1999. Το Ειδικό Παράρτημα Ποινικών Δικαστηρίων με έδρα την Χάγη, ενώ αρχικά είχε ανακοινώσει ότι θα εξέδιδε τις αποφάσεις στα μέσα Ιουλίου, στην συνεχεία ανακοίνωσε ότι θα τις εκδώσει στις 16 Σεπτεμβρίου.
Και σκιές κατασκοπείας για Σερβία-Αλβανία
Στα ταραγμένα δε Βαλκάνια καταγράφεται αδυναμία για ενέργειες που θα συμβάλλουν θετικά στην ενταξιακή τους προοπτική στην ΕΕ. Παρά το γεγονός ότι Σκόπια, Τίρανα και Ποντγκόριτσα είναι ήδη μέλη του ΝΑΤΟ – εν μέσω των προσπαθειών τους να υπερβούν το ιστορικό των εθνικών συγκρούσεών τους – προστίθενται στο τεταμένο κλίμα και σενάρια κατασκοπείας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την διαιώνιση και την ενίσχυση της καχυποψίας στην περιοχή.
Στις 28 Αυγούστου οι δηλώσεις του πρωθυπουργού του Μαυροβουνίου Μιλόικο Στάγιτς, έπεσαν ως κεραυνός εν αιθρία, καθώς είπε ότι οι κρατικές υπηρεσίες της χώρας έχουν διαπιστώσει ότι «βρίσκεται σε εξέλιξη σχέδιο ξένων μυστικών υπηρεσιών που θέλουν εσωτερική αποσταθεροποίηση, με απώτερο στόχο την διακοπή της ευρωπαϊκής ένταξης».
Η φίλα προσκείμενη στην κυβέρνηση του Μαυροβουνίου εφημερίδα “Vijesti” ανάρτησε ρεπορτάζ κατονομάζοντας την Σερβία και την Αλβανία ως τα δύο κράτη που ο Σπάγιτς είχε αποφύγει να προσδιορίσει για ενέργειες κατασκοπείας και αποσταθεροποίησης. Το υπουργείο Εξωτερικών των Τιράνων αντέδρασε αμέσως, διαψεύδοντας και απορρίπτοντας τα όποια σενάρια ανάμειξης στα εσωτερικά του Μαυροβουνίου. Στο μεταξύ, οι υπόνοιες περί (υποτιθέμενου) συντονισμού Τιράνων-Βελιγραδίου, έχουν επηρεάσει τους Αλβανούς στα “Ανοιχτά Βαλκάνια”, που βλέπουν συμπαιγνία Ράμα-Βούτσιτς!
Μαλλιά κουβάρια και για ισλαμιστές
Ανάλογη ιστορία “κατασκοπείας” της ΒΙΑ – της υπηρεσίας πληροφοριών της Σερβίας – εξελίσσεται στην Πρίστινα, με πολύ πιο ευρύ και βαθύ αντίκτυπο στην κοινή γνώμη και με συνέπειες στον δημόσιο βίο. Συγκεκριμένα, οι αρχές της Πρίστινα συνέλαβαν προ ολίγων ημερών έναν ακτιβιστή του κινήματος των Βαχαμπί – Ορθόδοξο Ισλάμ – ονόματι Σεχόλι και τον οδήγησαν στον εισαγγελέα. Κατηγορείται για συνεργασία με τις σερβικές υπηρεσίες, για κατασκοπεία εις βάρος των πολιτειακών θεσμών, για προώθηση ευαίσθητων πληροφοριών σε μη φιλικά κράτη, παρέμβαση σε εκλογικές διαδικασίες κ.ά.
Εκείνο όμως που έχει προκαλέσει τσουνάμι υποψιών και υπονοιών αφορά στην διαρροή στα ΜΜΕ περιεχομένου από έναν (υποτιθέμενο) φάκελο με την ένδειξη “Top secret 2”, που βρέθηκε στην τηλεφωνική του συσκευή. Η διαρροή, συνοδευόμενη με πληθώρα άρθρων “ειδικών” και μη – αλλά και από καταιγισμό σχολίων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης – ουσιαστικά εμφανίζει τις υπηρεσίες του Βελιγραδίου να μεθοδεύουν… την ριζοσπαστικοποίηση του Ισλάμ, μέσω δικτύων τεμενών και ιμάμηδων, ώστε να εμφανίζουν το Κόσσοβο ως ευρωπαϊκό Κανταχάρ!
Η Τουρκία παρούσα
Ενδιαφέρον παρουσιάζει στο πλαίσιο – των θεωρητικών, τουλάχιστον προς το παρόν, “βίαιων εκδηλώσεων του Ισλάμ” στη Βαλκανική, σε Τίρανα, Σκόπια, Σαράγεβο, Πρίστινα – η στάση της Τουρκίας. Είναι ήδη αποδεδειγμένη η ανάμειξη της Άγκυρας, με την εργαλειοποίηση των μουσουλμανικών πληθυσμών, στην υπηρεσία του δόγματος του νέοοθωμανισμού.
Μέσα ενημέρωσης και λογαριασμοί κοινωνικής δικτύωσης που χρηματοδοτούνται από τουρκικές υπηρεσίες – ή που πάντως απηχούν τα τουρκικά σχέδια για ηγεμόνευση του Σουνιτικού (και όχι μόνο) Ισλάμ στην περιοχή – έχουν εντείνει την ρητορική μίσους με ανθελληνικό, αντισερβικό… και άλλο τόσο αντισημιτικό περιεχόμενο.
Η κυβέρνηση των Τιράνων φαίνεται μάλλον εγκλωβισμένη σε ένα παιχνίδι στο οποίο συνειδητά είχε εμπλακεί – όταν αυτό αφορούσε μόνο τον Ελληνισμό – συναινώντας (στον δρόμο των προηγούμενων αλβανικών κυβερνήσεων) στην παράδοση των τοπικών κοινοτήτων των μουσουλμάνων στην αγκαλιά της “ισχυρής” Τουρκίας. Τώρα όμως είναι η ώρα του απολογισμού και δεν φαίνεται εύκολος και μονοδιάστατος, γιατί οι άμεσα ενδιαφερόμενοι είναι πολλοί…
Οι Μπεκτσασήδες
Να θυμίσουμε δε και τις αντιδράσεις του Ερντογάν, όταν ο Αλβανός πρωθυπουργός είχε προσπαθήσει να συγκροτήσει “βατικανό” των Μπεκτασήδων. Οι εξελίξεις παρουσιάζουν ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, λόγω της παρουσίας Μπεκτασήδων και Αλεβιτών στην Θράκη. Την περασμένη εβδομάδα διοργανώθηκε το Φόρουμ του Χατζίμπεκτας στο Νεβσεχίρμ, με βασικό διοργανωτή τον σύμβουλο του Τούρκου προέδρου – διοργανωτές ήταν το υπουργείο Εξωτερικών και το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού και η Διεύθυνση Επικοινωνίας της Προεδρίας.
Στην τελική δήλωση οι μετέχοντες υπογράμμιζαν ότι έδρα των Μπεκτασήδων παραμένει ο Τεκές (σαν μοναστηριακός χώρος, γιατί οι Μπεκτασήδες δεν έχουν τζαμιά) του Χατζί Μπεκτάς Βελί στη Μικρά Ασία και «είναι αυθαίρετη η απόδοση τίτλου Παγκοσμίου Ηγέτη των Μπεκτασήδων στον επικεφαλής της κοινότητας τους, Μπαμπά Μόντι Ιμπραήμ στην Αλβανία».
Ο τελευταίος είναι πρώην αξιωματικός της Αλβανικής Αντικατασκοπείας, ο οποίος μετά την πτώση του κομμουνισμού ασπάστηκε τις αρχές των Μπεκτασήδων και ανελίχθηκε στην ηγεσία της κοινότητας. Η δημόσια κατανάλωση αλκοόλ και άλλες χειρονομίες του εξοργίζουν τους φανατικούς Σουνίτες μουσουλμάνους, λιγότερο όμως από τις δημόσιες εμφανίσεις του με Εβραίους Ραβίνους, διπλωμάτες του Ισραήλ και στρατιωτικούς εμπειρογνώμονες, που εκτιμούν τη “στατική επάρκεια” του Τεκέ του, μετά τους “σεισμούς” στα Τίρανα…





