Ιράν: Εχθροί όσοι εφαρμόσουν αμερικανικές κυρώσεις – Αναφορές για επαφές Μοσάντ-Δαμασκού

Ο γραμματέας του ιρανικού Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας Μοχσέν Ρεζαΐ δήλωσε χθες Σάββατο ότι η Τεχεράνη θα θεωρήσει «εχθρούς» όποια χώρα συμμετάσχει «στον οικονομικό πόλεμο» των ΗΠΑ. «Οποιαδήποτε χώρα συμμετέχει στην εφαρμογή οικονομικών περιορισμών εις σε βάρος μας θεωρείται εχθρός», δήλωσε ο Ιρανός αξιωματούχος.

«Δηλώνουμε σε όλες τις χώρες γύρω μας και σε όλες τις χώρες του κόσμου: μην συμμετέχετε στον οικονομικό πόλεμο που διεξάγεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες», τόνισε ο Ρεζαΐ μιλώντας στην κρατική τηλεόραση, μετά την ανακοίνωση από την Ουάσινγκτον της ενίσχυσης των οικονομικών κυρώσεων που έχουν στόχο να αυξήσουν την πίεση επί της Τεχεράνης.

Αν οι χώρες αρνηθούν «να πάρουν αποστάσεις» από τις ΗΠΑ, το Ιράν «θα πλήξει τα συμφέροντά τους», πρόσθεσε ο ίδιος. «Ακόμη δεν έχουμε επιτεθεί στα αμερικανικά οικονομικά συμφέροντα» και «μέχρι στιγμής έχουμε στοχοθετήσει μόνο στρατιωτικές βάσεις, αλλά, αν θέλουν να μας επιβάλλουν οικονομικές κυρώσεις, οι ΗΠΑ διαθέτουν πετρελαϊκές και οικονομικές εταιρείες γύρω από το Ιράν και αλλού και θα τις πλήξουμε», υπογράμμισε ο Ρεζαΐ. Αν ο Τραμπ «αναλάβει δράση, η αντίδρασή μας θα είναι σαν σεισμός», κατέληξε.

Δαμασκός και Μοσάντ

Ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών συναντήθηκε σήμερα στην Ιορδανία με τον αρχηγό της Μοσάντ, δήλωσαν στο Γαλλικό Πρακτορείο μια διπλωματική πηγή και μια πηγή στη συριακή κυβέρνηση. Σύμφωνα με τις πηγές αυτές, που ζήτησαν να μην κατονομασθούν, ο επικεφαλής της συριακής διπλωματίας Ασαάντ αλ-Σαϊμπάνι και ο αρχηγός των ισραηλινών υπηρεσιών εξωτερικών πληροφοριών Ρομάν Γκόφμαν συζήτησαν, μεταξύ άλλων, το ζήτημα της δημιουργίας μιας «αίθουσας ειδικών επιχειρήσεων» στην Ιορδανία, υπό αμερικανική επίβλεψη, ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε σύγκρουση στη Συρία, μεταξύ άλλων και με την Τουρκία.

Οι δύο χώρες δεν έχουν επιβεβαιώσει μέχρι στιγμής αυτές τις πληροφορίες. Προηγουμένως, ο Σύρος ΥΠΕΞ δήλωσε ότι η Δαμασκός αναμένει να ξεκινήσουν και πάλι σύντομα οι διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ με στόχο τη σύναψη συμφωνίας ασφαλείας, η οποία, όπως ελπίζει, θα οδηγήσει στην απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων από το συριακό έδαφος.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε χθες Σάββατο στο Reuters από τη Δαμασκό ο Σαϊμπάνι κάλεσε το Ισραήλ να αδράξει «την ιστορική ευκαιρία» καθώς είναι ανοικτή η πόρτα της διπλωματίας, ενώ υπογράμμισε ότι προτεραιότητα της Συρίας είναι να σταματήσουν οι ισραηλινές επιθέσεις, λίγες ημέρες αφού ο ισραηλινός στρατός βομβάρδισε τη συριακή αεροπορική βάση Αμπού αλ Ντουχούρ.

Οι ΗΠΑ προσπαθούν εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο να πετύχουν μια συμφωνία ασφαλείας μεταξύ του Ισραήλ και της κυβέρνησης του Σύρου προέδρου Άχμαντ αλ Σάρα, του νέου συμμάχου των Αμερικανών στη Μέση Ανατολή. Όμως αυτό έχει αποδειχθεί δύσκολο καθώς το Ισραήλ έχει στείλει στρατεύματα στο συριακό έδαφος και έχει εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον της Συρίας, επικαλούμενο απειλές για την ασφάλειά του.

Ο Σαϊμπάνι δήλωσε ότι οι συνομιλίες για την επίτευξη συμφωνίας ασφαλείας έχουν παγώσει αφότου ξεκίνησε ο πόλεμος στο Ιράν, αλλά αναμένει ότι θα επανεκκινήσουν. Οι επαφές μεταξύ Συρίας και Ισραήλ διακοπήκαν μετά το πλήγμα στην αεροπορική βάση την Τρίτη.

«Πιστεύουμε ότι θα πρέπει να υπάρχουν επαφές, κυρίως με μια πλευρά που συνεχώς απειλεί την ασφάλεια της Συρίας. Αλλά αν αυτές οι επαφές δεν αποφέρουν αποτελέσματα, τότε δεν τις χρειαζόμαστε», σχολίασε, τονίζοντας ότι «αυτή τη στιγμή δεν εμπιστευόμαστε το Ισραήλ». Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν έχει απαντήσει σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό.

Αμερικανική πίεση

Ο Σάρα επιμένει ότι η Συρία του δεν αποτελεί απειλή για τα άλλα κράτη, καθώς η Δαμασκός είναι επικεντρωμένη στην ανοικοδόμηση της χώρας έπειτα από 14 χρόνια εμφυλίου πολέμου. Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν αναφερθεί σε σειρά πιθανών κινδύνων από τη Συρία μετά την ανατροπή του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ, τον Δεκέμβριο του 2024, με κάποιους να χαρακτηρίζουν τους νέους Σύρους ηγέτες πέρυσι ελάχιστα συγκαλυμμένους τζιχαντιστές, ακόμη και αφού η Σάρα απέκτησε στενούς δεσμούς με τις ΗΠΑ.

Λίγο μετά την ανατροπή του Άσαντ το Ισραήλ κατέλαβε εδάφη στη νοτιοδυτική Συρία, επικαλούμενο την ανάγκη προστασίας των πολιτών του από επιθέσεις, και βομβάρδισε δεκάδες συριακές στρατιωτικές εγκαταστάσεις. «Το Ισραήλ έχει προσπαθήσει να διατηρήσει την ασφάλειά του μέσω της ωμής βίας και δεν έχει πετύχει» πουθενά, εκτίμησε ο Σαϊμπάνι, προσθέτοντας ότι «πιστεύω πως οι διαπραγματεύσεις θα ξεκινήσουν και πάλι σύντομα».

«Οι ΗΠΑ προσπαθούν συνεχώς να ασκήσουν πίεση στο Ισραήλ να επιστρέψει στο τραπέζι του διαλόγου», σημείωσε ο ίδιος. Όταν ρωτήθηκε πόσο αισιόδοξος είναι ότι αυτό θα συμβεί, ο Σύρος υπουργός απάντησε: «είναι πολύ δύσκολο να βάζει κανείς στοιχήματα με το Ισραήλ». Αλλά η Συρία «έχει μεγάλες ελπίδες» να ανοικοδομήσει σταθερές σχέσεις με τους γείτονές της. «Η Συρία τείνει το χέρι της για συμφωνίες, για την ειρήνη για τη διπλωματία» και την περιφερειακή ασφάλεια, υπογράμμισε ο Σαϊμπάνι.

Το χρονικό της έντασης

Η ένταση Συρίας-Ισραήλ ήρθε στο φως την Τρίτη όταν ο ισραηλινός στρατός βομβάρδισε την αεροπορική βάση Αμπού αλ Ντούχουρ, λέγοντας ότι η Δαμασκός ήταν έτοιμη να επιτρέψει σε τουρκικές δυνάμεις να αναπτυχθούν εκεί. Τόσο η Δαμασκός όσο και η Άγκυρα απέρριψαν τον ισχυρισμό.

Ο Σαϊμπάνι δήλωσε ότι η Συρία σέβεται τις ανησυχίες ασφαλείας του Ισραήλ, αλλά πρόσθεσε ότι το Ισραήλ θα πρέπει να σεβαστεί τις ανησυχίες της Συρίας, μεταξύ των οποίων και η χρήση από τον ισραηλινό στρατό του συριακού εναέριου χώρου, οι επιδρομές από τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις και οι συλλήψεις στη νότια Συρία.

Περίπου στις αρχές του έτους οι δύο χώρες «είχαν συμφωνήσει στα χαρτιά σχεδόν στα πάντα» αναφορικά με μια συμφωνία ασφαλείας που απαιτούσε από το Ισραήλ να σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον της Συρίας και προέβλεπε την απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων από τις περιοχές που κατέλαβαν μετά την ανατροπή Άσαντ.

Η συμφωνία αναφερόταν επίσης στη δημιουργία ζωνών ασφαλείας στο συριακό έδαφος, κοντά στα σύνορα με το Ισραήλ, περιλαμβανομένης μιας περιοχής όπου παρουσία θα είχε μόνο ο ΟΗΕ, αλλά και άλλες όπου θα αναπτύσσονταν σε διαφορετικό βαθμό οι συριακές δυνάμεις ασφαλείας. Όμως το Ισραήλ προσπάθησε να αποφύγει την εφαρμογή της, σημείωσε ο Σαϊμπάνι, λέγοντας: «Δεν είδαμε να έχουν πραγματική βούληση να καταλήξουν σε συμφωνία».

Υψίπεδα του Γκολάν

Συρία και Ισραήλ βρίσκονται τεχνικά σε κατάσταση πολέμου από το 1948. Το Ισραήλ κατέλαβε τα Υψίπεδα του Γκολάν μετά τον πόλεμο του 1967. Προτεραιότητα τώρα είναι «να σταματήσει η ισραηλινή επίθεση προτού καν καταλήξουμε σε συμφωνία ασφαλείας», δήλωσε ο Σαϊμπάνι. «Τότε ίσως μπορέσουμε να ανοίξουμε τα θέματα της ειρήνης και των Υψιπέδων του Γκολάν».

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία Τομ Μπάρακ δήλωσε την Τρίτη ότι η Ουάσινγκτον εργάζεται για τη δημιουργία ενός μηχανισμού για την πρόληψη των συγκρούσεων μεταξύ Ισραήλ, Τουρκίας και Συρίας. Ο Σύρος υπουργός επεσήμανε ότι δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία για τον μηχανισμό, ο οποίος, όπως τόνισε, θα πρέπει να σταματήσει τις επιθέσεις και να ανοίξει τον δρόμο προς μια συμφωνία ασφαλείας, αντί θα «εδραιώσει (…) την ισραηλινή κατοχή».

Συνέντευξη για το Ιράν

Απειλές από Ιράν και ΗΠΑ φέρνουν σε αμηχανία όλο τον κόσμο. Ο Τραμπ ανήρτησε μια εικόνα της περιοχής, με κυκλωμένο το Στενό του Ορμούζ και τη λεζάντα «ΝΕΟ έδαφος των ΗΠΑ».  Αυτή είναι η δεύτερη φορά μέσα σε μία εβδομάδα που ο Αμερικανός πρόεδρος αναρτά την εικόνα αυτή.

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου στις 14:00 (τοπική ώρα, 21:00 ώρα Ελλάδας) αύριο Δευτέρα, εν μέσω προειδοποιήσεων για την αποκάλυψη «των σκληρότερων κυρώσεων στην Ιστορία» εις βάρος του Ιράν.

Η Ουάσινγκτον έχει καλέσει άλλες κυβερνήσεις, περιλαμβανομένου του Πεκίνου, να συμμετάσχουν στις προσπάθειες απομόνωσης της ιρανικής οικονομίας. Ωστόσο, η Κίνα, στρατηγικός οικονομικός εταίρος του Ιράν, έχει επικρίνει αυτήν την πρωτοβουλία, υποστηρίζοντας ότι οι αμερικανικές «κυρώσεις και πιέσεις» δεν θα επιλύσουν τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Μεταξύ των σημαντικότερων εμπορικών εταίρων του Ιράν είναι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία ανακοίνωσαν την Τρίτη ότι αναστέλλουν «όλες τις εμπορικές και χρηματοοικονομικές συναλλαγές» με τη χώρα μέχρι νεοτέρας.