Εκλογικό θρίλερ στο Ισραήλ – Κάλεσμα σε “αποστασία” στο κόμμα Νετανιάχου – Ρεκόρ για τα αραβικά κόμματα

Πρώτο κόμμα σε ψήφους αναδεικνύεται το Δεξιό Λικούντ του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στις εκλογές για την 26η Κνεσέτ, δυσκολεύεται όμως να σχηματίσει κυβέρνηση. Η αντιπολίτευση ήδη μιλά για «αλλαγή σελίδας» στην χώρα. Ρεκόρ σημείωσαν τα αραβικά κόμματα που αναδεικνύονται σε ρυθμιστές. Για να σχηματιστεί κυβέρνηση χρειάζονται 61 τουλάχιστον έδρες.

Αναλυτικά οι εκτιμήσεις για τα δύο κύρια μπλοκ, έχουν ως εξής: Στον συνασπισμό της αντιπολίτευσης υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ: Το κεντρώο κόμμα Γιασάρ του Άιζενκοτ εξασφαλίζει 21-22 έδρες. Το κεντροδεξιό κόμμα Μπεγιάχαντ (Μαζί) του Ναφτάλι Μπένετ 12-14 έδρες. Οι Δημοκρατικοί, με επικεφαλής τον Γιαΐρ Γκολάν, εξασφαλίζει 9-10 έδρες. Το συντηρητικό κόμμα «Ισραέλ Μπειτένου» («Ισραήλ το σπίτι μας») του Αβιγκντόρ Λίμπερμαν 7-9 έδρες.

Στο μπλοκ του Νετανιάχου και των συμμάχων του: Το Λικούντ, με επικεφαλής τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, εξασφαλίζει 24-25 έδρες. Το ακροδεξιό κόμμα Οτσμά Γεχουντίτ («Εβραϊκή Ισχύς») του Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ 6-7 έδρες. Το υπερορθόδοξο κόμμα UTJ (Ενωμένη Ιουδαϊκή Τορά) του Γιαακόβ Άσερ 6-7 έδρες. Το υπερορθόδοξο Σας, με επικεφαλής τον Αριέχ Ντέρι, 6-8 έδρες Το ακροδεξιό κόμμα «Θρησκευτικός Σιωνισμός» του Μπεζαλέλ Σμότριτς εξασφαλίζει 6-7 έδρες.

Έντονη δυσαρέσκεια εξέφρασε συνεργάτης του ακροδεξιού υπουργού Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, εξαπολύοντας προσβλητικούς χαρακτηρισμούς κατά των Ισραηλινών ψηφοφόρων. Ο Ουσάρ Γκαμπάι, βοηθός του υπουργού, δήλωσε απογοητευμένος από τα ευρήματα των exit polls, σύμφωνα με τα οποία το κόμμα Οτζμά Γεχουντίτ (Εβραϊκή Δύναμη) αναμένεται να εξασφαλίσει έξι ή επτά έδρες στην Κνεσέτ.

«Προφανώς είμαι απογοητευμένος. Ο λαός του Ισραήλ είναι ηλίθιος», ανέφερε χαρακτηριστικά στους δημοσιογράφους, στα κεντρικά γραφεία του κόμματος. Οι δηλώσεις του έγιναν μετά τη δημοσιοποίηση των πρώτων εκτιμήσεων για την εκλογική αναμέτρηση, οι οποίες αποτυπώνουν διαφορετικούς συσχετισμούς δυνάμεων μεταξύ των κομμάτων. Η τελική εκλογική δύναμη της Οτζμά Γεχουντίτ θα αποσαφηνιστεί με την ολοκλήρωση της καταμέτρησης και την ανακοίνωση των επίσημων αποτελεσμάτων.

Την ίδια στιγμή, σφοδρή και πρωτοφανή επίθεση εις βάρος του Μπενιαμίν Νετανιάχου εξαπέλυσε ο πρόεδρος του κόμματος Yisrael Beiteinu, Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, απευθύνοντας ευθύ κάλεσμα στα στελέχη του Λικούντ να ανατρέψουν τον αρχηγό τους. Στην ομιλία του, ο Λίμπερμαν χρησιμοποίησε εξαιρετικά βαριές εκφράσεις:

«Ένα πράγμα ξεχώρισε σήμερα: ο πρωθυπουργός συμπεριφέρθηκε σαν αρχηγός εγκληματικής οργάνωσης, τίποτα λιγότερο. Ξεπέρασε όλες τις κόκκινες γραμμές». Συνεχίζοντας, κάλεσε σε εσωκομματική εξέγερση εντός του κυβερνώντος κόμματος, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει έντονη υπόγεια δυσαρέσκεια:

«Δέχτηκα δεκάδες τηλεφωνήματα από φίλους μου μέσα στο Λικούντ. Αυτός ο άνθρωπος πρέπει να κατέβει από τη σκηνή. Όποιος μένει πιστός στην παρακαταθήκη του Χερτσλ, του Τρουμπελντόρ και του Γιαμποτίνσκι οφείλει να τον πετάξει έξω. Σηκώστε τη σημαία της ανταρσίας μέσα στο Λικούντ. Πείτε δυνατά αυτό που πραγματικά σκέφτεστε. Κατέστρεψε το εθνικό στρατόπεδο».

Άνοιγμα από τα αραβικά κόμματα 

Ανοιχτή πρόσκληση και σαφή πρόθεση συμμετοχής σε έναν εναλλακτικό κυβερνητικό συνασπισμό εξέφρασε ο πρόεδρος του αραβικού κόμματος Ra’am, Μανσούρ Αμπάς. Ο Αμπάς στάθηκε ιδιαίτερα στην εντυπωσιακή συμμετοχή των Αράβων ψηφοφόρων και στην προοπτική ανατροπής της σημερινής κυβέρνησης:

«Αναμένουμε τα επιτεύγματα, θα περιμένουμε τα πραγματικά αποτελέσματα. Το εντυπωσιακό ποσοστό συμμετοχής στην αραβική κοινωνία είναι η έκφραση των αισθημάτων απόγνωσης και απογοήτευσης — τα οποία μετατράπηκαν σε ελπίδα. Ελπίζω να αντικαταστήσουμε αυτή την κυβέρνηση και οι αριθμοί να βγουν ώστε να εξασφαλιστούν οι 61 έδρες — το Μπλοκ της Αλλαγής μαζί με το κόμμα Ra’am».

Απαντώντας στις γνωστές ενστάσεις και επιφυλάξεις στελεχών της αντιπολίτευσης όπως ο Ναφτάλι Μπένετ και ο Αβιγκντόρ Λίμπερμαν σχετικά με τη σύμπραξη με αραβικές παρατάξεις, ο Αμπάς δήλωσε: «Την επομένη των εκλογών θα συζητήσουμε τις απόψεις του καθενός. Εμείς συγκροτήσαμε την “κυβέρνηση αλλαγής”, η οποία ακόμη και στη χειρότερη μέρα της ήταν ασύγκριτα καλύτερη από την κυβέρνηση των παραλείψεων και των αποτυχιών του Νετανιάχου». Άραβες ψηφοφόροι πανηγυρίζουν:

Οι ηγέτες του αντιπολιτευτικού στρατοπέδου έχουν θέσει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για τη συμμετοχή των αραβικών κομμάτων σε μια νέα κυβέρνηση. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η ρητή αναγνώριση της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης. Οι όροι αυτοί αποτελούν σημείο τριβής, καθώς δυσχεραίνουν την επίτευξη μιας πολιτικής συμφωνίας που θα επέτρεπε τη συγκρότηση κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.

Οι δηλώσεις των πολιτικών αρχηγών 

Ο επικεφαλής του κεντρώου Yashar!, Γκάντι Άιζενκοτ, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα των exit polls και διεκδικώντας ανοιχτά την πρωτοβουλία των κινήσεων για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης υπογράμμισε: «Τα πρώτα αποτελέσματα των exit polls καταδεικνύουν την απόλυτη ψήφο δυσπιστίας στον Νετανιάχου και στην κυβέρνηση της 7ης Οκτωβρίου, τόσο από τη σιωνιστική πλειοψηφία όσο και από την πλειονότητα των πολιτών του Ισραήλ.

Εάν αυτά είναι τα τελικά αποτελέσματα, πρόκειται για νίκη της θεσμικής, σιωνιστικής πλειοψηφίας στη χώρα. Θα δράσω άμεσα για την υλοποίηση της λαϊκής ετυμηγορίας, την αντικατάσταση της κυβέρνησης Νετανιάχου και τον σχηματισμό μιας σιωνιστικής κυβέρνησης εθνικής στράτευσης το συντομότερο δυνατό».

Με τη δήλωσή του αυτή, ο Άιζενκοτ επιχειρεί να εδραιώσει το πολιτικό αφήγημα ότι το προβάδισμα του αντιπολιτευτικού μπλοκ έναντι του συνασπισμού του πρωθυπουργού συνιστά καθαρή εντολή αλλαγής σελίδας, προαναγγέλλοντας άμεσες κινήσεις προς την προεδρία της χώρας και τις υπόλοιπες κοινοβουλευτικές δυνάμεις.

Σε πανηγυρικό τόνο και με σαφή προσανατολισμό στη συγκρότηση κυβέρνησης αλλαγής τοποθετήθηκε ο πρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος, Γιαΐρ Γκολάν, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα των exit polls. Στη δήλωσή του, ο Γκολάν υπογράμμισε: «Η κοινωνία μίλησε, καθαίρεσε την κυβέρνηση Νετανιάχου. Μας δόθηκε μια ιστορική ευκαιρία να εγκαθιδρύσουμε μια πραγματική κυβέρνηση αλλαγής στο Ισραήλ και δεν σκοπεύουμε να την αφήσουμε να πάει χαμένη.

Εκπροσωπούμε εδώ ένα τεράστιο κομμάτι πολιτών, ανθρώπους που έδωσαν μάχες στους δρόμους επί τέσσερα ολόκληρα χρόνια, που εργάστηκαν για την παράταξη και βγήκαν στην πρώτη γραμμή για να πείσουν. Θα κάνουμε τα πάντα ώστε να διασφαλίσουμε τη συγκρότηση μιας τέτοιας κυβέρνησης. Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με όλους τους εταίρους μας, να γεφυρώσουμε τις διαφορές και να αναλάβουμε τις ευθύνες μας. Ο λαός μίλησε. Τώρα είναι η δική μας σειρά να κάνουμε τη δουλειά».

Σε ιδιαίτερα οξείς τόνους σχολίασε τα αποτελέσματα των exit polls ο Γιαΐρ Λαπίντ, κάνοντας λόγο για συντριβή του κυβερνητικού συνασπισμού και καλώντας την κοινή γνώμη να μην παραπλανάται από την πρώτη θέση του Λικούντ σε αριθμό εδρών. Αντιδρώντας στις πρώτες εκτιμήσεις μετά το κλείσιμο των καλπών, ο Λαπίντ δήλωσε: «Μην αφήνετε να σας μπερδέψουν: το μπλοκ του Νετανιάχου υπέστη βαριά ήττα. Πρόκειται για μια ολοκληρωτική κατάρρευση και το κοινό τους είπε να πάρουν των ομματιών τους και να πάνε σπίτι τους».

Ο υπουργός Εξωτερικών, Γκιντεόν Σάαρ, απορρίπτει ως βιαστικά τα συμπεράσματα περί νίκης του αντιπολιτευτικού στρατοπέδου. Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα των exit polls, ο Σάαρ τόνισε: «Οι πανηγυρισμοί στην αριστερά είναι πρόωροι. Η κατηγορηματικότητα των μεροληπτικών αναλυτών είναι γελοία. Ένα πράγμα φαίνεται απολύτως σαφές: το Λικούντ είναι το μεγαλύτερο κόμμα στο Ισραήλ». Σύμφωνα με το Channel 12, ενισχύονται οι εκτιμήσεις ότι ο πρόεδρος της χώρας, Ισαάκ Χέρτσογκ, προσανατολίζεται να αναθέσει στον επικεφαλής του κεντρώου κόμματος Yashar, Γκάντι Άιζενκοτ, την πρώτη εντολή για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης.

Επιφυλακτικός απέναντι στις πρώτες εκτιμήσεις των exit polls εμφανίστηκε ο επικεφαλής του Ισραέλ Μπεϊτένου, Αβίγκντορ Λίμπερμαν (πριν επιτεθεί σφοδρά στον Νετανιάχου) τονίζοντας ότι η καταμέτρηση των ειδικών ψηφοδελτίων ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά την τελική κατανομή των εδρών στην Κνεσέτ. Ο Λίμπερμαν επισήμανε ότι στις φετινές εκλογές καταγράφεται ασυνήθιστα μεγάλος αριθμός ειδικών ψηφοδελτίων, τα οποία, σύμφωνα με την εκτίμησή του, αντιστοιχούν σε περίπου 14 με 15 έδρες. Πρόκειται κυρίως για ψήφους στρατιωτών και εφέδρων που υπηρετούν στο πλαίσιο έκτακτης επιστράτευσης και δεν έχουν ακόμη ενσωματωθεί πλήρως στα αποτελέσματα.

Όπως υποστήριξε, η συγκεκριμένη κατηγορία ψηφοφόρων δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις πολιτικές προτιμήσεις του γενικού εκλογικού σώματος. Παράλληλα, εκτίμησε ότι τα υπερορθόδοξα και τα αραβικά κόμματα δεν αναμένεται να συγκεντρώσουν σημαντικό αριθμό ψήφων από τα συγκεκριμένα ψηφοδέλτια, κάτι που θα μπορούσε να μεταβάλει τις ισορροπίες μεταξύ των πολιτικών παρατάξεων.

Με τις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης να εξαρτώνται από την κατανομή των 120 εδρών της Κνεσέτ, ο επικεφαλής του Ισραέλ Μπεϊτένου υπογράμμισε ότι απαιτείται αναμονή έως ότου ολοκληρωθεί η καταμέτρηση, προτού εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για το εκλογικό αποτέλεσμα.

Τα Exit Poll

Σε εσωτερικές ανακατατάξεις εντός του μπλοκ της αντιπολίτευσης προχώρησε το Κανάλι 12 στο επικαιροποιημένο exit poll του, διατηρώντας ωστόσο ανέπαφη τη συνολική ισορροπία δυνάμεων μεταξύ των δύο μεγάλων στρατοπέδων. Η κατανομή των κοινοβουλευτικών μπλοκ παραμένει ακριβώς όπως διαμορφώθηκε αμέσως μετά το κλείσιμο των καλπών:

• Μπλοκ αντιπολίτευσης (αντίθετο με τον Νετανιάχου): 52 έδρες
• Μπλοκ Νετανιάχου: 50 έδρες
• Αραβικά κόμματα: 18 έδρες

Σε αντίστοιχη αναθεώρηση των εκτιμήσεών του προχώρησε και το Κανάλι 13, ευθυγραμμιζόμενο πλήρως με τα ανανεωμένα στοιχεία του Kan και του Καναλιού 12. Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο exit poll του σταθμού, τα αραβικά κόμματα ενισχύονται κατά μία έδρα φτάνοντας συνολικά στο ιστορικό υψηλό των 18 εδρών, σε βάρος του σιωνιστικού μπλοκ της αντιπολίτευσης, το οποίο υποχωρεί από τις 53 στις 52 έδρες — εξέλιξη που περιορίζει περαιτέρω τα περιθώρια σχηματισμού μιας συμπαγούς πλειοψηφίας 61 εδρών. Συγκεκριμένα, οι μεταβολές καταγράφονται ως εξής:

• Το κόμμα B’Yachad του Ναφτάλι Μπένετ χάνει μία έδρα, υποχωρώντας από τις 14 στις 13 έδρες.
• Η Κοινή Λίστα κερδίζει μία έδρα, ανεβαίνοντας από τις 10 στις 11 έδρες.
• Το μπλοκ του Μπενιαμίν Νετανιάχου παραμένει αμετάβλητο στις 50 έδρες.

Με το όριο της απόλυτης πλειοψηφίας στην 120μελή Κνεσέτ να βρίσκεται στις 61 έδρες, κανένα από τα δύο παραδοσιακά στρατόπεδα δεν διαθέτει αυτοδύναμη κοινοβουλευτική δύναμη, καθιστώντας την αραβική εκπροσώπηση και τις επόμενες συμμαχίες κρίσιμο ρυθμιστικό παράγοντα για την αποφυγή παρατεταμένης πολιτικής παράλυσης. Παρότι το Λικούντ του Μπενιαμίν Νετανιάχου αναδεικνύεται πρώτο κόμμα σε ψήφους, το ευρύτερο μπλοκ των κομμάτων της αντιπολίτευσης υπό τον Άιζενκοτ διατηρεί σαφές αριθμητικό προβάδισμα έναντι του δεξιού-θρησκευτικού συνασπισμού.

Πρωτοφανής συμμετοχή

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής, μέχρι τις 20.00  είχε ψηφίσει το 74,3% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων. Πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση που έχει σημειωθεί από το 1973, αυξημένη κατά οκτώ μονάδες σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές. Το κυβερνών κόμμα Λίκουντ και άλλα κόμματα της Δεξιάς έχουν ζητήσει παράταση, κάτι όμως για το οποίο διαφωνεί ο κύριος αντίπαλος του Νετανιάχου, Αιζενκότ. Η κεντρική εκλογική επιτροπή απέρριψε το αίτημα

Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου ανέβασε βίντεο, καλώντας του οπαδούς του Λίκουντ να ψηφίσουν, ενώ Άραβες ψηφοφόροι του Ισραήλ, προσέρχονται στις κάλπες, ακόμα και με καμήλες!

Στις 22:00 δημοσιοποιηθούν τα πρώτα exit polls, προσφέροντας μια αρχική εικόνα των πολιτικών συσχετισμών. Ωστόσο, ακόμη και τότε, το εκλογικό τοπίο δεν θα έχει ξεκαθαρίσει οριστικά. Η καταμέτρηση των ψήφων και η κατανομή των 120 εδρών της Κνεσέτ αποτελούν μόνο το πρώτο στάδιο μιας διαδικασίας που ενδέχεται να συνεχιστεί με διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού.

Η δήλωση του Νετανιάχου για ενδεχόμενη νοθεία, με την συμμετοχή αραβικών κομμάτων, προκάλεσε οξείες αντιδράσεις.  Ο Μανσούρ Αμπάς, επικεφαλής του κόμματος Ενωμένη Αραβική Λίστα, γνωστό και με το εβραϊκό του ακρωνύμιο Ράαμ στις βουλευτικές εκλογές, κατηγόρησε σήμερα τον Νετανιάχου ότι «ψεύδεται». «Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ψεύδεται και κάνει εμπρηστικά σχόλια εναντίον της Ενωμένης Αραβικής Λίστας, χρησιμοποιώντας την ως τακτική εκφοβισμού για να κινητοποιήσει δεξιούς ψηφοφόρους και να τους ωθήσει στις κάλπες», δήλωσε ο Αμπάς.

Νωρίτερα ο Νετανιάχου επανέλαβε σήμερα τις επιθέσεις του κατά των αραβικών κομμάτων, ισχυριζόμενος ότι ορισμένα προσπαθούσαν να «κλέψουν τις εκλογές», μετά την ανακοίνωση συλλήψεων ατόμων που ήταν ύποπτα για απόπειρα δωροδοκίας ψηφοφόρων. Το κόμμα του Άιζενκοτ, του κύριου αντιπάλου του Νετανιάχου, από την πλευρά του, κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι «προετοιμάζει το έδαφος» για αμφισβήτηση του αποτελέσματος σε περίπτωση ήττας.

Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι «τρεις ανώτεροι αξιωματούχοι» του κόμματος συνελήφθησαν στο νότιο Ισραήλ με φακέλους γεμάτους με μετρητά. Ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής Ντιν Λίβνε, χαρακτήρισε το περιστατικό «ασυνήθιστο» σε συνέντευξη Τύπου σήμερα το πρωί, δηλώνοντας ότι «η αστυνομία συνέλαβε άτομα που προσπαθούσαν να δωροδοκήσουν ψηφοφόρους ακόμη και πριν αυτοί φτάσουν στα εκλογικά τμήματα».

Διευκρίνισε ότι οι ύποπτοι, των οποίων οι ταυτότητες δεν έχουν αποκαλυφθεί, δεν βρίσκονταν στα εκλογικά τμήματα και συνελήφθησαν κοντά στα σπίτια τους, προσθέτοντας ότι διεξάγεται έρευνα. «Δεν έχουν αναφερθεί άλλα περιστατικά αυτού του είδους στη χώρα. Πρόκειται για μεμονωμένη περίπτωση», υποστήριξε.

Η αστυνομία επιβεβαίωσε αργότερα ότι τρία άτομα συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια της νύχτας, ύποπτα για απόπειρα δωροδοκίας ψηφοφόρων υπέρ του κόμματος Ράαμ. «Οι ερευνητές στη Νότια Περιφέρεια κατέσχεσαν περισσότερα από 24.000 σέκελ (περίπου 6.950 ευρώ) σε μετρητά, συμπεριλαμβανομένων προκατασκευασμένων φακέλων που περιείχαν χρήματα, καθώς και χαρτονομισμάτων, κατά τη διάρκεια ερευνών στα σπίτια των υπόπτων», δήλωσαν σε δελτίο τύπου.

«Ο Νετανιάχου βρίσκεται σε πανικό, έχει αρχίσει να επινοεί ιστορίες και ισχυρίζεται ότι γίνεται κλοπή των εκλογών. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Προετοιμάζει ήδη το έδαφος για να αμφισβητήσει τα εκλογικά αποτελέσματα», αναφέρει σε ανακοίνωσή του το κόμμα του Άιζενκοτ. «Πρέπει να νικήσουμε το Λικούντ με σημαντική διαφορά, μόνο τότε δεν θα υπάρχει χώρος για αμφιβολίες».

Το Ράαμ, το οποίο ελπίζει να κερδίσει οκτώ έδρες στην Κνεσέτ (από τις 120 στο ισραηλινό κοινοβούλιο), θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία ενός συνασπισμού υπό την ηγεσία της αντιπολίτευσης, εάν τα αποτελέσματα των εκλογών είναι τόσο κοντά όσο αναμένεται. Κόμματα της αντιπολίτευσης κατήγγειλαν επίσης βανδαλισμούς και την εξαφάνιση ψηφοδελτίων από την αρχή κιόλας της διαδικασίας ψηφοφορίας.

Η ισραηλινή οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Adalah ανέφερε ισχυρισμούς ότι επιτροπές των εκλογικών τμημάτων επιβράδυναν τη διαδικασία ψηφοφορίας για τους Άραβες πολίτες του Ισραήλ, μεταξύ άλλων κάνοντας τους «άσχετες ερωτήσεις» και ακόμη και «κλείνοντας τις πόρτες» των εκλογικών τμημάτων.

Κατήγγειλε επίσης την απουσία ψηφοδελτίων στα αραβικά σε πολλά εκλογικά τμήματα και την υποκίνηση μίσους εναντίον αυτής της μειονότητας από «ανώτερους αξιωματούχους» της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, ο οποίος, σύμφωνα με τη ΜΚΟ, χαρακτήρισε τη συμμετοχή των Αράβων ψηφοφόρων στις εκλογές «τρελή». «Δεν υπάρχει καμία ένδειξη σε αυτό το στάδιο για συστηματική χειραγώγηση ψηφοδέλτιων», απάντησε η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή, την οποία επικαλέστηκαν οι The Times of Israel, προσθέτοντας ότι όλες οι αναφορές εξετάζονται αμέσως.

Οι δύο κύριοι αντίπαλοι

Από τον Οκτώβριο του 2023, το Ισραήλ διεξάγει έναν ολοκληρωτικό πόλεμο στη Γάζα, έχει εμπλακεί σε δύο ασύμμετρες στρατιωτικές αναμετρήσεις με το Ιράν χωρίς σαφή έκβαση, ενώ παράλληλα έχει εντείνει τις επιχειρήσεις εκτοπισμού στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό πεδίο, ο κυβερνητικός συνασπισμός υπό τον Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει βάλει στο στόχαστρο τους δημοκρατικούς θεσμούς, συμπεριλαμβανομένου του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Ο πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, βρίσκεται στο τιμόνι του Ισραήλ τα 19 από τα τελευταία 30 χρόνια, ηγούμενος εσχάτως ενός ακροδεξιού κυβερνητικού σχεδιασμού. Διεκδικεί εκ νέου την εξουσία έχοντας τη στήριξη του Αμερικανού προέδρου Τραμπ, σε μια μάχη που έχει τόσο προσωπικό όσο και πολιτικό χαρακτήρα: η εκκρεμής δίκη του για διαφθορά σημαίνει ότι μια ενδεχόμενη απώλεια της εξουσίας αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο φυλάκισής του.

Βασικός του αντίπαλος είναι ο Γκαντί Αϊζενκότ, πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού και σχεδόν νεοεισερχόμενος στην πολιτική. Γόνος ταπεινής οικογένειας Μαροκινών μεταναστών, ο Αϊζενκότ αναδείχθηκε στην καρδιά του ισραηλινού κατεστημένου, ενώ έχει καταβάλει και προσωπικό τίμημα, καθώς ο γιος του και δύο ανίψια του σκοτώθηκαν στις μάχες στη Γάζα το 2024.

Αν και στερείται τη χαρισματικότητα του Νετανιάχου, ο Αϊζενκότ έχει μετατρέψει το στοιχείο αυτό σε προεκλογικό του όπλο, προβάλλοντας τον εαυτό του ως το ακριβώς αντίθετο του σημερινού πρωθυπουργού – κάτι που αντικατοπτρίζεται ακόμη και στο όνομα του νέου του κόμματος, Yashar («Εντιμότητα»).

Την ίδια ώρα, συναγερμός σήμανε στις αρχές ασφαλείας στο Τελ Αβίβ έπειτα από σοβαρό επεισόδιο με στόχο τον πρόεδρο του Δημοκρατικού Κόμματος, Γιαΐρ Γκολάν (έχει επικρίνει τον Νετανιάχου για το Παλαιστινιακό)  Κατά τη διάρκεια ενημερωτικής περιοδείας του πολιτικού αρχηγού για την προσέλευση των ψηφοφόρων στο πάρκο Χασίλα (Hasila Park), ένας άγνωστος άνδρας τον πλησίασε κρατώντας μαχαίρι.

Οι άνδρες της προσωπικής ασφάλειας του Γκολάν αντέδρασαν άμεσα και τον ακινητοποίησαν πριν πλησιάσει περαιτέρω. Κατά τη διάρκεια της συμπλοκής, το μαχαίρι έπεσε από τα ρούχα του υπόπτου στο έδαφος. Στο σημείο κλήθηκε εσπευσμένα η αστυνομία, η οποία προχώρησε στη σύλληψη του δράστη και διεξάγει έρευνα για τα κίνητρα της επίθεσης.

Ποια είναι τα βασικά διακυβεύματα;

Το ζήτημα της εθνικής ασφάλειας δεσπόζει στην προεκλογική ατζέντα, επισκιάζοντας ακόμη και το οξύ πρόβλημα της ακρίβειας. Οι επικριτές της κυβέρνησης εστιάζουν στην τραγωδία της 7ης Οκτωβρίου, τη διάβρωση των δημοκρατικών θεσμών, την έξαρση του θρησκευτικού φανατισμού και το τεράστιο κόστος των διαρκών, πολλαπλών πολεμικών μετώπων.

Η αντιπολίτευση δεσμεύεται για τη σύσταση ανεξάρτητης εξεταστικής επιτροπής για τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου, ενώ η πλειονότητα των κομμάτων της υπόσχεται την κατάργηση της απαλλαγής των υπερορθόδοξων Εβραίων (Χαρεντί) από τη στρατιωτική θητεία – ένα ζήτημα που προκαλεί εντονότατη δυσαρέσκεια στις οικογένειες των υπολοίπων πολιτών που υπηρετούν ή έχουν χάσει δικούς τους ανθρώπους.

Έντονος είναι επίσης ο προβληματισμός για τη διεθνή απομόνωση της χώρας, εν μέσω κλιμακούμενων κυρώσεων για την επέκταση των παράνομωνοικισμών, αλλά και για τη διαρροή επιστημονικού και επιχειρηματικού δυναμικού (brain drain) προς το εξωτερικό. Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου επιχειρεί να μετακυλίσει την ευθύνη για την 7η Οκτωβρίου στις υπηρεσίες ασφαλείας. Παρά το γεγονός ότι ηγείτο της χώρας κατά τη φονικότερη ημέρα της ιστορίας της, προβάλλει τον εαυτό του ως τον μοναδικό ηγέτη με την εμπειρία και τις διεθνείς διασυνδέσεις που απαιτούνται για την εγγύηση της ασφάλειας του Ισραήλ.

Μάλιστα, πρόσφατα ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια εικόνα παραχθείσα από τεχνητή νοημοσύνη που απεικόνιζε πυρηνική έκρηξη στο Τελ Αβίβ, σχολιάζοντας ότι «όποιος νοιάζεται για τη φυσική του επιβίωση» οφείλει να σκεφτεί διπλά πριν ψηφίσει την αντιπολίτευση.

Στον αντίποδα, οι ακροδεξιοί σύμμαχοί του τάσσονται υπέρ του βίαιου εκτοπισμού των Παλαιστινίων από τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη και της επέκτασης των οικισμών, ενώ τα υπερορθόδοξα κόμματα απαιτούν τη διατήρηση της εξαίρεσης από τη στράτευση και τη συνέχιση των κρατικών επιδοτήσεων για τις θρησκευτικές σπουδές.

Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις;

Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου και οι εταίροι του στον σημερινό συνασπισμό χάνουν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία – μια τάση υποχώρησης που καταγράφεται σταθερά τα τελευταία δύο χρόνια. Παράλληλα, αποτυπώνεται ένα σαφές μέτωπο κατά του Νετανιάχου. Ωστόσο, οι έδρες της αντιπολίτευσης εμφανίζονται διασπασμένες ανάμεσα στα εβραϊκά κόμματα (με επικεφαλής το Yashar του Αϊζενκότ) και στα κόμματα που εκπροσωπούν τους Παλαιστίνιους του Ισραήλ.

Τα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης είναι δύσκολο να συγκεντρώσουν αυτοδυναμία από μόνα τους, όμως στην πλειονότητά τους απορρίπτουν το ενδεχόμενο συγκυβέρνησης με τα παλαιστινιακά κόμματα. Από την πλευρά τους, οι παλαιστίνιοι πολιτικοί αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να παρέχουν ψήφο ανοχής σε μια κυβέρνηση μειοψηφίας των εβραϊκών κομμάτων, προκειμένου να ανατραπεί ο ακροδεξιός συνασπισμός του Νετανιάχου.

Πότε αναμένονται τα αποτελέσματα;

Η Κνεσέτ (το ισραηλινό κοινοβούλιο) αριθμεί 120 έδρες, οι οποίες κατανέμονται με το σύστημα της απλής αναλογικής. Καθώς κανένα κόμμα δεν έχει επιτύχει ποτέ αυτοδυναμία (61 έδρες), το Ισραήλ κυβερνάται πάντα από κυβερνήσεις συνεργασίας. Με την οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναθέτει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στο κόμμα που συγκέντρωσε τις περισσότερες έδρες.

Τα exit polls ανακοινώνονται στις 22:00 ώρα Ισραήλ (20:00 GMT), ενώ οι πρώτες ασφαλείς ενδείξεις από την καταμέτρηση των πραγματικών ψηφοδελτίων αναμένονται τις πρώτες πρωινές ώρες. Η πλήρης αποσαφήνιση της εικόνας πάντως μπορεί να καθυστερήσει, καθώς το τελικό αποτέλεσμα ενδέχεται να κριθεί από την εκλογική τύχη δύο μικρών κομμάτων. Αυτά δίνουν μάχη για να ξεπεράσουν το όριο του 3,25% που απαιτείται για την είσοδο στην Κνεσέτ – όριο στο οποίο κινούνται οριακά σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις. Αν το προσπεράσουν, καταλαμβάνουν αυτόματα από 4 έδρες, γεγονός που αλλάζει άρδην τους συσχετισμούς για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Πρόκειται για την ακροδεξιά παράταξη Amcha Yisrael του πρώην στρατηγού Όφερ Βίντερ, ο οποίος έχει δεσμευτεί να στηρίξει τον Νετανιάχου εφόσον εισέλθει στη Βουλή, και για τους Έφεδρους, ένα δεξιό σιωνιστικό κόμμα με επίκεντρο την καθολική υποχρεωτική στράτευση.

Οι ηγέτες των Εφέδρων τοποθετούνται ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα, αποκλείοντας τη συμμετοχή σε κυβέρνηση που θα στηρίζεται είτε από τους υπερορθόδοξους (βασικούς συμμάχους του Νετανιάχου) είτε από τα παλαιστινιακά κόμματα (των οποίων τη στήριξη πιθανότατα θα χρειαστεί ο Αϊζενκότ). Αν η εκλογική θρίλερ εξελιχθεί σε μάχη ψήφο με ψήφο, η καταμέτρηση ενδέχεται να διαρκέσει πάνω από 24 ώρες.

Ποιοι αποκλείονται;

Στις περιοχές που τελούν υπό ισραηλινό έλεγχο κατοικούν περίπου 15 εκατομμύρια άνθρωποι. Πλήρη πολιτικά και εκλογικά δικαιώματα διαθέτουν λίγο περισσότεροι από 7 εκατομμύρια Ισραηλινοί Εβραίοι και 1,7 εκατομμύριο Παλαιστίνιοι του Ισραήλ που ζουν εντός των συνόρων του 1967 (τη λεγόμενη «Πράσινη Γραμμή»).

Στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, δικαίωμα ψήφου έχουν πάνω από 500.000 ισραηλινοί έποικοι, οι οποίοι ζουν ανάμεσα σε 3,1 εκατομμύρια Παλαιστίνιους που υπόκεινται σε στρατιωτικό νόμο και δεν έχουν δικαίωμα συμμετοχής στις εκλογές. Στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ, περισσότεροι από 230.000 Ισραηλινοί με δικαίωμα ψήφου κατοικούν δίπλα σε 350.000 Παλαιστίνιους στους οποίους δεν παρέχεται το ίδιο δικαίωμα. Τέλος, εκτός εκλογικής διαδικασίας βρίσκονται και τα 2 εκατομμύρια Παλαιστινίων στη Γάζα, οι οποίοι, σύμφωνα με το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, τελούν υπό ισραηλινή στρατιωτική κατοχή.

Ένταση Ιορδανίας-Συρίας

Την ίδια στιγμή, η Ιορδανία (το δεύτερο αραβικό κράτος που αναγνώρισε το Ισραήλ μετά την Αίγυπτο) ανακοίνωσε ότι «περισσότεροι των 20 ένοπλοι της οργάνωσης ισλαμικό Κράτος» σκοτώθηκαν κατά τις χθεσινές της επιδρομές στην Συρία που πραγματοποιήθηκαν σε απάντηση της πολύνεκρης επίθεσης κατά της ελληνορθόδοξης εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στο χωριό Χαμούντ της νότιας Ιορδανίας.

Οι επιθέσεις που πραγματοποιήθηκαν από τις ιορδανικές δυνάμεις «είχαν ως στόχο θέσεις της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος» και ο πρώτος μέχρι στιγμής απολογισμός κάνει λόγο για βαριές απώλειες στις τάξεις του Ισλαμικού Κράτους που εκτιμώνται σε άνω των 20 μαχητές, καθώς και στην καταστροφή σημαντικής αποθήκης όπλων της οργάνωσης, ανακοίνωσε ο υπουργός Τηλεπικοινωνιών της Ιορδανίας Μοχάμεντ αλ-Μόμνι.

Η Δαμασκός ανακοίνωσε σήμερα ότι πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τις χθεσινές ιορδανικές επιδρομές. Η Ιορδανία ανακοίνωσε χθες ότι συνέλαβε τρεις υπόπτους και πραγματοποίησε επιθέσεις «κατά θέσεων τρομοκρατικών οργανώσεων» στην Συρία σε απάντηση της επίθεσης στην εκκλησία του Χαμούντ και ο βασιλιάς Αμπντάλα Β’ εξέφρασε την αποφασιστικότητά του απέναντι σε όσους υπερασπίζονται «σκοταδιστικές ιδεολογίες».

Σύμφωνα με τον ιορδανικό στρατό, κατά τις επιθέσεις αυτές που πραγματοποιήθηκαν στην νότια Συρία «καταστράφηκαν πολλές θέσεις τρομοκρατών» και σκοτώθηκαν ή τραυματίσθηκαν πολλά μέλη των οργανώσεων που συνδέονται με τους δράστες της επίθεσης κατά της χριστιανικής κοινότητας της Ιορδανίας. Το συριακό πρακτορείο ειδήσεων Sana μετέδωσε χθες το βράδυ επικαλούμενο νοσοκομειακές πηγές ότι πέντε πολίτες, ανάμεσά του γυναίκες και παιδιά, σκοτώθηκαν κατά τις ιορδανικές επιθέσεις στην επαρχία Ντεράα.

«Κοιμόμασταν όταν μας χτύπησε ο πύραυλος. Η μητέρα μου, ο μεγάλος μου αδελφός και τα τρία παιδιά του, δύο αγόρια κι’ ένα κορίτσι», είπε νεαρός Σύρος δίπλα σε έναν σάκο μεταφοράς νεκρών. Στο χωριό αλ-Ταφ της επαρχίας Ντεράα, ο ιορδανικός πύραυλος έπεσε στο κεντρικό δωμάτιο της κατοικίας του Νασούχ αλ-Σαλίμ καταστρέφοντας το φτωχικό σπίτι. Γύρω τριγύρω, βιβλία και σχολικά τετράδια πεταμένα ανάμεσα στα ερείπια, καθώς και ρούχα και κομμάτια επίπλων.

Σοβαρή κρίση

Οι συριακές αρχές καταγγέλλουν ότι οι ιορδανικές επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν «χωρίς κανέναν συντονισμό» του Αμμάν με την Δαμασκό. «Γνωστοποιήσαμε στους ιορδανούς αδελφούς τις μεγάλες επιφυλάξεις μας σχετικά με την διεξαγωγή επιχειρήσεων στο συριακό έδαφος χωρίς προηγούμενο συντονισμό», αναφέρεται σε ανακοίνωση του συριακού υπουργείου Εξωτερικών.

Η συριακή υπηρεσία Συνόρων και Τελωνείων ανακοίνωσε «εξαιτίας των περιστάσεων» το κλείσιμο το βασικού συνοριακούς περάσματος με την Ιορδανία και την διακοπή της κυκλοφορίας επιβατών και εμπορευμάτων και προς τις δύο κατευθύνσεις. Η Ιορδανία έχει πραγματοποιήσει και κατά το παρελθόν επιδρομές στην νότια Συρία δηλώνοντας ότι στόχος ήταν διακινητές όπλων ή ναρκωτικών.

Από την αλλαγή του καθεστώτος στην Δαμασκό, οι δύο χώρες έχουν εκφράσει την επιθυμία τους να καταπολεμήσουν το λαθρεμπόριο μέσω των κοινών τους συνόρων.