ΗΠΑ: Αδύνατη άμεση συμφωνία για τα πυρηνικά – Χεζμπολάχ: Δεν αφοπλιζόμαστε – Επικοινωνία Τραμπ-Νετανιάχου

Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ δήλωσε σήμερα ότι δεν είναι δυνατό να συναφθεί μια συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα μέσα σε «72 ώρες», την ώρα που Αμερικανοί και Ιρανοί λένε πως ολοκληρώνουν μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. «Οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό ζήτημα είναι πολύ τεχνικές. Δεν μπορουμε να διευθετήσουμε ένα πυρηνικό ζήτημα σε 72 ώρες σε μια γωνιά του τραπεζιού», δήλωσε ο Μάρκο Ρούμπιο μιλώντας στους New York Times από το Νέο Δελχί.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας ζήτησε επίσης να ανοίξουν και πάλι άμεσα στα στενά του Ορμούζ, που είναι αποκλεισμένα από το Ιράν, «μετά το οποίο θα αρχίσουμε, σύμφωνα με τα συμφωνηθέντα, πολύ σοβαρές διαπραγματεύσεις για τον εμπλουτισμό, για το ουράνιο υψηλού βαθμού εμπλουτισμού, καθώς και για τη δέσμευσή τους να μην αποκτήσουν ποτέ πυρηνικά όπλα», δήλωσε. Ο ίδιος έκανε λόγο σχετικά μ’ αυτό για μια προθεσμία «60 ημερών» και πρόσθεσε πως «επτά ή οκτώ χώρες στην περιοχή υποστηρίζουν αυτή την προσέγγιση».

Επικοινωνία Τραμπ-Νετανιάχου

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είπε στον Αμερικανό πρόεδρο πως το Ισραήλ θα διατηρήσει την ελευθερία να ενεργεί έναντι απειλών στον Λίβανο, κατά τη διάρκεια μιας τηλεφωνικής συνδιάλεξης χθες, σχετικά με μια συμφωνία ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και το Ιράν, είπε μια ισραηλινή πηγή.

Ο Τραμπ είπε πως η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη «διαπραγματεύτηκαν εκτενώς» ένα μνημόνιο κατανόησης επί μιας ειρηνευτικής συμφωνίας που θα άνοιγε τα Στενά του Ορμούζ, ένα ζωτικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα που έχει κλείσει μετά την έναρξη του αμερικανικό-ισραηλινού πολέμου στο Ιράν τον Φεβρουάριο.

«Στη χθεσινοβραδινή συζήτηση με τον πρόεδρο Τραμπ, ο πρωθυπουργός έδωσε έμφαση στο ότι το Ισραήλ θα διατηρήσει την ελευθερία της δράσης έναντι απειλών σε όλα τα πεδία, μεταξύ άλλων στον Λίβανο και ο πρόεδρος Τραμπ επανέλαβε και στήριξε αυτήν την αρχή», δήλωσε σήμερα στο Ρόιτερς μια ισραηλινή πολιτική πηγή, που δεν θέλησε να κατονομαστεί.

Ο πρώην υπουργός Άμυνας και σημαίνων στέλεχος της αντιπολίτευσης Μπένι Γκατς, δήλωσε πως θα ήταν ένα στρατηγικό λάθος για το Ισραήλ να αποδεχθεί μια κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, όπου τα στρατεύματά του έχουν εισέλθει για να πολεμήσουν τη φιλοϊρανική Χεζμπολάχ, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας με το Ιράν. Σύμφωνα με την ισραηλινή πηγή, οι ΗΠΑ ενημερώνουν το Ισραήλ σχετικά με τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν.

«Ο πρόεδρος Τραμπ κατέστησε σαφές πως θα είναι ανυποχώρητος κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων στο σταθερό αίτημά του για τη διάλυση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και την απομάκρυνση όλου του εμπλουτισμένου ουρανίου από την επικράτειά του», τόνισε η πηγή που μίλησε στο Ρόιτερς και το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, προσθέτοντας πως «δεν θα υπογράψει καμία οριστική συμφωνία χωρίς να πληρούνται αυτοί οι όροι». Ο Τραμπ έγραψε στο Truth Social πως μια τηλεφωνική επικοινωνία με τον Νετανιάχου πήγε «πολύ καλά».

Ο Μοχσέν Ρεζάι, ένας στρατιωτικός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, δήλωση σήμερα πως η διαχείριση των Στενών του Ορμούζ αποτελεί «νόμιμο δικαίωμα» της Τεχεράνης, προκειμένου να εγγυηθεί την εθνική ασφάλεια. «Η διαχείριση από το Ιράν των Στενών του Ορμούζ τερματίζει 50 χρόνια ανασφάλειας στον Περσικό Κόλπο», δήλωσε ο Ρεζάι, σύμφωνα με ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων.

Χεζμπολάχ

Ο επικεφαλής της Χεζμπολάχ δήλωσε σήμερα ότι ο αφοπλισμός του φιλοϊρανικού κινήματος είναι απαράδεκτος και θα σήμαινε «ολοκληρωτική καταστροφή», την ώρα που η λιβανική κυβέρνηση πρόκειται να διεξαγάγει στις αρχές του ερχόμενου μήνα μια νέα, τέταρτη σύνοδο α-π’ ευθείας συνομιλιών με το Ισραήλ στην Ουάσινγκτον.

«Ο αφοπλισμός σημαίνει ολοκληρωτική καταστροφή και δεν μπορούμε να τον δεχθούμε», δήλωσε ο Ναΐμ Κάσεμ σε τηλεοπτική ομιλία του. Το κρατικό μονοπώλιο επί των όπλων, που απαιτούν οι λιβανικές αρχές, «αποτελεί ένα ισραηλινό σχέδιο», κατήγγειλε επίσης. Ο ίδιος κάλεσε και πάλι την κυβέρνηση του Λιβάνου να εγκαταλείψει τις απ’ ευθείας διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ.

«Οι απ’ ευθείας διαπραγματεύσεις είναι εντελώς απαράδεκτες και αντιπροσωπεύουν για το Ισραήλ ένα κέρδος χωρίς αντάλλαγμα», υποστήριξε ο Ναΐμ Κάσεμ στην τηλεοπτική ομιλία του και απευθύνθηκε στις λιβανικές αρχές: «εγκαταλείψτε τις απ’ ευθείας διαπραγματεύσεις και μην υποκύπτετε στις Ηνωμένες Πολιτείες για να υποκύψουν στο Ισραήλ (…) μην παίρνετε το μέρος τους και μην μας μαχαιρώνετε πισώπλατα».

Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ δήλωσε επίσης ότι ελπίζει πως το Ιράν, το οποίο υποστηρίζει την οργάνωσή του, και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταλήξουν σε μια συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και ότι η λιβανική πτυχή θα περιληφθεί σ’ αυτή. «Αν το θέλει ο Θεός, η συμφωνία αυτή θα οριστικοποιηθεί (…) Κατά συνέπεια, θα είμαστε και εμείς μεταξύ αυτών που θα περιληφθούν σ’ αυτή τη συμφωνία – μια συμφωνία για να σταματήσουν πλήρως οι εχθροπραξίες», δήλωσε σε μια αναφορά του στο Ισραήλ, το οποίο συνεχίζει τα πλήγματα στο Λίβανο παρά την κατάπαυση του πυρός. Το Ιράν επιμένει να περιληφθεί στη συμφωνία το λιβανικό μέτωπο της σύγκρουσης, στον αντίποδα του Ισραήλ.

Τί περιλαμβάνει το μνημόνιο κατανόησης

Το προτεινόμενο μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν περιλαμβάνει τη διευκόλυνση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, την αποχώρηση του αμερικανικού στόλου από τις περιοχές γύρω από το Ιράν, την άρση της ναυτικής μπλοκάντας και την απελευθέρωση του μισού ποσού των παγωμένων κεφαλαίων του Ιράν, περίπου 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ το πυρηνικό πρόγραμμα θα συζητηθεί σε ξεχωριστή διαπραγμάτευση. Πηγές ενημέρωσαν το Al Mayadeen ότι η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον βρίσκονται στα τελικά στάδια σύνταξης του πλαισίου κατανόησης μέσω πακιστανικής μεσολάβησης, με στόχο τον τερματισμό του συνεχιζόμενου πολέμου κατά του Ιράν.

Τα ιρανικά ΜΜΕ, μέσω του πρακτορείου Fars, χαρακτήρισαν τον ισχυρισμό του Τραμπ «πολύ μακριά από την πραγματικότητα». Σύμφωνα με το Fars, ακόμη και εάν επιτευχθεί συμφωνία, τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν υπό τον πλήρη έλεγχο της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ενώ η επιστροφή του αριθμού των διερχόμενων πλοίων στα προπολεμικά επίπεδα δεν συνεπάγεται «ελεύθερη διέλευση» όπως πριν τον πόλεμο.

Η διαχείριση της ναυτικής διόδου, ο καθορισμός της διαδρομής, του χρόνου και του τρόπου διέλευσης, καθώς και η έκδοση αδειών, θα παραμείνουν αποκλειστικά στη διακριτική ευχέρεια της Τεχεράνης. Το πρακτορείο κατέληξε ότι η δήλωση του Τραμπ είναι «ελλιπής και δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα». Σύμφωνα με πηγές του Al Mayadeen, το προτεινόμενο μνημόνιο κατανόησης επικεντρώνεται στην αποκλιμάκωση της έντασης και στην αποκατάσταση της ηρεμίας στην περιοχή.

Το μνημόνιο προβλέπει τη διευκόλυνση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, την αποχώρηση του αμερικανικού στόλου από τις περιοχές γύρω από το Ιράν και την άρση της αμερικανικής ναυτικής μπλοκάντας. Παράλληλα, προβλέπεται η απελευθέρωση του μισού ποσού των παγωμένων κεφαλαίων του Ιράν, περίπου 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν δεν περιλαμβάνεται στο πλαίσιο του μνημονίου και θα συζητηθεί σε ξεχωριστή διαπραγμάτευση μέσα σε 30 ημέρες μετά την υπογραφή. Η συμφωνία δεν αποτελεί τελική λύση αλλά μνημόνιο κατανόησης, με στόχο τη σταθεροποίηση της κατάστασης και την αποτροπή νέων εντάσεων.

Προαναγγέλλει “καλά νέα” ο Ρούμπιο

«Καλά νέα» όσον αφορά τα Στενά του Ορμούζ, προανήγγειλε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάκρο Ρούμπιο, τη στιγμή που οι πληροφορίες θέλουν ΗΠΑ και Ιράν να βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για εκεχειρία 60 ημερών.

«Πιστεύω ότι είναι πιθανόν, τις επόμενες ώρες, ο κόσμος να λάβει μια καλή είδηση για τα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στο Νέο Δελχί. Ο ίδιος έκανε λόγο για «σημαντική πρόοδο» στο Ιράν και σε παρέπεμψε στον Ντόναλντ Τραμπ για τις ανακοινώσεις. Τόνισε, πάντως, πως απώτερος στόχος είναι το Ιράν να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα».

«Ο πρόεδρος ήταν σαφής ως προς αυτό, δεν θα κατέχουν ποτέ πυρηνικά όπλα, σίγουρα όχι όσο ο Ντόναλντ Τραμπ είναι πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών», είπε. Ο Ρούμπιο δήλωσε επίσης ότι το Ιράν δεν κατέχει τα Στενά του Ορμούζ. Επεσήμανε, μάλιστα, ότι ο Τραμπ επικεντρώνεται στην εξεύρεση διπλωματικής λύσης.

Η ανακοίνωση Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω ανάρτησής του το Σάββατο 23 Μαΐου ότι πραγματοποίησε τηλεφωνική συνδιάλεξη με ηγέτες πολλών χωρών σχετικά με τη δημιουργία του Μνημονίου Κατανόησης για την ειρήνη με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, η διαπραγμάτευση έχει σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί και απομένουν μόνο οι τελικές λεπτομέρειες για την οριστικοποίησή της ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και τις άλλες εμπλεκόμενες χώρες.

Παράλληλα, ο Τραμπ σημείωσε ότι η επικοινωνία με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, «πήγε πολύ καλά». Στην τηλεφωνική συνδιάλεξη συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο πρόεδρος των ΗΑΕ Μοχάμεντ μπιν Ζαΐντ, ο Εμίρης του Κατάρ Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, ο πρωθυπουργός του Κατάρ Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν, ο στρατηγός Ασίμ Μουνίρ από το Πακιστάν, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, ο βασιλιάς της Ιορδανίας Αμπντάλα Β΄ και ο βασιλιάς του Μπαχρέιν Χαμάντ μπιν Ισά.

Πηγή με γνώση των συνομιλιών ανέφερε στους Washington Times ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν αναμένεται να ανακοινώσουν την οριστικοποίηση του σχεδίου για τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα μέχρι το απόγευμα της Κυριακής, με το σχέδιο πρότασης να έχει συμφωνηθεί νωρίς το Σάββατο και να αναμένεται ανακοίνωση εντός 24 ωρών.

Η πρωτοβουλία των δύο πλευρών έρχεται εν μέσω αυξανόμενης διεθνούς πίεσης για σταθεροποίηση των παγκόσμιων αγορών ενέργειας και ομαλή ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, μετά τις πρόσφατες στρατιωτικές ενέργειες ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν. Η συμφωνία στοχεύει στην αποτροπή περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης και στην ενίσχυση της ασφάλειας των διεθνών θαλάσσιων μεταφορών στην περιοχή.