Μεγάλος χαμένος από τον πόλεμο στο Ιράν το Κίεβο

Οι Ουκρανοί αντιμετωπίζουν σοβαρή ανεπάρκεια στην αεράμυνά τους, από την στιγμή που τα λιγοστά συστήματα Patriot δεν ανεφοδιάζονται, με τα συστήματα για την ενίσχυσή τους να κατευθύνονται προς τον Περσικό Κόλπο για να καλύψουν αμερικανικές βάσεις και εγκαταστάσεις από τα ιρανικά πλήγματα. Άλλα δυτικά συστήματα αεράμυνας, που αγοράζουν οι Ευρωπαίοι, παραμένουν σε εφεδρεία και κινδυνεύουν και αυτά να μετακινηθούν προς το ιρανικό θέατρο πολέμου, εάν δοθεί η σχετική εντολή από το ΝΑΤΟ.

Από την άλλη πλευρά, οι επιθετικές δυνατότητες της Ρωσίας εμφανίζονται άθικτες, με τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) Shahed-136, όπως και τα Geran-2 να κατασκευάζονται στην περιοχή του Tatarstan, χωρίς να εξαρτώνται από την σχετική ιρανική εφοδιαστική αλυσίδα. Τα ρωσικά πλήγματα στις ουκρανικές πόλεις, τις ζωτικές υποδομές και τις αμυντικές παραγωγικές εγκαταστάσεις, προκαλούν συνεχώς καταστροφές και θύματα.

Η απελπιστική κατάσταση του Κιέβου επιδεινώνεται και με δεδομένο ότι οι εαρινές ρωσικές επιχειρήσεις θα ενταθούν, οι δυνάμεις του εξαντλούνται, εκμηδενίζοντας τις δυνατότητες άμυνας και τις πιθανότητες να προχωρούν σε αντεπιθέσεις, όπως η τελευταία. Η συγκεκριμένη στο Donetsk τον Φεβρουάριο, εκδηλώνεται μετά την διακοπή της επαφής της Ρωσίας με το δίκτυο Starlink σε διάφορα σημεία του μετώπου, αλλά η προστασία της τελευταίας αμυντικής γραμμής δυσχεραίνεται δραματικά, με το πολλαπλασιασμό των κενών στην άμυνα. 

Στο διπλωματικό πεδίο, η πίεση που ίσως υποχρεώσει την Ρωσία σε παραχωρήσεις, απλώς εξατμίζεται, ενώ στα τέλη Φεβρουαρίου υπάρχουν ακόμα ελπίδες και κινήσεις για διαπραγματεύσεις. Η προσδοκία της απόδοσης των οικονομικών πιέσεων, σε συνδυασμό με την εκνευριστικά αργή προέλαση των Ρώσων στην γραμμή του μετώπου, αλλά και η επιμονή των Αμερικανών, εκτιμάται πως τελικά θα περιορίσει τις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις του προέδρου Πούτιν, καταλήγοντας σε κάποια μορφή κατάπαυσης του πυρός.

Μετατόπιση του ενδιαφέροντος από την Ουκρανία

Η προσδοκία πλέον διαλύεται, με την δυναμική της Δύσης να αναλώνεται εξ ολοκλήρου στο Ιράν και τον πρόεδρο Τραμπ να ακυρώνει κυρώσεις κατά της Ρωσίας, αλλά και να ενημερώνει τον Volodymyr Zelensky πως “διαθέτει ακόμα λιγότερα μέσα για να επιδιώξει μία αξιοπρεπή λύση”. Επιπλέον 200 Ουκρανοί ειδικοί της αεράμυνας εγκαθίστανται στον Περσικό Κόλπο, οπότε μηδενίζεται κάθε λόγος για να μειώσει την πίεση των θέσεών του. 

Ακόμα και εάν οι συγκρούσεις τερματισθούν μετά από ένα μήνα, η ζημία στα συμφέροντα των Ουκρανών καθίσταται μόνιμη και δεν αποκαθίσταται με κανένα τρόπο. Ο ρωσικός προϋπολογισμός σταθεροποιείται για το 2026, οι ουκρανικές αντιαεροπορικές δυνατότητες σχεδόν μηδενίζονται και απαιτούνται μήνες για την μερική τους αποκατάσταση, υποθέτοντας ότι υπάρχουν διαθέσιμα συστήματα, που δεν καταλήγουν στον Περσικό Κόλπο. Η προσοχή και η πίεση της Δύσης μετατοπίζεται και απομακρύνεται από την Ουκρανία, οπότε η ευκαιρία για εξαναγκασμό της Ρωσίας σε κάποιου είδους συμβιβασμό, απλώς εξαφανίζεται.

Κάποιοι προβάλλουν το επιχείρημα ότι η καταστροφή του Ιράν αποδεικνύει περίτρανα την αδυναμία της Ρωσίας, εξηγώντας ότι ο Πούτιν παρακολουθεί το δίκτυο των συμμάχων του να διαλύεται και τον Khamenei να καταλήγει να συνοδεύει τους Άσαντ, Μαδούρο και την Κούβα να παραπαίει. Οι οπαδοί της σκληρής γραμμής στην Ρωσία, παραμένουν στο περιθώριο, παρακολουθώντας έναν ακόμα σύμμαχο να αποτελεί θύμα της στρατιωτικής δράσης των ΗΠΑ, τους ίδιους να ταπεινώνονται και να ασκούν πιέσεις για το χαριστικό πλήγμα στην Ουκρανία.

Όμως ο Πούτιν δεν έχει καμία υποχρέωση και πολύ περισσότερο ανάγκη να παρέμβει στο Ιράν, από την στιγμή που η Τεχεράνη συνιστά έναν ευκαιριακό συνεταίρο και όχι ένα αυθεντικό σύμμαχο, με την σχέση των δύο χωρών να αποδεικνύεται αυστηρά συναλλακτική, δομημένη στην κοινή τους έκθεση σε κυρώσεις και τον επίσης κοινό ανταγωνισμό τους με την Δύση. Δεν υπάρχει στρατηγική εμπιστοσύνη ή εξάρτηση μεγάλου βάθους, με το Κρεμλίνο να προμηθεύει ανενόχλητο αρχές τακτικής καθοδήγησης και δεδομένα στόχων για τις αμερικανικές θέσεις στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, σε μία επίδειξη αλληλεγγύης, με λειτουργική αξία και χωρίς επιπτώσεις. 

Όμως μεγαλύτερη υποστήριξη θα διακινδυνεύσει άμεση αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ, θα απειλήσει τις σχέσεις με τις χώρες του Περσικού Κόλπου, που αναμφίβολα κρίνονται απαραίτητες για την πολεμική οικονομία της Ρωσίας και την διοχέτευση στρατιωτικών πόρων στο μέτωπο της Ουκρανίας. Η φαινομενικά ουδέτερη στάση, που επιτρέπει και σε δύο ρωσικά δεξαμενόπλοια να πλέουν προς την Κούβα για να την ανεφοδιάσουν, θυμίζει ένα ακούσιο σφάλμα, με τα φορτία να αποτελούν τις πρώτες ενεργειακές παραδόσεις μετά από τρεις μήνες στους καταταλαιπωρημένους Κουβανούς. Το αργό πετρέλαιο καταφθάνει συμπίπτοντας με τις απειλές του Τραμπ για την “φιλική κατάληψη” της Κούβας και θέτουν σε κίνδυνο να ακυρώσουν την αναίρεση των κυρώσεων, που μόλις κερδίζει η Μόσχα.

Τα πλεονεκτήματα της Ρωσίας

Η Ρωσία πρόκειται να αποκομίσει όλα τα πλεονεκτήματα, χωρίς να διακινδυνεύει ούτε ένα μειονέκτημα, οικονομική ανακούφιση και αναστολή των περικοπών, στρατιωτικό πλεονέκτημα στην Ουκρανία, διπλωματικό χώρο για να ελιχθεί προβάλλοντας μαξιμαλιστικές απαιτήσεις. Πέραν των συγκεκριμένων κερδών αποκομίζει και το γεωπολιτικό όφελος να παρακολουθεί τις ΗΠΑ να εξαντλούνται σε έναν αποτυχημένο πόλεμο, που διαβρώνει την αξιοπιστία τους και τις ικανότητες αποτροπής κινδύνων.

Οι στρατηγικές επιπλοκές εκτείνονται πολύ πέραν της Ουκρανίας, από την στιγμή που το Ιράν ενισχύει την άποψη του Πούτιν για την μονομερή κυριαρχία των ΗΠΑ στον κόσμο, νομιμοποιώντας την απέχθειά του για τις πεποιθήσεις περί της αντίθεσης εδαφικών διεκδικήσεων και πολιτικής εμπλοκής στις υποθέσεις τρίτων. Η στάση των ΗΠΑ καθιστά την Ρωσία περισσότερο τολμηρή στην δράση της στην αποκαλούμενη “περιφέρειά της”. Η Βαλτική, ο Καύκασος, η Μολδαβία, αντιμετωπίζουν πλέον τον πολλαπλασιασμό των ευάλωτων σημείων τους, από την στιγμή που οι ΗΠΑ αποδεικνύονται ευάλωτες και η ευρωπαϊκή παράλυση υπονομεύει την αξιοπιστία των υποχρεώσεων της Δύσης στην ασφάλεια των εταίρων της. 

Υπάρχει αναμφίβολα και ένα ευρύτερο συμπέρασμα που δεν διαφεύγει της προσοχής της Μόσχας, με επίκεντρο ένα αδύναμο κράτος σε σχέση με τις ΗΠΑ, που επιβάλλει τρομακτικό κόστος στους Αμερικανούς μέσω ασύμμετρων μέσων και τους υποχρεώνει να αναιρέσουν τις κυρώσεις τους εναντίον ενός στρατηγικού αντιπάλου. Ταυτόχρονα, αποδεικνύει πως η απαράμιλλη στρατιωτική κυριαρχία τους περιορίζεται δραματικά από τις ελλείψεις ανοχής στον πόνο, οπότε στοιχειοθετείται πως η ισχύς της Δύσης κρίνεται αξιόπιστη μόνον εφόσον υπάρχει η πολιτική βούληση ανοχής των πόνων και πρόκειται για ένα μάθημα με σοβαρές επιπλοκές πέραν του Ιράν και της Ουκρανίας.