“Nαι στην Ευρώπη”: Τι σηματοδοτεί η εκθρόνιση του Όρμπαν από τον Μαγιάρ

«Απελευθερώσαμε την Ουγγαρία», είπε στο τέλος της εκλογικής βραδιάς ο Πέτερ Μάγιαρ, από βήμα εγκατεστημένο πάνω από την όχθη του Δούναβη, με φόντο το εμβληματικό κτίριο του ουγγρικού κοινοβουλίου, επευφημούμενος από δεκάδες χιλιάδες υποστηρικτές του, κάποιοι από τους οποίους εκτόξευαν πυροτεχνήματα. «Μαζί, ρίξαμε το καθεστώς Όρμπαν», τόνισε ακόμη, αφού διέσχισε το πυκνό πλήθος ανεμίζοντας την ουγγρική σημαία.

Κατά την επίσημη καταμέτρηση που είχε φθάσει νωρίτερα το 98,15% των εκλογικών τμημάτων, το κόμμα του, το Tisza, θα καταλάβει 138 έδρες από τις 199 του κοινοβουλίου, αφού εξασφάλισε το 53,56% των ψήφων. Το Fidesz του Βίκτορ Όρμπαν θα περιοριστεί σε 55 έδρες, αφού δεν έλαβε παρά το 37,86%. Η συμμετοχή έφθασε σε επίπεδο ρεκόρ: 79,50%.

Λίγη ώρα πριν εκφραστεί ο αντίπαλός του, ο Βίκτορ Όρμπαν παραδεχόταν την ήττα, έπειτα από 16 χρόνια μονοκρατορίας του στη χώρα, μιλώντας για «οδυνηρό αλλά αναμφισβήτητο» αποτέλεσμα και προσθέτοντας ότι «συνεχάρη» το κόμμα που επικράτησε.

«Ήττα του αυταρχισμού» η νίκη Μαγιάρ

Η πανωλεθρία του Βίκτορ Όρμπαν, που μετέτρεψε τη χώρα των 9,5 εκατομμυρίων κατοίκων σε μοντέλο ανελεύθερης δημοκρατίας, χαρακτηρίζεται επίσης πλήγμα για εθνικιστικά και κινήματα  της Νέας Δεξιάς σε όλο τον κόσμο. Αυτό ισχύει στην περίπτωση του κινήματος «MAGA» του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έκανε ό,τι πέρναγε από το χέρι του για να τον στηρίξει, πολλαπλασιάζοντας τις δημόσιες τοποθετήσεις του και στέλνοντας τον αντιπρόεδρό του Τζέι Ντι Βανς την περασμένη εβδομάδα στη Βουδαπέστη.

Πρόκειται για «ηχηρή ήττα του αυταρχισμού, που αντηχεί πολύ μακριά από τα σύνορα της Ουγγαρίας», έκρινε το κέντρο μελετών Center for American Progress. «Είναι επίσης βαρύ πλήγμα για αυτούς που έβλεπαν στο διεφθαρμένο μοντέλο του Όρμπαν πρόγραμμα δράσης προς μίμηση, συμπεριλαμβανομένου του Ντόναλντ Τραμπ».

Αρκετοί ευρωπαίοι ηγέτες συνεχάρησαν αμέσως τον Πέτερ Μαγιάρ, ανάμεσά τους ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, κι ο πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τραμπ, που πρόσθεσε δηκτικά στα ουγγρικά «Ρώσοι σπίτια σας!», αναφερόμενος στη στενή σχέση που διατηρούσε ο Βίκτορ Όρμπαν με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν έκρυψε την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι «η Ουγγαρία επέλεξε την Ευρώπη». «Για την ΕΕ, τη Βρετανία και την Ουκρανία, η βραδιά ήταν καλή», έκρινε ο Γκρεγκουάρ Ρους, διευθυντής του προγράμματος για την Ευρώπη και τη Ρωσία στο κέντρο μελετών Chatham House, βλέποντας «λιγότερα εμπόδια και προοπτική πιο φιλικής συνεργασίας», αν και κατ’ αυτόν το αποτέλεσμα δεν είναι «η αρχή του τέλους του λαϊκισμού στην Ευρώπη».

Ο απερχόμενος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας ασκούσε συχνά το βέτο του εμποδίζοντας αποφάσεις της ΕΕ, όπως ιδίως στα τέλη Μαρτίου, όταν εμπόδισε τη χορήγηση δανείου 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων ευρώ στην Ουκρανία. Στην προεκλογική του εκστρατεία ο Βίκτορ Όρμπαν παρουσίαζε την Ουκρανία ως εχθρό και κατηγορούσε τον πρόεδρό της Βολοντίμιρ Ζελένσκι πως προσπαθούσε να σύρει τους Ούγγρους στον πόλεμο εναντίον της Ρωσίας.

Η επιχειρηματολογία αυτή φάνηκε πως δεν αρκούσε, με φόντο τη στασιμότητα της οικονομίας, τον πληθωρισμό και τη διαφθορά που είχε πάρει πελώριες διαστάσεις, σημείωσαν αναλυτές. Ο Πέτερ Μάγκιαρ υποσχέθηκε πως στο εξής η Βουδαπέστη θα είναι πιστό μέλος της ΕΕ, ωστόσο, όπως ακριβώς και ο Βίκτορ Όρμπαν, ο άλλοτε μέντοράς του, ως σήμερα αρνείται κατηγορηματικά να στείλει όπλα στον ουκρανικό στρατό.

«Ναι στην Ευρώπη»

«Ο ουγγρικός λαός είπε ναι στην Ευρώπη», είπε στο πλήθος χθες βράδυ, υποσχόμενος να αποκαταστήσει τους μηχανισμούς ελέγχου και εξισορρόπησης των εξουσιών και να εγγυηθεί τη «δημοκρατική λειτουργία» της χώρας, «τεράστιο» καθήκον.

Μολονότι νέος πολιτικός, ο 45χρονος, άλλοτε μέλος του Φίντες προτού μετατραπεί στον πιο απειλητικό αντίπαλό του, κατάφερε μέσα σε δυο χρόνια να οικοδομήσει κίνημα της αντιπολίτευσης ικανό να συντρίψει τον Βίκτορ Όρμπαν — παρότι ο απερχόμενος πρωθυπουργός φρόντισε να δημιουργήσει εκλογικό σύστημα κομμένο και ραμμένο για να έχει αυτός το προβάδισμα και παρότι τα μέσα ενημέρωσης τον εκθείαζαν ασταμάτητα.

«Είμαι εδώ για να νικήσω», είπε χθες το πρωί ο Βίκτορ Όρμπαν αφού ψήφισε στην πρωτεύουσα, αναφερόμενος στις φιλίες του στον κόσμο, από «τις ΗΠΑ ως την Κίνα, περνώντας από τη Ρωσία και τον τουρκικό κόσμο». Όμως, πλέον «έχει γίνει πιο δύσκολο να παρουσιάζεται ο Τραμπ ως εγγυητής σταθερότητας», απεναντίας «εκλαμβάνεται από κάποιους ως παράγοντας αστάθειας στη διεθνή σκηνή», σχολίασε ο Μπούλτσου Χούνιαντι, αναλυτής στην Political Capital.

Παρέμβαση Λεπέν

Την ίδια στιγμή, σφοδρή επίθεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξαπολύει η επικεφαλής της Εθνικής Συμμαχίας Μαρίν Λεπέν, στενή σύμμαχος του Όρμπαν. «Ο Βίκτορ Όρμπαν επί δεκαέξι χρόνια υπερασπίστηκε με θάρρος και αποφασιστικότητα την ελευθερία και την κυριαρχία της Ουγγαρίας» δηλώνει μάλιστα για τον υπερεθνικιστή σύμμαχό της η Γαλλίδα πολιτικός.

Αναλυτικά η ανάρτησή της στο Χ: «Παρά τις γελοίες κατηγορίες για “δικτατορία” που απευθύνονται εδώ και χρόνια στην κυβέρνηση του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν, η δημοκρατική Ουγγαρία επέλεξε την εναλλαγή της εξουσίας. Αυτή επιτεύχθηκε με μεγάλη αξιοπρέπεια από τον Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος επί δεκαέξι χρόνια υπερασπίστηκε με θάρρος και αποφασιστικότητα την ελευθερία και την κυριαρχία της Ουγγαρίας. Η ικανοποίηση που εξέφρασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία δεν έπαψε να υπερβαίνει τις αρμοδιότητές της εις βάρος της εξουσίας των λαών, θα πρέπει να ανησυχεί τους Ούγγρους για τη διατήρηση αυτής της ελευθερίας που υπερασπίζονται με τόσο κόπο εδώ και χρόνια».