Drone έπληξε ελληνόκτητο τάνκερ στην Αίγυπτο – Τραμπ: Θα χτυπήσουμε σκληρά – Κίνα: Δεν εξοπλίζουμε το Ιράν

Σύμφωνα με τρεις πηγές της ναυτιλιακής αγοράς που έχουν γνώση τoυ θέματος, το drone έπληξε την πλωτή μονάδα αποθήκευσης φυσικού αερίου Energos Winter, προκαλώντας πυρκαγιά, η οποία επεκτάθηκε στη συνέχεια και στο πλοίο GasLog Salem. Δύο ανεξάρτητες πηγές ασφαλείας επιβεβαίωσαν επίσης ότι η έκρηξη αποδίδεται σε πλήγμα από drone.

Το πλοίο, που είναι ελληνόκτητο και φέρει σημαία Βερμούδων, χτυπήθηκε από τουλάχιστον ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος, με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί πυρκαγιά. Το πλήρωμα εγκατέλειψε προληπτικά το δεξαμενόπλοιο, ενώ η φωτιά τέθηκε στη συνέχεια υπό έλεγχο. Από την επίθεση δεν καταγράφηκαν τραυματισμοί, ούτε έχουν καταγραφεί ζημιές στις λιμενικές εγκαταστάσεις. Μέχρι στιγμής, καμία οργάνωση ή κρατικός φορέας δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για την επίθεση, η οποία γίνεται εν μέσω της νέας κλιμάκωσης στον Περσικό.

Έπειτα από ανήσυχη ηρεμία που δεν κράτησε παρά μερικά 24ωρα στη Μέση Ανατολή, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες ότι αναχαίτισε ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους και κατόπιν πως εξαπέλυσε μαζί με τη Σαουδική Αραβία βομβαρδισμούς στο Ιράκ εναντίον παραστρατιωτικών ομάδων προσκείμενων στο Ιράν, εξελίξεις που πυροδότησαν ξανά άλμα των τιμών του πετρελαίου στις αγορές.

«Αμερικανικά και σαουδαραβικά μαχητικά αεροσκάφη έπληξαν πολλές επιμελητειακές εγκαταστάσεις και αποθήκες όπλων τρομοκρατών στο ανατολικό Ιράκ», ανέφερε το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»), διαμηνύοντας στο Ιράν και ένοπλες οργανώσεις που πρόσκεινται σε αυτό να «σταματήσουν τις επιθέσεις τους» αν θέλουν «να αποφύγουν περαιτέρω ανταπόδοση των ΗΠΑ».

Από την πλευρά του, το σαουδαραβικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε ότι η αεροπορία του βασιλείου συμμετείχε σε βομβαρδισμούς με στόχο «παραστρατιωτικές ομάδες πιστές στο Ιράν» στην ιρακινή επικράτεια, που κατ’ αυτό ενέχονταν σε επιθέσεις με drones εναντίον πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στη Σαουδική Αραβία.

Η Σαουδική Αραβία είχε ήδη λόγο για παρόμοιες επιθέσεις τη Δευτέρα, απαιτώντας το Ιράκ να εμποδίσει τη χρήση της επικράτειάς του για να διεξάγονται επιθέσεις εναντίον της. Η κυβέρνηση στη Βαγδάτη ανακοίνωσε πως άρχισε να διενεργεί έρευνα, ωστόσο η «Ισλαμική Αντίσταση στο Ιράκ», στην οποία είναι ενταγμένες διάφορες ένοπλες παρατάξεις προσκείμενες στην Τεχεράνη, διέψευσε πως ενέχεται σε οποιοδήποτε επίθεση εναντίον της Σαουδικής Αραβίας.

Το Ιράν εξαπέλυσε πολλαπλούς βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον αμερικανικής στρατιωτικής βάσης στην Ιορδανία, στην πρώτη επίθεση αυτού του είδους μετά την προσωρινή αναστολή των αμερικανικών πληγμάτων από τον Τραμπ, με στόχο να δοθεί χρόνος στη διπλωματία.

Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), όλοι οι πύραυλοι αναχαιτίστηκαν επιτυχώς, χωρίς να αναφερθούν απώλειες ή ζημιές στην αμερικανική βάση. Η Ουάσινγκτον χαρακτήρισε την ενέργεια ως «αιφνιδιαστική επίθεση», προειδοποιώντας ότι η εξέλιξη αυτή απειλεί να ανατρέψει την εύθραυστη περίοδο αποκλιμάκωσης στην περιοχή.

Πλήγματα και σε δεξαμενόπλοια

Λίγες ώρες πριν από την επίθεση, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε «πολύ σοβαρές συνομιλίες» με την Τεχεράνη, τονίζοντας ωστόσο ότι σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων η Ουάσινγκτον είναι έτοιμη να επανέλθει σε ισχυρή στρατιωτική δράση. Η Τεχεράνη δεν επιβεβαίωσε, άμεσα τουλάχιστον, πως διεξήγαγε επιθέσεις εναντίον των ενόπλων των ΗΠΑ.

Η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών προκάλεσε αναπήδηση των τιμών του πετρελαίου. Περί τις 04:55 (ώρα Ελλάδας), το βαρέλι της βορειοαμερικανικής ποικιλίας WTI άλλαζε χέρια έναντι 83 δολαρίων (+4,72%), αυτό του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς διεθνώς, έναντι 88,04 δολαρίων (+4,70%).

Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν, ανακοίνωσαν στο μεταξύ τις πρώτες πρωινές ώρες πως έπληξαν τρία πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια που προσπαθούσαν να διασχίσουν το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, ανέφερε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim. Τα τρία πλοία αψήφησαν τις προειδοποιήσεις του ναυτικού του σώματος αυτού και συνέχισαν την πορεία τους, αλλά αναγκάστηκαν να σταματήσουν όταν «χτυπήθηκαν», κατά το κείμενο που μετέδωσε το πρακτορείο. Χθες, οι Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν ότι στοχοποίησαν με βαλλιστικούς πυραύλους σαουδαραβικό πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο στην Ερυθρά Θάλασσα, κατηγορώντας το ότι «παραβίασε τον ναυτικό αποκλεισμό» που λένε πως επιβάλλουν στο βασίλειο.

“Θα τους χτυπήσουμε σκληρά”

Με νέα δυναμική απάντηση από τις ΗΠΑ ύστερα από το νέο κύμα επιθέσεων από το Ιράν απείλησε την Τετάρτη (29/7) ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. «Θα τους νικήσουμε όλους…», δήλωσε ο Τραμπ. «Θα τους χτυπήσουμε σκληρά. Θα δεχτούν χτύπημα», πρόσθεσε μετά την αναχαίτιση ιρανικής επίθεσης με βαλλιστικούς πυραύλους στην Ιορδανία από αμερικανικά στρατεύματα κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος είπε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν μόνο λίγα λεπτά για να αντιδράσουν στην αιφνιδιαστική επίθεση και κατέρριψαν τους εισερχόμενους πυραύλους πριν φτάσουν στους στόχους τους. Αποκάλυψε ότι εξέτασε βίντεο που δείχνει προσωπικό των ΗΠΑ να καλεί συντεταγμένες σε πραγματικό χρόνο κατά την αναχαίτιση.

Ο Τραμπ είπε επίσης ότι οι επιθέσεις των ΗΠΑ και της Σαουδικής Αραβίας εναντίον σιιτικών πολιτοφυλακών που υποστηρίζονται από το Ιράν στο Ιράκ συντονίστηκαν με την ιρακινή κυβέρνηση. Χαρακτήρισε τις πολιτοφυλακές «καρκίνο στον κόσμο» και είπε ότι εξετάζονται πρόσθετα μέτρα εναντίον Ιρανών πληρεξουσίων.

Κινεζικά όπλα στο Ιράν;

Το Ιράν αναμένεται να παραλάβει εντός εβδομάδων μια πρώτη αποστολή έως και 400 φορητών εκτοξευτών πυραύλων αεράμυνας κινεζικής κατασκευής, σύμφωνα με τρεις πηγές που μίλησαν στο Reuters. Η αγορά που εκτιμάται στα 60-70 εκατ. δολάρια εντάσσεται στις προσπάθειες της Τεχεράνης να ενισχύσει την αεράμυνά της καθώς αυτή παρουσιάζει κενά μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Η σύμβαση καλύπτει την αγορά μεταξύ 300 και 400 φορητών συστημάτων αεράμυνας (MANPADS) -ώμου- , συμπεριλαμβανομένων κινεζικής κατασκευής πυραύλων QW-12 και FN-16, ανέφεραν οι πηγές. Η συμφωνία υπογράφηκε με την Zhongqing Baoshang International Investment, μια εταιρεία με έδρα το Χονγκ Κονγκ, η οποία, σύμφωνα με τις πηγές, ενεργούσε ως ενδιάμεσος μεταξύ της ιρανικής πλευράς και του κινέζου προμηθευτή.

Με την εκεχειρία να τίθεται διαρκώς εν αμφιβόλω, το Ιράν προσπαθεί να ενισχύσει την αεράμυνά του καθώς σημαντικές στρατηγικές υποδομές του έχουν δεχτεί πλήγματα από προηγμένα αεροσκάφη και όπλα ακριβείας. Η παράδοση εκατοντάδων MANPADS θα επεκτείνει σημαντικά το απόθεμα όπλων αεράμυνας μικρής εμβέλειας του Ιράν και θα ενισχύσει τους στρατιωτικούς δεσμούς με την Κίνα.

Πάντως, το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας διέψευσε τις πληροφορίες: «Οι σχετικές αναφορές είναι εντελώς αβάσιμες. Η Κίνα έχει διαδραματίσει σταθερά ρόλο στην προώθηση της ειρήνης και στον τερματισμό της σύγκρουσης». Ο Όμιλος Zhong Qing Bao Shang με έδρα το Πεκίνο, μητρική εταιρεία της Zhongqing Baoshang International Investment, δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για σχολιασμό την Τρίτη.

Σύμφωνα πάντα με τις πηγές που επικαλείται το Reuters, η συμφωνία έχει υπογραφεί αλλά το χρονοδιάγραμμα παράδοσης, οι ποσότητες και άλλες λεπτομέρειες θα μπορούσαν να μεταβληθούν. Ένα αρχικό σχέδιο που συμφώνησαν τα μέρη, αναφέρει ότι οι παραδόσεις θα γίνουν αρχικά αεροπορικώς από το Ουρούμκι στη δυτική Κίνα και στη συνέχεια θα μεταφερθούν από το Πακιστάν προς το Ιράν.

Το Ισλαμαμπάντ που έχει τον κύριο μεσολαβητικό ρόλο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, αρνήθηκε επίσης την εμπλοκή του σε οποιαδήποτε συμφωνία. Το τμήμα δημοσίων σχέσεων του στρατιωτικού τομέα του Πακιστάν, ISPR, δήλωσε στο Reuters ότι «οι εικασίες για εμπλοκή του Πακιστάν στην προμήθεια όπλων αεράμυνας στο Ιράν από την Κίνα είναι απολύτως κατασκευασμένες και ψευδείς». Ένας εκπρόσωπος του πακιστανικού υπουργείου Εξωτερικών δεν απάντησε σε αιτήματα του Reuters για σχολιασμό.

Ενώ το Ιράν έχει επενδύσει σημαντικά τις τελευταίες δύο δεκαετίες σε πυραύλους, drones και ραντάρ, στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες λένε ότι τα φορητά συστήματα αεράμυνας είναι πολύτιμα επειδή μπορούν να διασκορπιστούν γρήγορα, να λειτουργούν από μικρές ομάδες και να μετακινούνται συχνά, γεγονός που τα καθιστά λιγότερο ευάλωτα από τα σταθερά συστήματα.

Μια ευρωπαϊκή πηγή ασφαλείας δήλωσε ότι οι αρχές στη χώρα του γνώριζαν αρκετές συμβάσεις υπό συζήτηση που αφορούσαν την πιθανή πώληση MANPADS σειράς QW στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων QW-12, QW-18 και QW-19. Μια δεύτερη πηγή ασφαλείας, στη Μέση Ανατολή, δήλωσε ότι το Ιράν επιδίωκε να αγοράσει πυραύλους QW-12 και QW-18, αλλά δεν γνώριζε ότι έχει ήδη υπογραφεί η συμφωνία.

Τα QW-12 και FN-16 είναι συστήματα πυραύλων εδάφους-αέρος με υπέρυθρη καθοδήγηση, σχεδιασμένα για να εμπλέκονται με αεροσκάφη, ελικόπτερα και drones χαμηλής πτήσης. Η κινητικότητά τους επιτρέπει την ταχεία ανάπτυξή τους γύρω από στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενεργειακές υποδομές και άλλες ευαίσθητες τοποθεσίες.

Ένταση Βαγδάτης-Ριάντ

Ο Ζαΐντι ακυρώνει το ταξίδι του στο Ριάντ μετά τα αμερικανο-σαουδαραβικά πλήγματα κατά φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο Ιράκ Η κίνηση έρχεται μετά τη συμμετοχή του Ριάντ, στο πλευρό της Ουάσιγκτον, σε επιθέσεις εναντίον ιρακινών πολιτοφυλακών, προκαλώντας πλήγμα στις προσπάθειες της Βαγδάτης να ενισχύσει τις σχέσεις της με τα αραβικά κράτη του Κόλπου.

Ο πρωθυπουργός του Ιράκ, Αλί αλ-Ζαΐντι, ακύρωσε την επίσημη επίσκεψή του στη Σαουδική Αραβία, η οποία ήταν προγραμματισμένη για την Πέμπτη, μετά από μια πρωτοφανή κλιμάκωση, κατά την οποία η Σαουδική Αραβία συμμετείχε μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε συντονισμένα αεροπορικά πλήγματα εναντίον φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών σε αρκετές ιρακινές επαρχίες, συμπεριλαμβανομένης της Βαγδάτης.

Το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι τα πλήγματα πραγματοποιήθηκαν ως απάντηση στις επανειλημμένες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στην ανατολική Σαουδική Αραβία τις τελευταίες ημέρες. Το Ριάντ υποστήριξε ότι οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν από πολιτοφυλακές που εδρεύουν στο Ιράκ και οι οποίες στοχοποιούν το βασίλειο από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου.

Ο υπουργός Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Χαλίντ μπιν Σαλμάν, αναμένεται να φτάσει την Πέμπτη στην Ουάσιγκτον για συνομιλίες με τον υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, όπως επιβεβαίωσαν διπλωματικές πηγές στο Al-Monitor. Η ακύρωση της επίσκεψης, η οποία επιβεβαιώθηκε από δύο περιφερειακούς αξιωματούχους και έναν Δυτικό διπλωμάτη, δεν είχε ανακοινωθεί επισήμως ούτε από τη Σαουδική Αραβία ούτε από το Ιράκ κατά τον χρόνο δημοσίευσης του άρθρου.

Το Reuters μετέδωσε ότι η απόφαση για την ακύρωση του ταξιδιού οφειλόταν σε έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράκ, η οποία συγκλήθηκε μετά τα αμερικανο-σαουδαραβικά πλήγματα, καθώς και στην «ταχέως εξελισσόμενη» κατάσταση ασφαλείας.

Η ιρακινή πρεσβεία στην Ουάσιγκτον δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει, έως τη στιγμή της δημοσίευσης, εάν το ταξίδι είχε ακυρωθεί. Το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.

Οι Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης (Popular Mobilization Forces – PMF), όπως είναι η επίσημη ονομασία των πολιτοφυλακών, ανακοίνωσαν ότι από τα πλήγματα σκοτώθηκαν τουλάχιστον 20 μέλη τους και τραυματίστηκαν άλλα 32. Πρόσθεσαν ότι ο αριθμός των νεκρών ενδέχεται να αυξηθεί, καθώς συνεχίζεται η αξιολόγηση της πλήρους έκτασης των ζημιών. Οι Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης χαρακτήρισαν τα αμερικανο-σαουδαραβικά πλήγματα «εξαιρετικά επικίνδυνη κλιμάκωση» και παραβίαση της κυριαρχίας του Ιράκ.

Η ακύρωση του ταξιδιού αποτελεί πλήγμα για τις προσπάθειες του Ζαΐντι να απομακρύνει το Ιράκ από την επιρροή της Τεχεράνης και να το στρέψει προς στενότερους διπλωματικούς και εμπορικούς δεσμούς με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τα κράτη του Κόλπου. Το πρώτο ταξίδι του στο εξωτερικό μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας, τον Μάιο, ήταν στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου έγινε δεκτός από τον πρόεδρο Τραμπ με ιδιαίτερη επισημότητα.

Το Ριάντ θα ήταν ο τέταρτος σταθμός της περιοδείας του, μετά τις επισκέψεις του στο Ιράν την περασμένη εβδομάδα και στην Τουρκία την Τρίτη. Ο Ζαΐντι έχει δεσμευθεί να προχωρήσει στην αποστράτευση και διάλυση των Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης. Σύμφωνα με αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ, οι δυνάμεις αυτές λειτουργούν εκτός του ελέγχου και της διοίκησης της ιρακινής κυβέρνησης και συχνά συντονίζονται με το Ιράν.

Οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά της ενεργειακής υποδομής της Σαουδικής Αραβίας, που σημειώθηκαν μόλις λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη επίσκεψη του Ζαΐντι στο βασίλειο, ανέδειξαν τα όρια της εξουσίας του και τις τεράστιες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο Ιρακινός πρωθυπουργός, καθώς η χώρα του έχει μετατραπεί σε νέο πεδίο αντιπαράθεσης στη σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.

Σε μια ακόμη εξέλιξη που θα μπορούσε να φέρει τον Ζαΐντι σε σύγκρουση με τις Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης και την Τεχεράνη, ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι οι αμερικανο-σαουδαραβικές επιθέσεις εναντίον των πολιτοφυλακών είχαν συντονιστεί με την ιρακινή κυβέρνηση.

Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τις ομάδες αυτές, καθώς και το Ιράν, «καρκίνο για τον κόσμο». Σε μια συναφή εξέλιξη, οι αντάρτες Χούθι στην Υεμένη ανακοίνωσαν ότι επιτέθηκαν σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας, στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων εχθροπραξιών τους με το βασίλειο.

Τέλη από τους Χούθι;

Οι σιίτες αντάρτες Χούθι στην Υεμένη εξετάζουν το ενδεχόμενο να επιβάλουν τέλη στα εμπορικά πλοία που διέρχονται από το νότιο τμήμα της Ερυθράς Θάλασσας, μία εβδομάδα αφού ανακοίνωσαν τον αποκλεισμό των λιμανιών της Σαουδικής Αραβίας, δήλωσαν στο Reuters πηγές από την περιοχή που έχουν γνώση της υπόθεσης.

Στις 20 Ιουλίου, οι Χούθι, που πρόσκεινται στο Ιράν, ανακοίνωσαν την επιβολή θαλάσσιου εμπάργκο στη Σαουδική Αραβία, ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους της στον πόλεμο εναντίον του Ιράν. Οι Χούθι τώρα επιδιώκουν να επιβάλουν τέλη στα περισσότερα πλοία που περνούν από το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν, επεσήμαναν πηγές. Προς το παρόν δεν υπάρχει σχετικό χρονοδιάγραμμα, πρόσθεσαν. Το γραφείο Τύπου των Χούθι δεν έχει απαντήσει σε αίτημα για σχολιασμό.

Αξιωματούχοι των σιιτών ανταρτών μετέβησαν στο Ιράν τον Ιούλιο για την κηδεία του ανώτατου ηγέτη της χώρας αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όπου συζήτησαν με Ιρανούς ομολόγους τους το ζήτημα της επιβολής τελών για τη διέλευση από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, δήλωσαν δύο περιφερειακοί αξιωματούχοι που ενημερώθηκαν από την Τεχεράνη.

Ο στόχος της κίνησης αυτής είναι να κανονικοποιηθεί η πρακτική της επιβολής τελών σε διεθνείς θαλάσσιους διαύλους και να αυξηθεί η πίεση στις ΗΠΑ, πρόσθεσαν οι αξιωματούχοι. Τα κινεζικά πλοία θα εξαιρούνται από τα τέλη αυτά, σημείωσαν οι ίδιοι. Ήδη, πηγές αναφέρουν ότι η Κίνα είχε απευθείας συνομιλίες με τους Χούθι προκειμένου να διασφαλίσει τη διέλευση των δεξαμενόπλοιών της από το νότιο τμήμα της Ερυθράς Θάλασσας, χωρίς να κινδυνεύουν να δεχθούν επίθεση. Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής σαουδαραβικού πετρελαίου.

Τυχόν επιβολή τελών από τους Χούθι στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα προκαλέσει την έντονη αντίθεση χωρών του Κόλπου, αλλά και της Ευρώπης. Εξάλλου, το κλείσιμο του διαύλου αυτού θα στερήσει από τη Σαουδική Αραβία μια κρίσιμης σημασίας εναλλακτική οδό στο Στενό του Ορμούζ και θα αυξήσει τις ανησυχίες για ελλείψεις στην προσφορά πετρελαίου.

Ο Τραμπ υποδέχτηκε τον Νετανιάχου

Η ένοπλη σύρραξη ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν εξαπλώθηκε τελευταία σε άλλο μέτωπο, όπου επικρατούσε σχετική ηρεμία από το 2022, ανάμεσα στο κίνημα ανταρτών Χούθι της Υεμένης, που πρόσκειται στο Ιράν, και τη Σαουδική Αραβία, που είναι ο βασικός υποστηρικτής της υεμενίτικης κυβέρνησης που εναντιώνεται στο κίνημα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποδέχτηκε χθες στον Λευκό Οίκο τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ήταν η πρώτη συνάντησή τους διά ζώσης αφότου ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή την 28η Φεβρουαρίου. «Είχαμε μια πολύ καλή συνάντηση! Προφανώς, συζητήθηκαν πολλά σημαντικά θέματα», περιορίστηκε να αναφέρει ο κ. Τραμπ μέσω Truth Social.

Σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ  ο Νετανιάχου εισήλθε στον Λευκό Οίκο από την πίσω πόρτα.  Δεν έγινα δε δηλώσεις, ενώ στην συνάντηση δεν παρευρέθηκαν δημοσιογράφοι (όπως και σε αυτήν με τον Ζελένσκι που προηγήθηκε)

Ο Νετανιάχου από την πλευρά του διαβεβαίωσε πως είχε την «καλύτερη» συζήτηση με τον κ. Τραμπ, που απασχόλησε κυρίως ο «κοινός στόχος» τους να «εξασφαλίσουν πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα». Η Ισλαμική Δημοκρατία αρνείται εδώ και δεκαετίες ότι έχει τέτοιο σκοπό.

Η συνάντηση κεκλεισμένων των θυρών διήρκεσε περίπου μιάμιση ώρα. Οι ηγέτες δεν έκαναν δηλώσεις στον Τύπο κατόπιν· φρόντισαν να μη διαρρεύσει η παραμικρή πληροφορία για διαφωνίες ανάμεσά τους. Το Ισραήλ, το οποίο εξαπέλυσε μαζί με τις ΗΠΑ την επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου πυροδοτώντας τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, δεν ενεπλάκη στο νέο κύμα εχθροπραξιών από τις αρχές Ιουλίου.

Η επίσκεψη του κ. Νετανιάχου καταγράφτηκε σε ευαίσθητη περίοδο. Ο ισραηλινός πρωθυπουργός θα διεκδικήσει νέα θητεία στις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου. Δημοσκοπήσεις τον θέλουν να αντιμετωπίζει δυσκολίες. Από την άλλη, ο αμερικανός πρόεδρος έχει μπροστά του τις βουλευτικές εκλογές του μέσου της θητείας του τον Νοέμβριο, στις οποίες διακυβεύεται ο έλεγχος των και των δυο σωμάτων του Κογκρέσου, όπου οι ρεπουμπλικάνοι έχουν ισχνές πλειοψηφίες.

Η σχέση των κ.κ. Τραμπ και Νετανιάχου πέρασε τρικυμία τον Απρίλιο, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων που οδήγησαν στην πρώτη κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στις δυνάμεις της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης. Ο Aμερικανός πρόεδρος καταφέρθηκε τότε με σκληρές εκφράσεις εναντίον του ισραηλινού πρωθυπουργού, κατηγορώντας τον σύμμαχό του πως εμπόδιζε τις διπλωματικές προσπάθειες της κυβέρνησής του.

Κρίσιμη η περίοδος

«Βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη περίοδο», δήλωσε ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος στο Channel 12 μετά τη συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο. «Ο Πρόεδρος Τραμπ θα αποφασίσει σύντομα πού κατευθύνεται», λέει ο αξιωματούχος. «Δεν τον πιέζουμε, αλλά ούτε κρύβουμε τα κεφάλια μας στην άμμο. Ο Νετανιάχου παρουσίασε [στον Τραμπ] την ισραηλινή οπτική γωνία». Ο Νετανιάχου παρουσίασε στον Τραμπ ισραηλινές πληροφορίες για το Ιράν, λέει ο ανώτερος αξιωματούχος.

«Ο Νετανιάχου πιστεύει ότι δεν υπάρχει άλλη επιλογή» από το να επιτεθεί ξανά στο Ιράν, συνεχίζει το ρεπορτάζ του Channel 12, προφανώς παραθέτοντας τον ανώτερο Ισραηλινό αξιωματούχο. Αυτές πρέπει να είναι «σημαντικές επιθέσεις – σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, δυνατότητες που έχουν ανακατασκευαστεί και τοποθεσίες που δεν είχαν πληγεί προηγουμένως». Τέτοιες επιθέσεις, πιστεύει το Ισραήλ, θα είχαν τη δυνατότητα να «κλονίσουν τη σταθερότητα του καθεστώτος».

Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, που επικαλείται έξι πηγές, η Κίνα είχε απευθείας επαφές με το κίνημα των Χούθι, ζητώντας να επιτραπεί στα δεξαμενόπλοιά της να περνούν από το νότιο τμήμα της Ερυθράς Θάλασσας χωρίς να δέχονται επιθέσεις. Μεταξύ των πηγών που μίλησαν στο πρακτορείο ήταν και ένας υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος. Η Κίνα ήταν από τις πρώτες χώρες που επικοινώνησαν απευθείας με τους Χούθι για να εξασφαλίσουν ασφαλή διέλευση από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το στενό που ενώνει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν, είπαν οι πηγές αυτές που ζήτησαν να μην κατονομαστούν.

Επαφές Κίνας με Χούθι

Το Πεκίνο επιδιώκει να συνεχιστούν οι εξαγωγές πετρελαίου από τους τερματικούς σταθμούς της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά, κυρίως από το λιμάνι Γιανμπού, ώστε να καλυφθεί το κενό από τη διακοπή του ανεφοδιασμού λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν. Τουλάχιστον τέσσερα δεξαμενόπλοια φόρτωσαν αργό πετρέλαιο από σαουδαραβικά λιμάνια με προορισμό την Κίνα και πέρασαν από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ αφού οι Χούθι ανακοίνωσαν τους νέους περιορισμούς, σύμφωνα με την εταιρεία Kpler και στοιχεία του ιστοτόπου εντοπισμού πλοίων MarineTraffic.

Οι Χούθι έχουν διαμηνύσει σε διεθνείς ναυτιλιακές εταιρείες ότι τα πλοία τους μπορεί να δεχτούν επίθεση αν φορτώσουν ή ξεφορτώσουν σε σαουδαραβικά λιμάνια. Ορισμένα τάνκερ που επιχείρησαν να μπουν στην Ερυθρά περνώντας από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ έκαναν αναστροφή, για λόγους ασφαλείας.

Το Ιράν αντιπρότεινε στο Ομάν μια προσωρινή διευθέτηση για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, βάσει της οποίας η κυκλοφορία των πλοίων προς μία κατεύθυνση θα διέρχεται από τα ιρανικά χωρικά ύδατα και ένα μέρος της αντίθετης διαδρομής θα περνά επίσης από τα ιρανικά ύδατα, ενώ το υπόλοιπο θα ελέγχεται από τη Μουσκάτ, ανέφερε απόψε στην κρατική τηλεόραση ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί.

Ο Γαριμπαμπαντί είπε ότι η Τεχεράνη απέρριψε την πρόταση του Ομάν για ισότιμη κατανομή των διαδρόμων διέλευσης μεταξύ των δύο χωρών. Εξήγησε ότι μια τέτοια διευθέτηση δεν απαντά στις ανησυχίες του Ιράν για την ασφάλειά του, εφόσον δεν έχει επιτευχθεί περιφερειακή σταθερότητα σε μακροχρόνια βάση.