Οι ΗΠΑ ερευνούν ρωσική εμπλοκή σε ιρανικές επιθέσεις – Πυρηνικό deal με Ριάντ – Εκτοξεύτηκε το κόστος του πολέμου

Για 11η συνεχόμενη νύχτα, οι αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις προχώρησαν σε βομβαρδισμούς στην επικράτεια του Ιράν ώστε κατ’ αυτές να μειωθεί η «ικανότητά» του «να απειλεί την εμπορική ναυσιπλοΐα στο στενό του Ορμούζ», σύμφωνα με το μεικτό διοικητήριό τους που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»). Λίγες ώρες πριν από τους νέους βομβαρδισμούς, που άρχισαν στις 02:00 (ώρα Ελλάδας), ο Τραμπ είπε πως ο στρατός του θα επιτεθεί «πολύ σύντομα» σε υπόγεια εγκατάσταση στο βουνό Κολάνγκ, στο κεντρικό Ιράν, τονίζοντας πως «δεν έχουμε τελειώσει» τη σύγκρουση.

Η ένταση για το στενό του Ορμούζ, θαλάσσια οδό κρίσιμης σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, οδήγησε στην αναζωπύρωση του πολέμου την 7η Ιουλίου κι έκανε κομματάκια το λεγόμενο «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», της συμφωνίας που υπέγραψαν στα μέσα Ιουνίου οι δυο πλευρές κι υποτίθεται πως θα έβαζε τέλος στην ένοπλη σύρραξη που άρχισε την 28η Φεβρουαρίου, με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς στο Ιράν, προτού κηρυχτεί κατάπαυση του πυρός στις αρχές Απριλίου.

Ο Τραμπ απείλησε το Ιράν πως στο εξής οι ΗΠΑ θα καταστρέφουν μία γέφυρα ή ένα εργοστάσιο ηλεκτρικής ενέργειας, κάθε φορά που η Τεχεράνη εξαπολύει επίθεση εναντίον ενός πλοίου στα Στενά του Ορμούζ. Στο στόχαστρο θα μπαίνουν και πολιτικές υποδομές της Τεχεράνης, προειδοποίησε:

«Από εδώ και στο εξής, κάθε φορά που η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν χτυπά πλοίο στα Στενά του Ορμούζ, είτε με πύραυλο, ρουκέτα, drone ή άλλη συσκευή ή όπλο, οι ΗΠΑ θα βομβαρδίζουν και θα καταστρέφουν μία γέφυρα ή ένα εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είναι κοντά ή στην πρωτεύουσα, την Τεχεράνη».

Ερευνάται ρωσική εμπλοκή

Οι επιθέσεις ιρανικών drones εναντίον εγκαταστάσεων της CIA στην περιοχή του Κόλπου ώθησαν τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών να διερευνούν το ενδεχόμενο ρωσικής εμπλοκής, μέσω παροχής πληροφοριών για τους στόχους ή προηγμένης τεχνολογίας, μεταδίδει σήμερα το πρακτορείο ειδήσεων Reuters επικαλούμενο πληροφορίες από αξιωματούχους που θέλησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους.

Τουλάχιστον δύο εγκαταστάσεις της CIA επλήγησαν τον Μάρτιο. Μια εξ αυτών ήταν στο συγκρότημα της αμερικανικής πρεσβείας στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας, ενώ η δεύτερη βρισκόταν στο ανατολικό Ιράκ. Ορισμένες πηγές ανέφεραν πως κι άλλες θέσεις της CIA έχουν βρεθεί στο στόχαστρο, χωρίς όμως να υπεισέλθουν σε λεπτομέρειες.

Δυτικοί αξιωματούχοι στην περιοχή του Κόλπου πιθανολογούν πως η Ρωσία βοήθησε το Ιράν να βελτιώσει την ικανότητα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών Shahed να πλήξουν στόχους με εξαιρετική ακρίβεια. Αμερικανοί αναλυτές εκτιμούν πως δύο προηγμένοι Shahed χρησιμοποιήθηκαν στην επίθεση εναντίον της αμερικανικής πρεσβείας στο Ριάντ.

Η ακρίβεια στόχευσης των ιρανικών Shahed-136 αναβαθμίστηκε χάρη στο ρωσικό δορυφορικό σύστημα πλοήγησης Kometa-M, ανέφερε άλλη πηγή. Το Κρεμλίνο διέψευσε τις πληροφορίες αυτές, κάνοντας λόγο για «fake news», ύστερα από ανάλογο δημοσίευμα της Wall Street Journal τον Μάρτιο.

Ο Ντάνιελ Χόφμαν, πρώην σταθμάρχης της CIA, δεν θεωρεί πως θα αποτελούσε έκπληξη εάν η Μόσχα βοηθούσε την Τεχεράνη να πλήξει εγκαταστάσεις της CIA, δεδομένης της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Ρωσίας και Ιράν. «Προσπαθούν να μειώσουν ή να εξαλείψουν την αμερικανική επιρροή σε περιοχές τις οποίες έχουν χαρακτηρίσει σφαίρες επιρροής τους», δήλωσε.

Τι συμφώνησε ο Τραμπ με την Σαουδική Αραβία

Ο Αμερικανός πρόεδρος ενέκρινε μια ιστορική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία, η οποία θα παράσχει στη χώρα ένα μη στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα και ενδεχομένως θα ανοίξει τον δρόμο για εμπλουτισμό ουρανίου στο έδαφος του βασιλείου. Τα οικονομικά οφέλη της νέας συμφωνίας, η οποία θα έχει διάρκεια 30 ετών, υπολογίζονται σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ χει σχεδιαστεί για να δώσει στις αμερικανικές εταιρείες κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη των πυρηνικών υποδομών της Σαουδικής Αραβίας, αποκλείοντας ξένους ανταγωνιστές.

Μια βασική διάταξη της νέας συμφωνίας προβλέπει ότι αμερικανικές εταιρείες θα κατασκευάσουν μια εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στη Σαουδική Αραβία, εάν μια κοινή μελέτη διαπιστώσει ότι ένα τέτοιο βήμα δικαιολογείται. Αυτή η πρόβλεψη θα έδινε στις ΗΠΑ επιρροή στο σαουδαραβικό πυρηνικό πρόγραμμα και, όπως υποστηρίζουν αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ, έναν τρόπο να αποτραπεί η κατάχρησή του για στρατιωτικούς σκοπούς.

Η συμφωνία θα προκαλέσει αντιδράσεις, αλλά είναι δύσκολο να «παγώσει» Η συμφωνία, ωστόσο, η οποία αναμένεται να υποβληθεί στο Κογκρέσο για επανεξέταση τις επόμενες ημέρες, είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσει αντιδράσεις μεταξύ πολλών νομοθετών που εναντιώνονται στην εξάπλωση της πυρηνικής τεχνολογίας στη θερμή περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Η συμφωνία θα είναι δύσκολο να μπλοκαριστεί από τους νομοθέτες, καθώς για να παρακαμφθεί ένα πιθανό προεδρικό βέτο θα χρειαζόταν κοινό ψήφισμα και πλειοψηφία δύο τρίτων. Ο Τραμπ έδωσε το «πράσινο φως» για τη συμφωνία στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, και το σύμφωνο αναμένεται να υπογραφεί την Τετάρτη από τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ – ο οποίος συζήτησε τη συμφωνία κατά το πρώτο του ταξίδι στην περιοχή τον Απρίλιο του 2025 με τον Σαουδάραβα ομόλογό του, Πρίγκιπα Αμπντουλαζίζ μπιν Σαλμάν.

«Η συμφωνία θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζωογόνηση της αμερικανικής πυρηνικής βιομηχανίας, να ενισχύσει τους δεσμούς ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας και να στερήσει από τη Ρωσία και την Κίνα έναν στρατηγικά σημαντικό ρόλο στο σαουδαραβικό πυρηνικό πρόγραμμα», δήλωσε ο Ρόμπερτ Άινχορν, πρώην επί σειρά ετών ανώτερος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο οποίος συμβούλευε τόσο ρεπουμπλικανικές όσο και δημοκρατικές κυβερνήσεις σε θέματα μη διασποράς πυρηνικών όπλων.

«Εφόσον ωστόσο δεν περιέχει επαρκείς περιορισμούς – συμπεριλαμβανομένου του εμπλουτισμού – θα μπορούσε να αυξήσει τους κινδύνους πυρηνικής διασποράς στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής», πρόσθεσε ο Άινχορν.

37,5 δισεκατομμύρια δολάρια

Το κόστος της ένοπλης σύρραξης συνεχίζει να αυξάνεται για την Ουάσιγκτον. Χθες ο Αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ είπε –χωρίς να εξηγήσει πώς ακριβώς προκύπτει ο αριθμός αυτός– ως το κόστος των αμερικανικών επιχειρήσεων είναι 37,5 δισ. δολάρια. Με άλλα λόγια αυξήθηκε κατά 30% από την προηγούμενη εκτίμηση που είχε κάνει ο ίδιος δημόσια (29 δισεκ. δολάρια). Ο υπουργός υπεραμύνθηκε ακόμη του αιτήματος της κυβέρνησης Τραμπ να εγκριθεί συμπληρωματικός προϋπολογισμός 67 δισεκ. δολαρίων για το Πεντάγωνο απευθυνόμενος στα μέλη της Γερουσίας.

Η αντιαεροπορική άμυνα ενεργοποιήθηκε στην ιρανική πρωτεύουσα Τεχεράνη, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση, λίγη ώρα μετά την ανακοίνωση του αμερικανικού στρατού. Ακούστηκαν να επιχειρούν στοιχεία της αντιαεροπορικής άμυνας «στο δυτικό, στο ανατολικό και στο βορειοανατολικό» τμήμα της Τεχεράνης των περίπου 15 εκατομμυρίων κατοίκων, ανέφερε.

Αναφέρθηκαν ακόμη εκρήξεις στην Μπουσέχρ, όπου όπου βρίσκεται λιμάνι και ο μόνος ιρανικός πυρηνικός ηλεκτροπαραγωγικός σταθμός που απομένει σε λειτουργία, ενώ έγιναν ακόμη βομβαρδισμό στο νότιο και στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας, σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Η κεντρική διοίκηση των ιρανικών Ενοπλων Δυνάμεων Χατάμ αλ Ανμπιγιά απείλησε χθες πως θα στοχοποιηθούν συμφέροντα των Αμερικανών και συμμάχων τους στην περιοχή σε περίπτωση που γίνει πραγματικότητα η δήλωση του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κατά την οποία οι ΗΠΑ θα πλήξουν «πολύ σύντομα» ορεινή, μυστική υπόγεια εγκατάσταση του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας σε απόσταση περίπου 1,5 χλμ. νότια από τη Νατάνζ, γνωστή στη Δύση ως όρος Πίκαξ, την Κου ι Κολάνγκ Γκαζ Λα.

Η Τεχεράνη ανταποδίδει καθημερινά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς στοχοποιώντας εγκαταστάσεις σε άλλες χώρες της περιοχής, συμμάχους των ΗΠΑ, ενώ έχει κλείσει το στενό του Ορμούζ, όπου έπληξε τις τελευταίες ημέρες αρκετά εμπορικά πλοία.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο έκρινε σήμερα ότι εάν επιτραπεί στο Ιράν να ελέγξει το στενό του Ορμούζ θα δημιουργηθεί «επικίνδυνο προηγούμενο», συνέπειες πέραν της Μέσης Ανατολής. Ο στρατός του Κουβέιτ ανακοίνωσε τη νύχτα της Τρίτης προς Τετάρτη πως αναχαίτιζε «εχθρικά drones». Η Ιορδανία και το Μπαχρέιν ανακοίνωσαν επίσης ότι υπέστησαν επιθέσεις με drones και πυραύλους από το Ιράν τις προηγούμενες 24 ώρες.

Η τιμή του πετρελαίου συνεχίζει να ανεβαίνει

«Ο εχθρός πρέπει να προετοιμαστεί για κύματα drones και πυραυλικές επιθέσεις ακόμη πιο αποφασιστικές και ισχυρές», διεμήνυσαν οι Φρουροί της Επανάστασης. Οι αρχές του Κουβέιτ κατηγόρησαν το Ιράν ότι επιτέθηκε εναντίον ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών και μονάδων αφαλάτωσης νερού, απόλυτα απαραίτητων υποδομών για την τροφοδοσία με πόσιμο νερό των εκατομμυρίων κατοίκων του εμιράτου, σε μια από τις πιο ξηρές περιοχές του πλανήτη.

Οι Υεμενίτες σύμμαχοι του Ιράν, το κίνημα ανταρτών Χούθι (σ.σ. η Ανσαραλά, όπως είναι η επίσημη ονομασία της οργάνωσης που είναι πιο γνωστή στη Δύση με το επώνυμο της οικογένειας των ηγετών της), απειλεί να σταματήσει την κίνηση των πλοίων στην άλλη πλευρά της αραβικής χερσονήσου.

Αν εφαρμοστεί, η απειλή των Χούθι θα κόψει την πρόσβαση σε λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα, κρίσιμης σημασίας για την παράκαμψη του στενού του Ορμούζ. Το βασίλειο παραμένει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού στον κόσμο. Οι ΗΠΑ θα «ασχοληθούν» με τους Χούθι αν κάνουν πράξη τον ναυτικό αποκλεισμό, διεμήνυσε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Οι αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις είχαν ήδη πραγματοποίησε επιχειρήσεις εναντίον των Χούθι όταν εμπόδιζαν τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά θάλασσα κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας, προχωρώντας σε επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον πλοία που θεωρούσε ότι «συνδέονταν» με το Ισραήλ και συμμάχους του. Οι Χούθι ελέγχουν το στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ, στο νότιο άκρο της Ερυθράς Θάλασσας, από όπου διέρχονται πλοία που κατευθύνονται στη Διώρυγα του Σουέζ ή την έχουν περάσει και κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Συνέπεια της συνέχισης του πολέμου: η τιμή του βαρελιού του πετρελαίου Μπρεντ, ποικιλίας αναφοράς στις διεθνείς αγορές, ξεπέρασε τα 92 δολάρια σήμερα, κατά την έναρξη των συναλλαγών στην Ασία. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από την 11η Ιουνίου.