Ο Ερντογάν βομβαρδίζει τον κουρδικό εφιάλτη του

2

του Γιάννη Παγουλάτου  – 

Την έντονη αντίδραση του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει προκαλέσει η πρόθεση των ΗΠΑ να σχηματίσουν ένοπλη δύναμη προστασίας των βόρειων συνόρων της Συρίας από 30.000 άνδρες. Οι μισοί από αυτούς προβλέπεται να είναι μέλη των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF). Αυτό σημαίνει ότι στις τάξεις της συνοριακής δύναμης θα υπάρχουν Άραβες, Ασσύριοι αλλά κυρίως Κούρδοι μαχητές. Η σύνθεση αυτή είναι που ανησυχεί περισσότερο την Άγκυρα.

Η Τουρκία θεωρεί τρομοκράτες τους Κούρδους του YPG που αποτελούν τον κορμό των SDF. Η Άγκυρα καταγγέλλει το YPG ως παρακλάδι του PKK, το οποίο διεξάγει αντάρτικο για πάνω από τριάντα χρόνια εντός της Τουρκίας, διεκδικώντας αυτονομία για την μεγάλη κουρδική κοινότητα. Στις πρόσφατες επιχειρήσεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους κατά του ISIS, το YPG αποτέλεσε την αιχμή του δόρατος. Η Ουάσιγκτον γνωρίζει, βεβαίως, τους δεσμούς του YPG με το PKK, αλλά θεωρεί τους Κούρδους της Συρίας απαραίτητους συμμάχους στον πόλεμο εναντίον των τζιχαντιστών.

Από την πλευρά του, Ερντογάν δήλωσε ότι θα αποτρέψει τις προσπάθειες σύστασης ενός τρομοκρατικού στρατού, όπως αποκάλεσε τη σχηματιζόμενη συνοριακή δύναμη. Στο ίδιο μήκος κύματος, η συριακή κυβέρνηση δήλωσε ότι ο σχηματισμός της συνοριοφυλακής είναι «κατάφωρη επίθεση» στην εδαφική κυριαρχία της Συρίας. Η δε Ρωσία προειδοποίησε ότι κάτι τέτοιο μπορεί να οδηγήσει σε διαμελισμό της Συρίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ερντογάν διεμήνυσε πως έχουν ήδη ολοκληρωθεί οι προετοιμασίες για μια επιχείρηση των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων εναντίον των Κούρδων στην βορειοδυτική Συρία. Το τουρκικό πυροβολικό ήδη προετοιμάζει την επίθεση με προπαρασκευαστικά πυρά. Οι απειλές του Τούρκου προέδρου φαίνεται πως έγιναν πραγματικότητα καθώς, σύμφωνα με τουρκικές πηγές, την Τετάρτη 17 Ιανουαρίου, χτυπήθηκαν 25 κουρδικοί θύλακοι στην περιοχή του Αφρίν. Σε δύο από αυτούς φέρεται πως βρίσκονταν αποθήκες πυρομαχικών, οι οποίες εξερράγησαν, προκαλώντας τεράστιες καταστροφές. Σύμφωνα πάντα με τουρκικές πηγές, 30 Κούρδοι μαχητές έχουν χάσει μέχρι στιγμής τη ζωή τους.

Οι φόβοι της Τουρκίας

Η Τουρκία ανησυχεί ότι η σύσταση μιας τακτικής δύναμης αποτελούμενης από Κούρδους στην πλειοψηφία της, είναι ένα ακόμα βήμα προς τον σταδιακό σχηματισμό ενός επίσημου κουρδικού κράτους στην Συρία. Ανεπίσημα αυτό ήδη ισχύει. Μετά τις νίκες τους κατά του ISIS, οι Κούρδοι ελέγχουν πλέον μεγάλες εκτάσεις στη Συρία. Αν προσθέσουμε και το κουρδικό κρατίδιο στο βόρειο Ιράκ, η Τουρκία έχει στα σύνορά της δύο de facto κουρδικά κράτη, ένα εκ των οποίων έχει στενούς δεσμούς με το PKK, το οποίο κυριαρχεί πολιτικά και οργανωτικά στην εντός Τουρκίας πολυπληθή κουρδική κοινότητα.

Αν σε αυτό προστεθεί και η σχετική εύνοια που δείχνουν οι Αμερικανοί με τη σύσταση της συνοριακής δύναμης, τότε η ανησυχία της Άγκυρας φαίνεται βάσιμη. Η εύνοια αυτή ενισχύεται από τον πρόσφατο προσανατολισμό του Ερντογάν προς τη Ρωσία, τον σημαντικότερο αντίπαλο της Δύσης.

Οι Κούρδοι έχουν ήδη εδάφη και δική τους κυβέρνηση. Αν αποκτήσουν τακτικό στρατό και την υποστήριξη των ΗΠΑ, τότε θα βρεθούν πολύ κοντά στην ίδρυση επίσημου κράτους, το οποίο θα ανεξαρτητοποιηθεί από τη Συρία, ή τουλάχιστον θα αποκτήσει τον βαθμό μεγάλης αυτονομίας που έχει το κουρδικό κρατίδιο στο Ιράκ. Μια τέτοια κίνηση είναι πολύ πιθανό να πυροδοτήσει εξελίξεις ανεξαρτητοποίησης του κουρδικού κρατιδίου στο Ιράκ, αλλά και ενδυνάμωσης του αποσχιστικού κουρδικού κινήματος εντός της Τουρκίας.

Δεν είναι όμως μόνο αυτό που φοβάται ο Ερντογάν. Ακόμα κι αν η τουρκική εδαφική ακεραιότητα διατηρηθεί, η Άγκυρα θα εξακολουθεί να είναι αντιμέτωπη με μια εξαιρετικά δυσάρεστη κατάσταση. Το PKK πλέον δεν θα είναι μόνο του. Θα έχει την υποστήριξη του νέου ανεξάρτητου ή αυτόνομου κουρδικού κράτους στη βόρειο Συρία, το οποίο εκ των πραγμάτων θα λειτουργεί σαν ενοχλητική σφήνα στο μαλακό υπογάστριο της Τουρκίας, στις κουρδικές περιοχές της που θα συνορεύουν με το νέο κράτος.