Ο ευρωστρατός και το τρίγωνο Τραμπ, Πούτιν, Μακρόν

Βαγγέλης Σαρακινός
684

Αν και η γαλλική προεδρία επιχείρησε να δώσει ένα χρώμα φόρουμ για την ειρήνη στις επετειακές εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια από τον τερματισμό του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, στο περιθώριό τους  κυριάρχησε η συζήτηση για τον ευρωστρατό και τους εξοπλισμούς. Ο ίδιος ο Μακρόν άλλωστε είχε ανοίξει προ ημερών την συζήτηση, προκαλώντας την αντίδραση του Τραμπ.

Στο Παρίσι πάντως ο πρόεδρος της Γαλλίας βρήκε έναν υποστηρικτή στο πρόσωπο του Ρώσου ομολόγου του. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος συναντήθηκε στην γαλλική πρωτεύουσα με τον Ντόναλντ Τραμπ, χαρακτήρισε λογικό και αυτονόητο η ΕΕ να θέλει να έχει δικό της στρατό.

«Η Ευρώπη είναι μια ισχυρή οικονομική οντότητα, μια ισχυρή οικονομική ένωση και είναι πολύ φυσικό να θέλει να είναι ανεξάρτητη, αυτάρκης και κυρίαρχη σε θέματα άμυνας και ασφάλειας», είπε χαρακτηριστικά ο Ρώσος πρόεδρος, παίρνοντας ουσιαστικά θέση υπέρ του Μακρόν στην διαμάχη του με τον Τραμπ.

Η κόντρα Τραμπ-Μακρόν

Ο Μακρόν επανέφερε την πρόταση για την δημιουργία ευρωπαϊκού στρατού, ακολουθώντας την γραμμή για «ευρωπαϊκή αυτονομία» στον τομέα της Άμυνας, μια άποψη που εξέφρασε η Μέρκελ, αμέσως μετά την περσινή σύνοδο του ΝΑΤΟ, όταν ο Τραμπ έδειξε στην Ευρώπη, ότι πρέπει να φροντίσει η ίδια για την ασφάλειά της.

Η πρόταση του Μακρόν εξόργισε όμως τον Τραμπ, ο οποίος χωρίς να ψάξει ιδιαίτερα τις δηλώσεις του Γάλλου προέδρου του «κήρυξε πόλεμο» μέσω twitter, λίγη ώρα πριν φτάσει στο Παρίσι για τις επετειακές εκδηλώσεις. Στο σχόλιό του ο Αμερικανός πρόεδρος επέκρινε τον Γάλλο ομόλογό του, κατηγορώντας τον ότι ζητάει την δημιουργία στρατού για να «προστατεύεται (η Ευρώπη) από την Αμερική, την Κίνα, την Ρωσία», κάτι που χαρακτήριζε ως «μεγάλη προσβολή». Το σχόλιο ήταν βέβαια ανακριβές, κάτι που επέκριναν οι δημοσιογράφοι, καθώς ο Μακρόν είχε μιλήσει απλώς για «εθνική κυριαρχία» και για «κυρίαρχη Ευρώπη», χωρίς να κάνει αναφορές σε άλλες χώρες.

Το Σάββατο, στην συνάντηση που είχαν στο Παρίσι, οι δύο ηγέτες  γεφύρωσαν την διαφορά, συμφωνώντας ότι πρέπει η Ευρώπη να αυξήσει τις δαπάνες της για την Άμυνα. Αν και το κλίμα δεν ήταν το ίδιο εγκάρδιο με τις προηγούμενες συναντήσεις τους, Μακρόν και Τραμπ κράτησαν αποστάσεις από τις τριβές που είχε προκαλέσει το επίμαχο tweet. Η γαλλική Προεδρεία  ανακοίνωσε μάλιστα αργότερα, ότι η παρεξήγηση προκλήθηκε περισσότερο από τα «υπερβολικά» δημοσιεύματα, παρά από τις δηλώσεις των δύο ηγετών.

Ο Τραμπ επανέλαβε στην συνάντηση όσα είπε και στην φετινή Σύνοδο του ΝΑΤΟ για «δικαιοσύνη» στον καταμερισμό των δαπανών, καθώς το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στις ΗΠΑ και ο Μακρόν συμφώνησε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να βάλουν το χέρι στην τσέπη, για την ακρίβεια στον προϋπολογισμό, πληρώνοντας κάτι παραπάνω για την Άμυνα. Οι δύο πλευρές χαρακτήρισαν μάλιστα «εποικοδομητικές» τις συνομιλίες και το θέμα έδειξε λήξαν.

Η σφήνα του CNN

Σήμερα ωστόσο ο Γάλλος πρόεδρος επανήλθε στο θέμα του ευρωστρατού, εξειδικεύοντας την πρότασή του, με δηλώσεις που έκανε στο, όχι και τόσο φιλικό για τον Τραμπ, CNN.

Η Ευρώπη οφείλει «να οικοδομήσει την αυτονομία» της άμυνάς της περισσότερο, παρά να αποκτά εξοπλισμούς που παράγονται από τις ΗΠΑ ανέφερε ο Γάλλος πρόεδρος, μιλώντας στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο. «Δεν θέλω να βλέπω τις ευρωπαϊκές χώρες να αυξάνουν τον προϋπολογισμό της άμυνας για να αγοράσουν αμερικανικά ή άλλα όπλα ή υλικά προερχόμενα από τη βιομηχανία σας» σημείωσε ο Μακρόν στην συνέντευξή του, η οποία σημειωτέον δόθηκε το Σάββατο.

Επανέλαβε βεβαίως, και στην συνέντευξη στο CNN, την συμφωνία του με το αίτημα του Τραμπ για αύξηση της συμμετοχής των Ευρωπαίων στις δαπάνες για την Άμυνα, με τα παραπάνω όμως δείχνει περισσότερο την γαλλική βιομηχανία όπλων και όχι τις αμερικανικές εταιρείες.

Του την έφεραν οι Βέλγοι

Παρά τα χιλιάδες ανέκδοτα των Γάλλων για την εξυπνάδα των Βέλγων, η μικρή αυτή χώρα, στην οποία εδρεύει η καρδιά της Ενωμένης Ευρώπης, προχώρησε πριν μερικές εβδομάδες σε μία «έξυπνη» κίνηση. Έχοντας ακούσει καλά τις απαιτήσεις του Τραμπ και βλέποντας το «σύστημα Μέρκελ» να αποδυναμώνεται, οι Βέλγοι έκαναν τα «ψώνια» τους κατ’ ευθείαν από το «μεγάλο αφεντικό».

Στις 25 Οκτωβρίου το Βέλγιο ανακοίνωσε την απόφασή του να επιλέξει τα αμερικανικά μαχητικά αεροπλάνα F-35 της Lockheed Martin αντί για τα ευρωπαϊκά Typhoon της Eurofighter, προκειμένου να αντικαταστήσει τα παλιά καταδιωκτικά F-16 στον στόλο της Πολεμικής Αεροπορίας του.  Εκτός από τα Typhoon της Eurofighter όμως, οι Βέλγοι απέρριψαν με την επιλογή τους και μία ανεπίσημη προσφορά ττου Παρισιού για την πώληση του μαχητικού Rafale της γαλλικής Dassault Aviation.

Η συμφωνία των 4 δισεκ. Ευρώ αποδόθηκε από το Βέλγιο στην τιμή των συγκεκριμένων αεροπλάνων, η απόφαση των Βρυξελλών, σχολιάστηκε όμως, κυρίως από τον Μακρόν, ως μία ενέργεια που έρχεται σε σύγκρουση με τα ευρωπαϊκά στρατηγικά συμφέροντα. Και όπως ήταν αναμενόμενο εξέφρασε την λύπη του.

Το τρίο των Παρισίων

Στο Παρίσι βρέθηκαν το τελευταίο διήμερο 75 ηγέτες από ολόκληρο τον κόσμο, αυτό που κυριάρχησε ωστόσο ήταν οι διμερείς συνομιλίες του Τραμπ με τον οικοδεσπότη Μακρόν και τον Ρώσο ομόλογό του, Πούτιν.

Στην συνάντηση Μακρόν-Τραμπ πέρα από το θέμα των εξοπλισμών συζητήθηκαν, όπως έγινε γνωστό και θέματα εμπορίου και εξωτερικής πολιτικής. Δεν έγινε γνωστό ωστόσο αν στην συνάντηση τέθηκε και το θέμα των σχεδίων του Αμερικανού προέδρου να αποσύρει τις ΗΠΑ από την  συμφωνία για τους πυραύλους βεληνεκούς (INF) που ισχύει από την δεκαετία του 1980. Το θέμα ανησυχεί έντονα την Ευρώπη, καθώς όπως έχει δηλώσει και ο ίδιος ο Μακρόν τα «κύρια θύματα» μια τέτοιας εξέλιξης θα είναι οι ευρωπαϊκές χώρες.

Ο Τραμπ είχε συνομιλία και με τον Πούτιν, την οποία μάλιστα ο Ρώσος πρόεδρος χαρακτήρισε «καλή», ενώ το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε την συμφωνία των δύο ηγετών να συναντηθούν στα τέλη του μήνα στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Ομάδας των Είκοσι (G20), στην  Αργεντινή. Ο Πούτιν πάντως έκανε και ένα βήμα προσέγγισης του Μακρόν κλείνοντάς του το μάτι για την δημιουργία του ευρωστρατού, παρά τις φήμες ότι μπλόκαρε μία συνάντηση κορυφής ΗΠΑ-Ρωσίας, στο Παρίσι.