Ο Νετανιάχου σηκώνει το “αντιτουρκικό χαρτί” λόγω εκλογών – Τί δείχνουν τα γκάλοπ

Την Τρίτη, ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη βομβάρδισαν μια βάση στη βόρεια Συρία, σε μικρή απόσταση από τα τουρκικά σύνορα.
Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι η Τουρκία επιδίωκε να εγκαταστήσει στρατιωτική παρουσία στην περιοχή και ότι, αφού αγνόησε τις προειδοποιήσεις του Ισραήλ, «φροντίσαμε να το καταλάβουν πιο ξεκάθαρα».

Ενόψει των εκλογών της 27ης Οκτωβρίου, το επιτελείο του Νετανιάχου έχει τοποθετήσει διαφημιστικές πινακίδες με εικόνες διαφόρων ηγετών, μεταξύ των οποίων και ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν, με τη λεζάντα: «Θέλουν να χάσει ο Νετανιάχου». Στην αφίσα, εκτός του Ερντογάν, είναι τα πρόσωπα του Ιρανού Ανώτατου Ηγέτη, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, του επικεφαλής της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κασέμ και του δημάρχου της Νέας Υόρκης, Ζόραν Μαμντάνι!

Ο Ερντογάν έχει ασκήσει δριμεία κριτική στην ισραηλινή επίθεση στη Γάζα μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Οι σχέσεις έχουν επιδεινωθεί περαιτέρω εξαιτίας των επιθετικών ενεργειών του Ισραήλ για την αναχαίτιση στολίσκων ακτιβιστών από την Τουρκία, οι οποίοι επιχειρούν να μεταφέρουν βοήθεια στη Γάζα.

Όμως, σε αντίθεση με άλλες χώρες που έχει πλήξει ο Νετανιάχου, όπως το Ιράν, η Τουρκία διαθέτει ισχυρούς συμμάχους. Είναι μέλος του ΝΑΤΟ και ο Ερντογάν διατηρεί στενές σχέσεις με τον πρόεδρο Τραμπ, ενώ ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα καταδίκασε τις ισραηλινές επιθέσεις.

Η σχέση της Τουρκίας με το Ισραήλ, ωστόσο, δεν είναι χωρίς σκαμπανεβάσματα. Η Τουρκία ήταν η πρώτη χώρα με μουσουλμανική πλειοψηφία που αναγνώρισε το Ισραήλ και οι δύο χώρες είχαν κάποτε σημαντικές εμπορικές σχέσεις, αν και η Τουρκία δήλωσε κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα ότι θα διακόψει κάθε εμπορική δραστηριότητα με το Ισραήλ.

Ο Γιαΐρ Γκολάν, ηγέτης της κεντροαριστερής αντιπολίτευσης των Δημοκρατών, χαρακτήρισε την επίθεση στη Συρία «προκλητική και επικίνδυνη», προειδοποιώντας ότι «μας φέρνει πιο κοντά σε μια αντιπαράθεση με την Τουρκία και βαθαίνει το ρήγμα με τους συμμάχους μας, με κυριότερο τις Ηνωμένες Πολιτείες». «Για ακόμη μία φορά, η στρατιωτική ισχύς χρησιμοποιείται για πολιτικούς υπολογισμούς και, για ακόμη μία φορά, το Ισραήλ πληρώνει το τίμημα σε επίπεδο ασφάλειας», δήλωσε.

Καχυποψία απέναντι στον Ερντογάν

Ο Ερντογάν, ο οποίος έχει επιτρέψει σε ηγέτες της Χαμάς να ζουν στην Τουρκία, έχει επίσης πολλούς επικριτές στο Ισραήλ, πέρα από τον κύκλο του Νετανιάχου. Ο δεξιός ηγέτης της αντιπολίτευσης Ναφτάλι Μπένετ, πρώην πρωθυπουργός, κατηγόρησε νωρίτερα φέτος τον Νετανιάχου ότι αγνοεί «μια νέα τουρκική απειλή», εστιάζοντας αποκλειστικά στο Ιράν.

Η Γκαλία Λίντενστραους, ανώτερη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας (INSS) με έδρα το Τελ Αβίβ, δήλωσε ότι η αδιάλλακτη ρητορική του Ερντογάν δεν συμβάλλει ιδιαίτερα στην άμβλυνση των ισραηλινών ανησυχιών. «Υπάρχουν επίσης ανησυχίες ότι, όπως η Τουρκία φιλοξενεί τη Χαμάς, μπορεί να επιτρέψει σε ένοπλες ομάδες να δραστηριοποιούνται μέσα στη Συρία, οι οποίες στο μέλλον θα μπορούσαν να αποτελέσουν απειλή για το Ισραήλ», είπε.

Ωστόσο, σημείωσε ότι το Ισραήλ, το οποίο έχει δημιουργήσει αυτό που αποκαλεί ζώνη ασφαλείας στη νότια Συρία, έχει γενικά αποδεχθεί τα τουρκικά συμφέροντα στον βορρά. «Βλέπουμε τον Νετανιάχου να χρησιμοποιεί το αντιτουρκικό χαρτί. Νομίζω ότι το βλέπει ως κάτι που ενδεχομένως μπορεί να συσπειρώσει τη βάση του γύρω του», δήλωσε η Λίντενστραους.

Ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει κατηγορίες από την αντιπολίτευση ότι δεν έχει επιτύχει τους στόχους των πολυάριθμων πολέμων του, όπως η ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν ή η καταστροφή της Χαμάς, δήλωσε η Γκιουνούλ Τολ, υπεύθυνη του Middle East Institute στην Ουάσιγκτον.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, μολονότι ο Ερντογάν έχει πολλούς επικριτές, οποιαδήποτε πιο άμεση δράση εναντίον της Τουρκίας κινδυνεύει να κάνει τον Νετανιάχου να μοιάζει με «έναν απερίσκεπτο ηγέτη που θα έκανε τα πάντα για να παραμείνει στην εξουσία», δήλωσε η Τολ.
«Αν ξεπεράσει αυτό το όριο, νομίζω ότι πρέπει να καταλάβει πως δεν θα είναι καλό για τον ίδιο, διότι υπάρχει επίσης ο απρόβλεπτος παράγοντας Τραμπ και ο Νετανιάχου δεν μπορεί να υπολογίζει στην υποστήριξή του», είπε.

Η ίδια εκτίμησε ότι, απορρίπτοντας τις ισραηλινές κατηγορίες, χωρίς να απαντήσει με απειλές ή εξαγγελίες αντιποίνων, η Τουρκία επέλεξε να μην κλιμακώσει την ένταση. «Ο Ερντογάν, ως λαϊκιστής ηγέτης, θα μπορούσε απλώς να είχε ακολουθήσει το ρεύμα και να πει: “Θα επιτεθούμε, θα ανταποδώσουμε”, και όμως δεν το έκανε», είπε.

Η Συρία στη μέση

Τα τουρκικά συμφέροντα στη Συρία επικεντρώνονταν ιστορικά στην αποτροπή της εξάπλωσης της δράσης Κούρδων μαχητών στην Τουρκία. Όμως σήμερα προτεραιότητα της Τουρκίας είναι η αναζωογόνηση της συριακής οικονομίας, ώστε να μπορέσουν να επιστρέψουν οι πρόσφυγες, αλλά και η ενίσχυση ενός ισχυρού περιφερειακού συμμάχου, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ αντιπαρατίθενται με την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο, δήλωσε η Τολ.

Η Τουρκία έχει στηρίξει έντονα τον Σύρο πρόεδρο Αχμέντ αλ-Σαράα. Για τη Συρία, η πρόκληση είναι να μην μετατραπεί σε πεδίο σύγκρουσης άλλων δυνάμεων, δήλωσε ο ακαδημαϊκός Μαχέρ Ταμράν, στη Δαμασκό. «Πρέπει να αξιοποιήσει την τουρκοϊσραηλινή αντιπαλότητα για να ανακτήσει τη συριακή κυριαρχία», είπε. Τόσο η Τουρκία όσο και το Ισραήλ «συμφωνούν ως προς τη σταθερότητα της Συρίας, αλλά διαφωνούν ως προς τον ορισμό της ίδιας της σταθερότητας».

Ο Άιζενκοτ περνά μπροστά στα γκάλοπ

Στο εσωτερικό του Ισραήλ, ο Γκαντί Άιζενκοτ και το νέο αντι-Νετανιάχου μπλοκ της ισραηλινής αντιπολίτευσης κερδίζουν έδαφος ενόψει των εκλογών της 27ης Οκτωβρίου, με το κόμμα Yashar να περνά για πρώτη φορά μπροστά από το Λικούντ του Νετανιάχου. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Channel 13, το Yashar θα εξασφάλιζε 26 έδρες εάν οι εκλογές διεξάγονταν σήμερα, καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση στην Κνεσέτ. Ωστόσο, το αντιπολιτευτικό μπλοκ θα έμενε στις 59 έδρες, δύο λιγότερες από τις 61 που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Το μπλοκ του Νετανιάχου συγκεντρώνει 51 έδρες, ενώ τα αραβικά κόμματα Raam και Hadash-Ta’al αναμένεται να καταλάβουν συνολικά 10 έδρες, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη στάση τους για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Το Λικούντ ενισχύεται στις 23 έδρες, ενώ το Together, το νέο κόμμα των πρώην πρωθυπουργών Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ, ανεβαίνει στις 13 έδρες. Οι δύο πολιτικοί προχώρησαν τον Απρίλιο στη συγχώνευση των κομμάτων τους, επιδιώκοντας να δημιουργήσουν ισχυρό αντίπαλο πόλο απέναντι στον Νετανιάχου.

Την ίδια εικόνα καταγράφει και νέα δημοσκόπηση του KAN, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του Άιζενκοτ. Το νέο μπλοκ της αντιπολίτευσης, που έχει ως βασικό στόχο την απομάκρυνση του Νετανιάχου από την πρωθυπουργία, εμφανίζει σταθερή άνοδο τις τελευταίες εβδομάδες.

Στις 27 Οκτωβρίου οι εκλογές

Οι πρόωρες εκλογές στο Ισραήλ έχουν προγραμματιστεί για τις 27 Οκτωβρίου, μετά την απόφαση της Κνεσέτ να αυτοδιαλυθεί, την οποία στήριξε και ο ίδιος ο Νετανιάχου. Η δημοσκοπική εικόνα έρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία για τον πρωθυπουργό. Ο Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπος με τη μακρά δικαστική διαδικασία για υποθέσεις διαφθοράς, ενώ η δημοτικότητά του έχει επηρεαστεί και από την αδυναμία της κυβέρνησής του να αντιμετωπίσει την κρίση με τη στράτευση των υπερορθόδοξων Εβραίων.

Η εξαίρεση των Χαρεντίμ από τη στρατιωτική θητεία έχει εξελιχθεί σε μείζον πολιτικό ζήτημα, την ώρα που οι κοσμικοί έφεδροι επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος των πολεμικών επιχειρήσεων. Η ηγεσία του ισραηλινού στρατού έχει προειδοποιήσει μάλιστα για σοβαρή πίεση στις εφεδρικές δυνάμεις.

Η κατάσταση έχει επιβαρυνθεί περαιτέρω από τις παρατεταμένες πολεμικές επιχειρήσεις και τις σημαντικές απώλειες του ισραηλινού στρατού, ιδιαίτερα στο μέτωπο του νότιου Λιβάνου. Με τις εκλογές να πλησιάζουν, ο Άιζενκοτ επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο βασικός αντίπαλος του Νετανιάχου. Οι αριθμοί, ωστόσο, δείχνουν ότι ακόμη και εάν το μπλοκ της αντιπολίτευσης επικρατήσει, η μάχη για τις 61 έδρες και τον σχηματισμό κυβέρνησης παραμένει ανοιχτή.