Οι Αμερικανοί καρφώνουν την Σερβία για μυστική αποστολή όπλων στην Ουκρανία

Ο Ζελένσκι συναντήθηκε με τον Σέρβο πρόεδρο Αλεξάνταρ Βούτσιτς σήμερα – σε μια αιφνιδιαστική για πολλούς επίσκεψη, που ανακοινώθηκε μια ημέρα προτού πραγματοποιηθούν οι κατ’ ιδίαν συνομιλίες. Αυτές έλαβαν χώρα χθες και σήμερα. Η συνάντηση έγινε σε κάπως βαρύ κλίμα πάντως, γιατί μια μέρα πριν ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ είχε αποκαλύψει σε συνέντευξή του σε γερμανικό μέσο τον τρόπο με τον οποίο παζάρεψε με τον Βούτσιτς να στείλει πυρομαχικά στο Κίεβο. Όπως είπε ο διπλωμάτης των ΗΠΑ «για εμάς ήταν πιο σημαντικό να στείλει πυρομαχικά, παρά να συμμετέχει στις κυρώσεις».

«Δεν συζητήσαμε καμία στρατιωτική συνεργασία σήμερα, και το τι θα συμβεί όταν τελειώσει η ένοπλη σύγκρουση είναι ένα άλλο θέμα», δήλωσε ο Βούτσιτς στην κοινή συνέντευξη Τύπου που έδωσαν οι δύο πρόεδροι μετά τη συνάντησή τους. Αφού είπε πολλά υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, δήλωσε ότι δεν πρόκειται να αλλάξει η στάση της χώρας του όσον αφορά στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, με τις οποίες συνεχίζει να διαφωνεί.

Στις 15 Ιουλίου, ο Σέρβος πρόεδρος είχε παρευρεθεί στη Σύνοδο Κορυφής Νοτιοανατολικής Ευρώπης-Ουκρανίας για πέμπτη φορά, αυτή τη φορά στο Κίεβο, όπου συναντήθηκε με τον Ζελένσκι, αλλά τότε αρνήθηκε να υπογράψει την τελική διακήρυξη.

Ακροβασίες Βούτσιτς με τη Δύση

Ο επικεφαλής του αντιπολιτευόμενου Νέου Δημοκρατικού Κόμματος της Σερβίας, Μίλος Γιοβάνοβιτς, σαφώς επικριτής του Βούτσιτς και αντιευρωπαϊστής, εκτιμά ότι «η επίσκεψη του Ζελένσκι στη Σερβία έχει ως στόχο να οδηγήσει το Βελιγράδι στη δυτική πορεία και να μειώσει την επιρροή της Ρωσίας στα Βαλκάνια». Το κόμμα του στις τελευταίες εκλογές έλαβε 6%. Ο Γιοβάνοβιτς ζήτησε αναθεώρηση της εξωτερικής πολιτικής και των σχέσεων της Σερβίας με την ΕΕ, επιρρίπτοντας την ευθύνη στην ηγεσία της χώρας (με επικεφαλής τον Πρόεδρο Βούτσιτς) για «τη σταδιακή και πλήρη υποταγή στη Δύση».

«Η ανακοινωθείσα επίσκεψη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι εντάσσεται σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο στο οποίο η Δύση προσπαθεί να δείξει ότι και τα δύο κράτη βρίσκονται αμετάκλητα σε δυτική πορεία και ότι είναι απαραίτητο να εξαλειφθεί περαιτέρω η ρωσική επιρροή στα Βαλκάνια», έγραψε ο πολιτικός στο Facebook. Σημείωσε ότι το κόμμα του υποστηρίζει τις καλές σχέσεις μεταξύ Σερβίας και Ουκρανίας, αλλά διατύπωσε την επιφύλαξη ότι εν μέσω ένοπλων συγκρούσεων και γεωπολιτικών αλλαγών, είναι αφελές να περιμένουμε ότι το θέμα της επίσκεψης θα είναι οι οικονομικές σχέσεις.

«Εκτός αν μιλάμε για την εξαγωγή σερβικών όπλων και πυρομαχικών στην Ουκρανία, η οποία αναφέρθηκε άμεσα και δημόσια από τον πρώην πρέσβη των ΗΠΑ στο Βελιγράδι, τον Κρίστοφερ Χιλ», δήλωσε η Γιοβάνοβιτς. Η Ρωσία έχει διαμαρτυρηθεί κατά καιρούς στη Σερβια ότι παρέχει πυρομαχικά στην Ουκρανία και ο Βούτσιτς ισχυρίσθηκε ότι αυτό ίσως γίνεται μέσω τρίτων από ιδιώτες και η κυβέρνησή του δεν φέρει ευθύνη.

Τι είπαν στη συνέντευξη Τύπου

Μετά τη συνάντηση των δύο προέδρων, ο Ζελένσκι ευχαρίστησε τη Σερβία για τη στήριξή της και ανακοίνωσε ότι το Βελιγράδι θα παράσχει ένα νέο πακέτο ανθρωπιστικής βοήθειας, εστιάζοντας κυρίως στον ιατρικό και τον ενεργειακό τομέα. Είπε ότι συζητήθηκε η ενίσχυση των διμερών σχέσεων στην ενέργεια, τις υποδομές, την επισιτιστική ασφάλεια και την μελλοντική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Ο Ουκρανός πρόεδρος ζήτησε την επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων για διμερή συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Ουκρανίας και Σερβίας, εκφράζοντας την επιθυμία οι προετοιμασίες να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους. Αναφερόμενος στις διπλωματικές προσπάθειες για να δοθεί τέλος στον πόλεμο, ο Ζελένσκι είπε ότι «το Κίεβο επιδιώκει μια αξιοπρεπή ειρήνη με εγγυημένη την ασφάλεια της χώρας».

Από την πλευρά του, ο Βούτσιτς επανέλαβε τη σταθερή θέση της Σερβίας για τον απόλυτο σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας λέγοντας ότι «δεν υπάρχει κανένα “αλλά”σε αυτό», αν και η Σερβία συνεχίζει να αποφεύγει την επιβολή κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Ευχαρίστησε θερμά το Κίεβο για το γεγονός ότι «η Ουκρανία στηρίζει σταθερά την εδαφική ακεραιότητα της Σερβίας», αναφερόμενος εμμέσως στο θέμα της μη αναγνώρισης του Κοσσόβου.

Βούτσιτς:”Δεν βλέπω να τελειώνει ο πόλεμος”

Μιλώντας ως “πολιτικός βετεράνος”, όπως αυτοχαρακτηρίστηκε, είπε ότι «παρά την παγκόσμια επιθυμία για ειρήνη, ο ίδιος δεν βλέπει κάποιον ρεαλιστικό τρόπο για γρήγορο τέλος του πολέμου». Εξέφρασε έντονη ανησυχία για την κατάσταση των υποδομών, λέγοντας: «Φοβάμαι πολύ ότι μας περιμένει ένας πολύ δύσκολος χειμώνας – κυρίως για τους Ουκρανούς, αλλά σε έναν βαθμό και για όλο τον κόσμο».

Διαβεβαίωσε τον Ζελένσκι ότι η Σερβία στηρίζει απόλυτα τις προσπάθειες της Ουκρανίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ευχήθηκε η Ουκρανία να ανοίξει και να κλείσει τα ενταξιακά κεφάλαια όσο το δυνατόν γρηγορότερα, σχολιάζοντας παράλληλα ότι η ίδια η Σερβία θεωρεί πως η δική της ένταξη στην ΕΕ δεν θα είναι εφικτή στο άμεσο μέλλον, για διάφορους πολιτικούς λόγους.

Ο Βούτσιτς διέψευσε κατηγορηματικά τις φήμες και τα δημοσιεύματα που ήθελαν τη Σερβία και την Ουκρανία να προχωρούν σε κοινή παραγωγή στρατιωτικών drones. Ανέφερε ότι η Σερβία σχεδιάζει τέτοια συνεργασία, αλλά με το Ισραήλ. Τόνισε με έμφαση ότι κατά τη διάρκεια των συνομιλιών δεν θίχτηκε κανένα θέμα στρατιωτικής συνεργασίας και ότι η βοήθεια της Σερβίας προς το Κίεβο περιορίζεται αυστηρά σε γεννήτριες, ιατρικό υλικό και οικονομική/ανθρωπιστική υποστήριξη.

Παρά τη θερμή υποδοχή και τις συμφωνίες (όπως το σύμφωνο συνεργασίας για την ασφάλεια των τροφίμων που υπογράφηκε παρουσία τους), ο Βούτσιτς ξεκαθάρισε σταθερά στο περιθώριο της συνάντησης ότι η Σερβία δεν πρόκειται να αλλάξει τη στάση της όσον αφορά την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία, διατηρώντας ανοιχτούς τους διαύλους με τη Μόσχα.

Τα πυρομαχικά και ο διπλωμάτης των ΗΠΑ

Σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung τον Αύγουστο του 2026, ο ίδιος ο Κρίστοφερ Χιλ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο Βελιγράδι, υποστήριξε ότι ο ίδιος έπαιξε ρόλο για την παράδοση πυρομαχικών στην Ουκρανία. Αν αυτό δεν είναι προβοκάτσια για να “χαλάσει” τις σχέσεις Σερβίας-Ρωσίας, σημαίνει ότι ίσως η Σερβία πιέσθηκε να δώσει πυρομαχικά, επειδή οι Δυτικοί και οι ΗΠΑ αδυνατούν να καλύψουν τις ουκρανικές ανάγκες.

Στην αρχή της θητείας του Χιλ στο Βελιγράδι (το 2022), ο Ουκρανός πρέσβης στη Σερβία τον πλησίασε με μια λίστα στρατιωτικού υλικού που χρειαζόταν επειγόντως το Κίεβο στο μέτωπο. Ομάδα της αμερικανικής πρεσβείας εξέτασε αν η σερβική αμυντική βιομηχανία μπορούσε να καλύψει αυτές τις ανάγκες. Διαπιστώνοντας ότι αυτό ήταν εφικτό, οι ΗΠΑ άρχισαν να υποστηρίζουν και να χρηματοδοτούν την αγορά μεγάλων ποσοτήτων σερβικών πυρομαχικών για την Ουκρανία.

Χρησιμοποιήθηκε ένα δίκτυο τρίτων χωρών για να διατηρηθούν τα διπλωματικά προσχήματα, και τα όπλα δεν στέλνονταν απευθείας από τη Σερβία στην Ουκρανία. Αγοράζονταν επίσημα από μεσάζοντες σε χώρες, όπως η Πολωνία και η Τσεχία και από εκεί μεταφέρονταν στην Ουκρανία.

Ο Σέρβος πρόεδρος επέμεινε προς τη Μόσχα που τον κατσάδιαζε επ’ αυτού, ότι δεν μπορούσε να ελέγξει πού θα μεταπωλούσαν τις χειροβομβίδες των Σέρβων οι Πολωνοί ή οι Τσέχοι, γιατί “πόλεμοι γίνονται παντού και οι επιχειρηματίες πρέπει κάπου να πουλούν τα προϊόντα τους».

Γιατί “έκαψε” τώρα τον Βούτσιτς ο διπλωμάτης;

Γεννάται το ερώτημα για ποιο λόγο ένας έμπειρος διπλωμάτης επέλεξε αυτή την χρονική περίοδο για να “κάψει” τον Βοὐτσιτς. Μία ερμηνεία των σερβικών μέσων είναι ότι το έκανε για να διαταράξει καίρια τις σχέσεις της Σερβίας με τη Ρωσία, λίγο πριν τις σερβικές εκλογές – αυτές θα γίνουν μάλλον μετά το Σεπτέμβρη και μέχρι το Νοέμβρη.

Πρόσφατα, επίσης, ανακοινώθηκε ότι οι Αμερικανοί θα κατασκευάσουν το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο Đerdap 3 και ότι προσφέρουν επίσης στη Σερβία LNG ως υποκατάστατο του ρωσικού. Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι οι παραδόσεις φυσικού αερίου είναι ο μόνος σημαντικός μοχλός πίεσης που διαθέτει η Μόσχα σε ό,τι αφορά στη Σερβία.

Η Frankfurter Algemaine γράφει ότι σχεδιάζεται ένα κοινό εργοστάσιο drones σε κεντρική περιοχή της Σερβίας, με κεφάλαια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Το γερμανικό έντυπο γράφει ότι στη συμφωνία αυτή εμπλέκεται ένας σύμβουλος του Ζελένσκι, ο Ολεξάντρ Καμίσιν. «Φέρεται ο Καμίσιν να έχει επισκεφθεί τη Σερβία αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια και με την ομάδα του έχει κάνει αυτοψία σε τοποθεσίες όπου θα μπορούσαν να παραχθούν από κοινού μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Σύμφωνα με ενημερωμένες πηγές, η παραγωγή πυρομαχικών πυροβολικού ήταν επίσης θέμα συζήτησης», προσθέτει η εφημερίδα.

Ο Βούτσιτς υποστήριξε ότι η συμπαραγωγή drones αφορά το Ισραήλ. Όμως μπορεί να ψεύδεται, σύμφωνα με σερβικά αντιπολιτευόμενα μέσα, και ουσιαστικά να προσεγγίζει την Ουκρανία “στα μουλωχτά” για να “πουλήσει εξυπηρέτηση στη Δύση”, ώστε αυτή να πάψει να τον πολεμάει και να νικήσει στις επόμενες εκλογές.