Δασμούς σε όσους συναλλάσσονται με το Ιράν από τον Τραμπ – Χαμενεΐ: Ηχηρό μήνυμα οι φιλοκαθεστωτικές διαδηλώσεις

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμού 25% σε αγαθά που εισάγονται από χώρες που «κάνουν δουλειές» με την Τεχεράνη, ελπίζοντας πως θα εντείνει την οικονομική πίεση. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, δήλωσε ότι το μέτρο τίθεται σε ισχύ «άμεσα», χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει τι ακριβώς συνιστά «επιχειρηματική δραστηριότητα» με το Ιράν.

«Κάθε χώρα που κάνει δουλειές με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα πληρώνει δασμό 25% για κάθε και οποιαδήποτε συναλλαγή με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής», έγραψε ο Τραμπ, προσθέτοντας πως «η απόφαση είναι τελική και αμετάκλητη». Σύμφωνα με στοιχεία διεθνούς εμπορίου, η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ιράν, ενώ ακολουθούν το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Τουρκία και η Ινδία.

Ο Λευκός Οίκος δεν έδωσε περαιτέρω πληροφορίες για το ποιες χώρες ή ποιοι τομείς θα πληγούν περισσότερο από το νέο καθεστώς δασμών. Η ανακοίνωση των δασμών έρχεται λίγες ημέρες μετά τις δηλώσεις του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να παρέμβουν στρατιωτικά εάν το καθεστώς προχωρήσει σε μαζικές δολοφονίες διαδηλωτών. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κάρολιν Λέβιτ δήλωσε τη Δευτέρα ότι στρατιωτικές επιλογές, συμπεριλαμβανομένων αεροπορικών πληγμάτων, παραμένουν «στο τραπέζι». Είπε επίσης ότι Ιρανοί αξιωματούχοι προσέγγισαν τις ΗΠΑ «για διαπραγματεύσεις».

Η Κίνα εξέφρασε την αντίθεσή της σε μονομερείς κυρώσεις και σε εξωχώρια νομοθεσία μετά από την ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ. «Η θέση της Κίνας κατά της αδιάκριτης επιβολής δασμών είναι σταθερή και σαφής. Οι δασμολογικοί πόλεμοι και οι εμπορικοί πόλεμοι δεν έχουν νικητές, και η πίεση και ο εκβιασμός δεν λύνουν προβλήματα», δήλωσε εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον μέσω του X. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η Κίνα αντιτίθεται αποφασιστικά σε οποιεσδήποτε παράνομες μονομερείς κυρώσεις και σε εξωχώρια δικαιοδοσία, και θα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να προστατεύσει τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά της.

Το μήνυμα Χαμενεΐ

Ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, χαρακτήρισε «προειδοποίηση» με αποδέκτη τις ΗΠΑ τη μεγάλη κινητοποίηση υποστηρικτών του καθεστώτος, που κατέβηκαν μαζικά στους δρόμους σήμερα, ως απάντηση στο κίνημα διαμαρτυρίας που συγκλονίζει εδώ και δύο εβδομάδες τη χώρα. «Ήταν μια προειδοποίηση προς τους Αμερικανούς πολιτικούς, ώστε να σταματήσουν τις παραπλανητικές δολοπλοκίες τους» δήλωσε, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.

«Αυτές οι μαζικές συγκεντρώσεις, ένδειξη αποφασιστικότητας, οδήγησαν σε αποτυχία το σχέδιο των ξένων εχθρών που θα το εφάρμοζαν Ιρανοί μισθοφόροι», πρόσθεσε. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει απειλήσει πολλές φορές την Τεχεράνη με στρατιωτική επέμβαση, με αφορμή τις διαδηλώσεις. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ είπε σήμερα ότι ο Τραμπ «δεν φοβάται» να χρησιμοποιήσει τον στρατό στο Ιράν αλλά προτιμά τη διπλωματία.

Οι πρεσβευτές ή επιτετραμμένοι της Γερμανίας της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Βρετανίας στην Τεχεράνη κλήθηκαν σήμερα στο υπουργείο Εξωτερικών, όπου οι ιρανικές αρχές εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για την υποστήριξη που εξέφρασαν οι κυβερνήσεις των χωρών τους προς τους διαδηλωτές στο Ιράν.

Το υπουργείο Εξωτερικών της Γαλλίας επιβεβαίωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) ότι «κλήθηκαν ευρωπαίοι πρεσβευτές». Οι διπλωμάτες να οδηγήθηκαν σε γιγαντοοθόνη, όπου Ιρανοί αξιωματούχοι τους έδειξαν εικόνες με βίαιες ενέργειες διαδηλωτών. «Τέτοιες ενέργειες υπερβαίνουν το πλαίσιο των ειρηνικών διαδηλώσεων και συνιστούν οργανωμένο σαμποτάζ», ανέφερε το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών (σε απόσπασμα από το κάτωθι βίντεο, οι ιρανικές αρχές ισχυρίζονται ότι οι διαδηλωτές προσπάθησαν να πυρπολήσουν τζαμί ενώ βρίσκονται μέσα παιδιά. Δεν μπορεί ο ισχυρισμός τους να επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές):

 

Το υπουργείο Εξωτερικών της Γαλλίας επιβεβαίωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) ότι «κλήθηκαν ευρωπαίοι πρεσβευτές». Οι διπλωμάτες να οδηγήθηκαν σε γιγαντοοθόνη, όπου Ιρανοί αξιωματούχοι τους έδειξαν εικόνες με βίαιες ενέργειες διαδηλωτών. «Τέτοιες ενέργειες υπερβαίνουν το πλαίσιο των ειρηνικών διαδηλώσεων και συνιστούν οργανωμένο σαμποτάζ», ανέφερε το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών. Η Τεχεράνη ζήτησε από τους διπλωμάτες να διαβιβάσουν αυτές τις εικόνες στους ΥΠΕΞ των χωρών τους. Αξίωσε μάλιστα την ανάκληση δηλώσεων υποστήριξης στους διαδηλωτές, κάνοντας λόγο για «κατάφωρη παρέμβαση σε θέματα εσωτερικής ασφάλειας».

Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι δήλωσε χθες Κυριακή ότι υποστηρίζει «τις δημοκρατικές προσδοκίες του ιρανικού λαού». Κάλεσε επίσης τις ιρανικές αρχές «να εγγυηθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως και τις θεμελιώδεις ελευθερίες όλων των διαδηλωτών» και «να εγκαταλείψουν την επονείδιστη χρήση της θανατικής ποινής ως κατασταλτικού μέτρου». Η Γαλλία «κατανοεί τις θεμιτές προσδοκίες του ιρανικού λαού» και καλεί τις ιρανικές αρχές «να επιδείξουν τη μέγιστη αυτοσυγκράτηση» σε ό,τι αφορά την αντίδρασή τους, ανέφεραν την Παρασκευή γαλλικές διπλωματικές πηγές.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο υπουργός Εσωτερικών της Γερμανίας Αλεξάντερ Ντόμπριντ υπέγραψαν συμφωνία ασφαλείας στην Ιερουσαλήμ στις 11 Ιανουαρίου, χαρακτηρίζοντας το Ιράν και τους συμμάχους του ως «απειλή» για το Ισραήλ, τη σταθερότητα της περιοχής και τη διεθνή ασφάλεια, προειδοποιώντας ότι οι εχθροί του Ισραήλ παρακολουθούνται «πάντα και παντού».

Δίαυλο με Γουίτκοφ

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, επικοινώνησε με τον απεσταλμένο του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, μέσα το Σαββατοκύριακο, αποκαλύπτει το Axios, την ώρα που η αμερικανική πλευρά μέσω του Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τις απειλές της για στρατιωτική επέμβαση κατά του ιρανικού καθεστώτος λόγω των εκτεταμένων διαδηλώσεων. Οι δύο άνδρες, σύμφωνα με πληροφορίες, συζήτησαν για τις διαδηλώσεις, αλλά και το ενδεχόμενο να πραγματοποιήσουν συνάντηση τις επόμενες ημέρες.

Οι πηγές δεν επιβεβαίωσαν αν η επικοινωνία έγινε μέσω τηλεφώνου ή μηνυμάτων. Ο Λευκός Οίκος και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αρνήθηκαν να τη σχολιάσουν.

Από την πλευρά της η Τεχεράνη λέει ότι ο δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ του Ιρανού υπουργού και του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου «είναι ανοιχτός και ανταλλάσσονται μηνύματα όποτε είναι απαραίτητο». Πρόσθεσε ότι το Ιράν και οι ΗΠΑ επικοινωνούν επίσης μέσω του καναλιού διαμεσολάβησης της Ελβετίας. Ωστόσο, η Τεχεράνη εξήγησε ότι τα μηνύματα που λαμβάνει το Ιράν από τις ΗΠΑ είναι «αντιφατικά».

Διαδηλώσεις υπέρ του καθεστώτος

Χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν σήμερα σε μια μεγάλη πλατεία στο κέντρο της Τεχεράνης για να υποστηρίξουν το ιρανικό καθεστώς. Μπροστά σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις μετά την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979, οι κυβερνώντες επιδιώκουν αυτήν τη στιγμή να πάρουν το πάνω χέρι κατεβάζοντας στους δρόμους χιλιάδες υποστηρικτές τους, αφού επέβαλαν την πλήρη διακοπή των διαδικτυακών επικοινωνιών από την 8η Ιανουαρίου.

Σήμερα, έπειτα από κάλεσμα του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, χιλιάδες Ιρανοί κατέκλυσαν την πλατεία της Επανάστασης, στην καρδιά της Τεχεράνης, κρατώντας τη σημαία της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ως ένδειξη στήριξης της εξουσίας και προκειμένου να αποτίσουν φόρο τιμής στα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, σύμφωνα με πλάνα που πρόβαλε η κρατική τηλεόραση.

Προσευχές αναπέμφθηκαν για τα θύματα αυτού που η κυβέρνηση χαρακτηρίζει «ταραχές». Το Ιράν διεξάγει έναν πόλεμο εναντίον των «τρομοκρατών», δήλωσε ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάρ, ενώπιον του πλήθους. Ανάλογες συγκεντρώσεις έλαβαν χώρα σε διάφορες πόλεις, σύμφωνα με τα πλάνα των ιρανικών τηλεοπτικών δικτύων, την ώρα που η κυβέρνηση κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος.

Συγγενείς μελών των δυνάμεων ασφαλείας που σκοτώθηκαν στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις κατέκλυσαν κεντρικά τμήματα της πρωτεύουσας του Ιράν, κρατώντας σημαίες της Ισλαμικής Δημοκρατίας αφενός για να τιμήσουν τους νεκρούς και αφετέρου για να δηλώσουν πίστη στο καθεστώς.

Επίσημα ιρανικά ΜΜΕ μεταδίδουν πως δεκάδες μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν σκοτωθεί από την αρχή των διαδηλώσεων, την 28η Δεκεμβρίου, την ώρα, ωστόσο, που οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με έδρα το εξωτερικό, κάνουν λόγο για εκατοντάδες ή ακόμα και χιλιάδες νεκρούς στην καταστολή.

Όπως φαίνεται σε φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν στα social media, Ιρανοί συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Ενγελάμπ ή πλατεία της Επανάστασης, με γυναίκες να θρηνούν παιδιά, συζύγους, συγγενείς που σκοτώθηκαν στις αιματηρές συγκρούσεις.

Ιράν και Τραμπ

Πάντως, η αναμφισβήτητη βίαιη απάντηση των Αρχών, σε συνδυασμό με τη σταδιακή κλιμάκωση της ρητορικής από την Ουάσιγκτον, συνθέτουν ένα ιδιαίτερα εύφλεκτο περιβάλλον, του οποίου οι συνέπειες ξεπερνούν τα ιρανικά σύνορα και απειλούν να επηρεάσουν ευρύτερα τη Μέση Ανατολή, αλλά και τη διεθνή οικονομική σταθερότητα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Τεχεράνη αντέδρασε με σκληρό τόνο στις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τα ξημερώματα της Δευτέρας (12.01.2026) άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής παρέμβασης, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν «πλησιάζει επικίνδυνα τα όρια», με φόντο τις αιματηρές διαδηλώσεις. «Το Ιράν δεν φοβάται ούτε τη σύγκρουση ούτε τον διάλογο», δήλωσε στο Al Jazeera ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Αμπάς Αραγτσί, επιχειρώντας να στείλει μήνυμα αποτροπής αλλά και ετοιμότητας για συνομιλίες.

Παράλληλα, εξαπέλυσε ευθείες κατηγορίες κατά του Αμερικανού προέδρου, υποστηρίζοντας ότι η ρητορική περί στρατιωτικής επέμβασης ενθαρρύνει βίαιες ενέργειες και δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για εξωτερική ανάμειξη. Όπως ανέφερε, «τρομοκρατικά στοιχεία» επιδιώκουν την κλιμάκωση της έντασης, ώστε να διαμορφωθεί πρόσχημα διεθνούς παρέμβασης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κινητοποιήσεις «καθοδηγήθηκαν σκόπιμα προς τη βία», προκειμένου να ενισχυθεί το αφήγημα της αμερικανικής εμπλοκής, ενώ διαβεβαίωσε ότι η κατάσταση «έχει τεθεί υπό έλεγχο». Πρόσθεσε ακόμη πως οι περιορισμοί στην πρόσβαση στο διαδίκτυο, οι οποίοι έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, πρόκειται να αρθούν σταδιακά.

Ο Τραμπ κάνει λόγο για «σκληρές επιλογές»

Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν έρθει σε επαφή με την κυβέρνησή του, επιδιώκοντας την έναρξη διαπραγματεύσεων μετά τις απειλές περί στρατιωτικής δράσης. Μιλώντας σε δημοσιογράφους εν πτήσει, ανέφερε ότι προετοιμάζεται συνάντηση, χωρίς ωστόσο να αποκλείσει την ανάγκη «προληπτικής δράσης». Ο Αμερικανός πρόεδρος σημείωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ εξετάζουν «εξαιρετικά ισχυρά σενάρια», επαναλαμβάνοντας πως το Ιράν «δοκιμάζει τις κόκκινες γραμμές». Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε επίθεση κατά αμερικανικών εγκαταστάσεων στην περιοχή θα προκαλέσει «συντριπτική απάντηση».

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο Τραμπ έχει συγκαλέσει για την Τρίτη σύσκεψη υψηλού επιπέδου με κορυφαίους πολιτικούς και στρατιωτικούς αξιωματούχους, προκειμένου να καθοριστεί η επόμενη φάση της αμερικανικής στρατηγικής. Στη συνάντηση αναμένεται να συμμετάσχουν, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγσεθ και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, Νταν Κέιν. Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται περιλαμβάνονται η ενίσχυση αντικαθεστωτικών διαδικτυακών δικτύων, κυβερνοεπιχειρήσεις, νέος γύρος κυρώσεων, αλλά και σενάρια περιορισμένων στρατιωτικών πληγμάτων.

Αδιευκρίνιστος ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων

Την ίδια ώρα, η πλήρης αποτύπωση του ανθρώπινου κόστους παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, καθώς η χώρα βρίσκεται σε καθεστώς σχεδόν απόλυτου επικοινωνιακού αποκλεισμού. Σύμφωνα με τη Human Rights Activists News Agency, περισσότεροι από 540 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στις διαδηλώσεις, ενώ εκατοντάδες ακόμη περιπτώσεις θανάτων διερευνώνται. Οι συλλήψεις ξεπερνούν τις 10.000, με μαρτυρίες να κάνουν λόγο για χρήση πραγματικών πυρών από μικρή απόσταση.

Οι κινητοποιήσεις, που ξέσπασαν στα τέλη Δεκεμβρίου λόγω της κατάρρευσης του ριάλ και της εκρηκτικής ανόδου του πληθωρισμού, έχουν πλέον εξελιχθεί σε ευθεία πρόκληση προς το θεοκρατικό καθεστώς.

Διεθνή μέσα επισημαίνουν ότι οι Αρχές απάντησαν με μαζική καταστολή, εκτεταμένη βία και σχεδόν καθολική διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο. Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν εμφανίστηκε να εκπέμπει αντικρουόμενα μηνύματα: από τη μία έκανε έκκληση για ενότητα και διάλογο, από την άλλη κατηγόρησε «δυνάμεις με ξένες διασυνδέσεις» ότι επιχειρούν την αποσταθεροποίηση της χώρας.