Πώς βλέπουν Κούρδοι και το AKP την πρόταση Μπαχτσελί υπέρ Οτσαλάν

Σύμφωνα με πηγές του MHP, η κίνηση του Μπαχτσελί δεν είναι αποσπασματική, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική με στόχο να διασφαλιστεί οριστικά η κατάθεση των όπλων από το PKK. Στο πλαίσιο αυτό, θεωρείται ότι η διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου γύρω από τον Οτσαλάν θα μπορούσε να λειτουργήσει ως εργαλείο πίεσης, αλλά και ως ένα μηχανισμός που θα αφαιρεί επιχειρήματα από την οργάνωση για την ανάγκη συνέχισης της ένοπλης δράσης.

Στελέχη του κόμματος υποστηρίζουν ότι η στάση της τουρκικής κοινωνίας έχει αλλάξει σημαντικά, επικαλούμενα το γεγονός ότι εδώ και αρκετό διάστημα δεν καταγράφονται απώλειες στρατιωτών, κάτι που επηρεάζει και την σχετική ανοχή απέναντι σε τέτοιες συζητήσεις. Ο ίδιος ο Μπαχτσελί, μιλώντας σε πρόσφατη συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής του ομάδας, έθεσε το πλαίσιο της πρότασης λέγοντας ότι αν υπάρχει ένα θεσμικό ή νομικό «κενό» γύρω από τον Οτσαλάν, αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί με τρόπο που να υπηρετεί τον στόχο της «Τουρκίας χωρίς τρομοκρατία».

Σε αυτό το πλαίσιο εισήγαγε και την ιδέα ενός μηχανισμού που θα μπορούσε να περιγραφεί ως «συντονισμός ειρήνης και πολιτικοποίησης», επιχειρώντας να μεταφέρει τη συζήτηση από το καθαρά ποινικό, στο πολιτικο-διαχειριστικό επίπεδο. Η τοποθέτηση αυτή ήρθε λίγες ημέρες μετά τη συνάντηση Μπαχτσελί-Ερντογάν, γεγονός που οδήγησε σε έντονη πολιτική κινητικότητα και προκάλεσε ερωτήματα για το κατά πόσο υπάρχει συντονισμός εντός του κυβερνητικού μπλοκ.

Παράλληλα, η ηγεσία του MHP θεωρεί ότι μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε να βοηθήσει και το κυβερνών κόμμα να προχωρήσει σε βήματα, χωρίς να δεχθεί υπερβολικό πολιτικό κόστος, ενώ παράλληλα να περιοριστούν τα περιθώρια του PKK να επικαλείται «εκκρεμότητες» στη διαδικασία.

Αντιδράσεις στην πρόταση Μπαχτσελί

Από την πλευρά του φιλοκουρδικού-κοινοβουλευτικού Κόμματος DEM, η πρόταση αντιμετωπίζεται ως μια πιθανή ευκαιρία πολιτικής και θεσμικής εξέλιξης. Ο συμπρόεδρος του κόμματος, Τουντσέρ Μπακίρχαν, ανέφερε ότι το DEM είναι έτοιμο να στηρίξει νομικές ρυθμίσεις που θα ενισχύουν τη δημοκρατική πολιτική ομαλότητα, ενώ ταυτόχρονα έστειλε μήνυμα ότι αν το PKK δεν ανταποκριθεί σε μια τέτοια διαδικασία, το κόμμα του θα είναι από τους πρώτους που θα το κατακρίνουν δημόσια. Για το DEM, η αποσαφήνιση του καθεστώτος του Οτσαλάν θεωρείται κρίσιμο στοιχείο που θα μπορούσε να επιταχύνει τις εξελίξεις, καθώς εκτιμούν ότι η έλλειψη θεσμικού πλαισίου λειτουργεί ως εμπόδιο.

Το κυβερνών ΑΚΡ (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης) αντίθετα, κρατά πιο επιφυλακτική στάση. Κυβερνητικά στελέχη δεν απορρίπτουν πλήρως την ιδέα βελτίωσης των συνθηκών επικοινωνίας του Οτσαλάν, αναγνωρίζοντας ότι μια πιο ενεργή και άμεση δυνατότητα επικοινωνίας του με το κοινό, ή με διαφορετικές πολιτικές και κοινωνικές ομάδες, θα μπορούσε να επηρεάσει τη διαδικασία. Έχουν αναφερθεί ακόμη σενάρια που θα επέτρεπαν πιο άμεση επικοινωνία, όπως συνεντεύξεις ή πιο οργανωμένα δημόσια μηνύματα. Ωστόσο, όλα αυτά παραμένουν σε επίπεδο συζήτησης και δεν έχουν ληφθεί συγκεκριμένες αποφάσεις.

Την ίδια στιγμή, στο ΑΚΡ υπάρχει και μια ισχυρή γραμμή που θέτει ως βασική προϋπόθεση την επιβεβαίωση από τις αρμόδιες αρχές ότι το PKK έχει πράγματι καταθέσει τα όπλα, πριν από οποιαδήποτε θεσμική ή νομική κίνηση. Για αυτούς τους κύκλους, οποιαδήποτε ρύθμιση πρέπει να έρθει, είτε μετά την επιβεβαίωση, είτε ταυτόχρονα με σαφή μηχανισμό ελέγχου. Γι’ αυτό και αποφεύγουν όρους, όπως «καθεστώς» ή «δικαίωμα ελπίδας», θεωρώντας ότι είναι πρόωρο να τεθούν τέτοια ζητήματα, πριν υπάρξουν απτά αποτελέσματα στο πεδίο.

Η πρόταση Μπαχτσελί λειτουργεί σαν καταλύτης που αναγκάζει όλα τα εμπλεκόμενα πολιτικά κέντρα να τοποθετηθούν, χωρίς όμως να έχει υπάρξει ακόμη ενιαία κυβερνητική γραμμή, ή συγκεκριμένο νομικό σχέδιο. Η διαδικασία παραμένει σε φάση διερεύνησης και πολιτικής ζύμωσης, με το βασικό ερώτημα να είναι αν μπορεί να μετατραπεί μια ρητορική πρόταση σε θεσμικό πλαίσιο, με πραγματικές συνέπειες για τη σχέση κράτους, Οτσαλάν και PKK.