Που έχει σήμερα ερείσματα και δράση το ISIS

Πιο πρόσφατη υπενθύμιση της φρικώδους παρουσίας του ISIS, η επίθεση κατά περιπόλου αστυνομικών δυνάμεων στο Χαλέπι της Συρίας με έναν νεκρό και δύο τραυματίες, με τις ισλαμικές αρχές της Δαμασκού να ανακοινώνουν πως το Ισλαμικό Κράτος σχεδίαζε μπαράζ επιθέσεων σε χριστιανικές εκκλησίες στην Συρία.

Προηγήθηκε, η συμπλοκή στη Γιάλοβα της Τουρκίας ανάμεσα σε μαχητές του ISIS και τις τουρκικές αρχές, που είχε αποτέλεσμα τον τραυματισμό επτά Τούρκων αστυνομικών. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του δικτύου TRT Haber, μονάδες της αστυνομίας διεξήγαγαν επιχείρηση σε σπίτι όπου υπήρχαν πληροφορίες ότι διέμεναν τζιχαντιστές στη Γιάλοβα, στα παράλια στη θάλασσα του Μαρμαρά, νότια της Κωνσταντινούπολης.

Προηγουμένως, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διέταξε αεροπορική επιδρομή κατά εξτρεμιστών ισλαμιστών στη βορειοδυτική Νιγηρία (συγκεκριμένα την πολιτεία Σοκότο), επικαλούμενος τη δράση των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους της Δυτικής Αφρικής (ISWAP). Την είδηση γνωστοποίησε ο ίδιος ο Τραμπ, προειδοποιώντας παράλληλα ότι θα υπάρξουν κι άλλοι «νεκροί τρομοκράτες αν συνεχιστεί η σφαγή χριστιανών».

Η παρέμβαση των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ είχε προαναγγελθεί ήδη από τον περασμένο Νοέμβριο, όταν ο Τραμπ επέρριπτε στην κυβέρνηση της αφρικανικής χώρας «ανικανότητα προστασίας του χριστιανικού πληθυσμού». Τον ίδιο μήνα επίθεση του ISIS σε χριστιανικό σχολείο στην πόλη Παπίρι, οδήγησε στην απαγωγή 303 μαθητών και 12 δασκάλων. 

Πράγματι, η Νιγηρία είναι πολλαπλά εκτεθειμένη στη δράση ομάδων που συνδέονται με τους τζιχαντιστές, με τους υπολογισμούς ανθρωπιστικών οργανώσεων να υπολογίζουν τους σχετιζόμενους με την ισλαμιστική δράστη θανάτους σε δεκάδες χιλιάδες την τελευταία 15ετία (χαρακτηριστικότερη η επίθεση στο χωριό Μάφα της πολιτείας Γιόμπε, στις 3 Σεπτεμβρίου του 2024, όπου 170 άνθρωποι εκτελέστηκαν σε αντίποινα κυβερνητικής στρατιωτικής επιχείρησης).

Είχαν προηγηθεί μια σειρά από θανατηφόρες επιθέσεις, που έχουν εκδηλωθεί σε όλο το μήκος και το πλάτος της υφηλίου, επιβεβαιώνοντας ότι η οργάνωση έχει καταφέρει να προσαρμοστεί, υιοθετώντας λογική χαλαρού δικτύου, γεγονός που επιτρέπει την σύνδεση της με κατά τόπους ομάδες ή μεμονωμένους δράστες (γνωστούς με τον όρο «μοναχικός λύκος»). Όπως επισήμανε πρόσφατα η διευθύντρια της επιφορτισμένης με την καταγραφή τρομοκρατικών δράσεων ΜΚΟ SITE Intelligence, Ρίτα Κατζ – μιλώντας στο CNN  ISIS και Αλ-Κάιντα έχουν επανειλημμένα απευθύνει κάλεσμα για αυτοσχέδιες επιθέσεις.

Η ίδια, στο ίδιο δημοσίευμα, σημείωσε μάλιστα πως η επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ και η επακόλουθη εισβολή του ισραηλινού στρατού στη Λωρίδα της Γάζας πυροδότησαν νέο κύμα βίαιης ριζοσπαστικοποίησης, που εκδηλώθηκε σε επίπεδο ατομικής δράσης. Προς επίρρωση των παραπάνω οι τρομοκρατικές δράσεις ισλαμιστικού χαρακτήρα σε Ευρώπη και ΗΠΑ ακολουθούσαν το συγκεκριμένο μοτίβο. 

Συρία, Αφγανιστάν και ISIS 

Ένα ακόμη στοιχείο που ευνοεί την στρατολόγηση νέων μαχητών και δημιουργεί ισχυρούς φόβους είναι η αστάθεια που διέπει μια σειρά από χώρες, με την Συρία να παραμένει «μεγάλος ασθενής». Τον περασμένο Οκτώβριο, ο Ιορδανός υπουργός Εσωτερικών, μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Βιέννη, εξέφρασε ευθέως τον προβληματισμό του, παρατηρώντας ότι δεν καταγράφεται ισχυρό ρεύμα επιστροφής Σύρων προσφύγων.

«Δεν βλέπουμε κάποιο κίνημα επιστροφής στη γειτονική χώρα» ήταν τα ακριβή του λόγια, ενώ συμπλήρωσε πως αφενός η έλλειψη επενδύσεων και αφετέρου η διοικητική ανεπάρκεια της νέας κυβέρνησης αφήνουν ανοικτό πεδίο δράσης που η τζιχαντιστική οργάνωση θα σπεύσει να εκμεταλλευτεί.  Σε παρόμοια κατάσταση συνεχούς έκθεσης στην βία βρίσκεται το μεταπολεμικό Αφγανιστάν, όπου η κυβέρνηση των Ταλιμπάν αδυνατεί να ελέγξει αυτόνομες τοπικές ομάδες.

Παρόμοια ευχέρεια δράσης έχει το Ισλαμικό Κράτος και σε περιοχές της χώρας που συνορεύουν με το Πακιστάν. Ενεργή παρουσία έχει η τζιχαντιστική οργάνωση και στη Νοτιοανατολική Ασία, ειδικά σε Ινδονησία και Φιλιππίνες. H κατάσταση δεν είναι καλύτερη στα κράτη που συναποτελούν τη ζώνη του Σαχέλ (Νιγηρία, Τσαντ, Σουδάν, Μαυριτανία, Μάλι, Νίγηρας, Μπουρκίνα Φάσο, Νιγηρία), όπου οι μεγάλες ερημικές εκτάσεις, οι αδύναμες κρατικές δομές και ο ισχυρός ρόλος του φυλετικού παράγοντα, διαμορφώνουν φτιάχνουν την «τέλεια καταιγίδα». 

Οι τζιχαντιστές ανά τον κόσμο

Μια συνοπτική εικόνα των τρομοκρατικών επιθέσεων του ISIS κατά την προηγηθείσα διετία, είναι ενδεικτική της παγκόσμιας διασύνδεσης της τρομοκρατικής οργάνωσης: 

-Στο Πακιστάν, στις 29 Σεπτεμβρίου του 2023, 52 άνθρωποι έπεσαν νεκροί από επίθεση αυτοκτονίας που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο θρησκευτικής εκδήλωσης στην περιοχή Μαστούνγκ του Βαλουχιστάν. Δεν υπήρξε ανάληψη ευθύνης αλλά ο τρόπος δράσης παραπέμπει σε τζιχαντιστές συνδεόμενους με το ISIS. 

-Στις Φιλιππίνες, στις 3 Δεκεμβρίου του 2023, πυροδότηση βομβιστικού μηχανισμού σε καθολική λειτουργία στο γυμναστήριο του Κρατικού Πανεπιστημίου Μιντανάο στη Μάραουι, Φιλιππίνες, προκάλεσε το θάνατο τεσσάρων ανθρώπων και τον τραυματισμό 72. Οι αρχές συνδέουν την επίθεση με τοπικό πυρήνα του ISIS. 

-Στο Ιράν, στις 3 Ιανουαρίου του 2024, 100 άνθρωποι έπεσαν νεκροί από βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας στην πόλη Κερμάν όπου βρισκόταν σε εξέλιξη τελετή για τον θάνατο του ανώτατου διοικητή της χώρας Κασέμ Σουλεϊμανί το 2020. Το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε την ευθύνη, με τις υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ να εκτιμούν πως οι δράστες είχαν άμεση σχέση με την οργάνωση. 

– Στην Ινδονησία, τον Σεπτέμβρη του 2024, οι αστυνομικές αρχές της Τζακάρτα συνέλαβαν επτά υπόπτους για απόπειρα δολοφονίας του Πάπα Φραγκίσκου, κατά τη διάρκεια επίσκεψης του τελευταίου στην πρωτεύουσα της χώρας.  

-Στη Ρωσία, τον Μάρτιο του 2024, σημειώθηκε η πλέον φονική επίθεση τζιχαντιστών τα τελευταία χρόνια στον χώρο συναυλιών Crocus City Hall, με 149 νεκρούς και 600 τραυματίες. Την ευθύνη ανέλαβε η ίδια το Ισλαμικό Κράτος και συγκεκριμένα το παρακλάδι του στην περιοχή του Χορασάν (ISIS-K) με ανάρτησή της στην εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων Telegram.  

– Στη Γερμανία, στις 23 Αυγούστου του 2024, νεαρός που λειτουργούσε ως «στρατιώτης του ISIS» σύμφωνα με ανακοίνωση της οργάνωσης επιτέθηκε με μαχαίρι στην πόλη του Σόλινγκεν, στο πλαίσιο τοπικής γιορτής, σκοτώνοντας τρείς πολίτες και τραυματίζοντας οκτώ. Τον Φεβρουάριο του 2025, στο Μόναχο,  νεαρός αφγανός έπεσε με το αυτοκίνητό του σε ομάδα πεζών που συμμετείχαν σε διαδήλωση, προκαλώντας τον θάνατο δύο ανθρώπων και τον τραυματισμό 36. Αργότερα διαπιστώθηκε η επαφή του με ενεργά δίκτυα του ISIS. 

– Στις ΗΠΑ, την Πρωτοχρονιά του 2025, νεαρός οδήγησε το αυτοκίνητο του κατά του πλήθους στη Νέα Ορλεάνη, προκαλώντας τον θάνατο 14 ανθρώπων και τον τραυματισμό 57. Στο αυτοκίνητο του δράστη βρέθηκε σημαία του ISIS.  

– Στις 2 Οκτωβρίου του 2025 στο Μάντσεστερ της Αγγλίας, τρομοκρατική επίθεση με θύματα δύο ανθρώπους σημειώθηκε σε συναγωγή. Ο δράστης κατά τη διάρκεια του συμβάντος δήλωσε πίστη στους σκοπούς του ISIS.  

Πηγή: CNN, Al Jazeera, NPR