Το PKK για τις δραματικές εξελίξεις στην Συρία – Αγωνία για το Κομπάνι

«Οι εξελίξεις στη Συρία και ευρύτερα στη Μέση Ανατολή είχαν άμεσες επιπτώσεις» στη διαδικασία αυτήν, είπε ο Ζάγκρος Χίουα, από την πολιτική πτέρυγα του PKK. Υποστήριξε επίσης ότι οι «επιθέσεις» εναντίον των Κούρδων στη βορειοανατολική Συρία ήταν μια «συνωμοσία» με στόχο να εκτροχιαστούν οι διαπραγματεύσεις.

Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) των οποίων ηγούνται οι Κούρδοι, υποχρεώθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες να εγκαταλείψουν μεγάλες εκτάσεις που είχαν υπό τον έλεγχό τους, μπροστά στην προέλαση του κυβερνητικού στρατού. Την περασμένη εβδομάδα κηρύχθηκε κατάπαυση του πυρός, η οποία παρατάθηκε το Σάββατο για άλλες 15 ημέρες, όμως οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις.

Λόγω των συγκρούσεων εκφράζονται φόβοι για διακοπή της ειρηνευτικής διαδικασίας μεταξύ της Άγκυρας –στενού συμμάχου της συριακής κυβέρνησης– και του PKK. Με ξεχωριστή δήλωσή του στο τηλεοπτικό κανάλι Sterk –η οποία αναμεταδόθηκε σήμερα από το φιλοκουρδικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Mezopotamia– ένας άλλος διοικητής του PKK, ο Μουράτ Καραγιλάν, προειδοποίησε ευθέως τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον εθνικιστή σύμμαχό του Ντεβλέτ Μπαχτσελί.

«Θα έπρεπε να ξέρουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη με τους Κούρδους πάνω στον τάφο της Ροζάβα», δηλαδή του αυτόνομου κουρδικού εδάφους στη βορειοανατολική Συρία. «Με άλλα λόγια, αν μιλάμε για ειρήνη και αδελφοσύνη, αυτή η πολιτική πρέπει να εγκαταλειφθεί και να ξεκινήσει μια ριζική αλλαγή», πρόσθεσε.

Για τον Ζάγκρος Χίουα, «η δέσμευση του PKK στην ειρηνευτική διαδικασία είναι στρατηγικό ζήτημα» αλλά «η νέα στρατηγική δεν αποκλείει την αναγκαιότητα να αμυνθούμε απέναντι σε γενοκτόνες επιθέσεις». Εξέφρασε πάντως την «ελπίδα» να κρατήσει η εκεχειρία στη Συρία. Ο ιδρυτής του PKK Αμπντουλάχ Οτσαλάν, ο ιστορικός ηγέτης του που κρατείται από το 1999, είχε ήδη καταγγείλει ότι οι συγκρούσεις αυτές είναι «μια απόπειρα να υπονομευτεί η ειρηνευτική διαδικασία».

Αγωνία για το Κομπάνι

Η πόλη-σύμβολο του κουρδικού αγώνα, Κομπάνιμ που πριν από μια δεκαετία έγινε διεθνές σημείο αναφοράς λόγω της πολιορκίας από το ISIS, βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο των εξελίξεων, αυτή τη φορά λόγω της σύγκρουσης ανάμεσα στις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) και φιλοκυβερνητικές δυνάμεις της Δαμασκού, με φόντο τις περιφερειακές ισορροπίες και τον ρόλο της Τουρκίας.

Τις τελευταίες ημέρες, η άφιξη αυτοκινητοπομπών ανθρωπιστικής βοήθειας του ΟΗΕ έδωσε μια προσωρινή ανάσα στους κατοίκους της πόλης, οι οποίοι είχαν βρεθεί αντιμέτωποι με σοβαρές ελλείψεις σε τρόφιμα, πόσιμο νερό, καύσιμα και ιατροφαρμακευτικό υλικό. Πρόκειται για την πρώτη ουσιαστική αποστολή βοήθειας μετά από εβδομάδες αποκλεισμού και συγκρούσεων, γεγονός που υπογραμμίζει το μέγεθος της ανθρωπιστικής κρίσης που έχει διαμορφωθεί.

Ωστόσο, η βοήθεια αυτή συνοδεύεται από έντονη αβεβαιότητα. Το πάγωμα των εχθροπραξιών που επετεύχθη πρόσφατα χαρακτηρίζεται από όλες τις πλευρές ως προσωρινό και εύθραυστο, με σποραδικά επεισόδια να καταγράφονται τόσο στα περίχωρα της πόλης όσο και στη γύρω ύπαιθρο.

Εύθραυστη εκεχειρία

Η κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στις SDF και στις φιλοκυβερνητικές συριακές δυνάμεις παρατάθηκε για περιορισμένο χρονικό διάστημα, επιτρέποντας τη διέλευση ανθρωπιστικών κομβόι. Παρ’ όλα αυτά, αναφορές κάνουν λόγο για επιθέσεις μικρής κλίμακας, ανταλλαγές πυρών και αυξημένη στρατιωτική κινητικότητα νότια και δυτικά του Κομπάνι.

Οι SDF καταγγέλλουν προσπάθειες περικύκλωσης της πόλης και επιθέσεις από ένοπλες ομάδες που πρόσκεινται στη Δαμασκό, ενώ η συριακή κυβέρνηση επιμένει ότι επιδιώκει την «αποκατάσταση της κρατικής κυριαρχίας» στην περιοχή. Στην εξίσωση παραμένει παρούσα και η Τουρκία, η οποία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, θεωρώντας τις κουρδικές δυνάμεις απειλή για την εθνική της ασφάλεια.

Η γεωγραφική θέση του Κομπάνι, σε μικρή απόσταση από τα τουρκικά σύνορα, καθιστά κάθε στρατιωτική μεταβολή εξαιρετικά ευαίσθητη και ενισχύει τους φόβους για ευρύτερη αποσταθεροποίηση στη βόρεια Συρία.

Ανθρωπιστική κρίση και πολιτικές πιέσεις

Για τους αμάχους, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά δύσκολη. Χιλιάδες κάτοικοι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, ενώ όσοι παραμένουν αντιμετωπίζουν καθημερινά προβλήματα επιβίωσης. Νοσοκομεία και κέντρα υγείας λειτουργούν οριακά, με ελλείψεις σε φάρμακα και προσωπικό, την ώρα που οι ανάγκες αυξάνονται.

Η κατάσταση στο Κομπάνι έχει προκαλέσει αντιδράσεις και εκτός Συρίας. Κουρδικές οργανώσεις και πολιτικά κόμματα στην Τουρκία και στην Ευρώπη ζητούν τον άμεσο τερματισμό του αποκλεισμού και τη δημιουργία μόνιμων ανθρωπιστικών διαδρόμων. Παράλληλα, εντείνονται οι διεθνείς εκκλήσεις για σταθερή εκεχειρία και πολιτική λύση που θα αποτρέψει μια νέα ανθρωπιστική τραγωδία.

Το Κομπάνι, για ακόμη μία φορά, βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η προσωρινή αποκλιμάκωση δεν αρκεί για να διασφαλίσει το μέλλον της πόλης, ενώ η ιστορία δείχνει πως κάθε εύθραυστη ισορροπία μπορεί εύκολα να καταρρεύσει. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν η διεθνής κοινότητα θα κινηθεί εγκαίρως ώστε το Κομπάνι να μην ξαναγίνει σύμβολο πολιορκίας, αλλά επιτέλους παράδειγμα σταθεροποίησης σε μια ταραγμένη περιοχή.