Σε κλοιό νέου σκανδάλου ο Ζελέσνκι – Εκλογές ζητά ο αποπεμφθείς υπουργός Άμυνας

Σύμφωνα με πηγή των διωκτικών αρχών που επικαλείται η Kyiv Independent, στις 19 Αυγούστου πραγματοποιήθηκε έρευνα σε χώρους που συνδέονται με την Ιρίνα Μούντρα, την αναπληρώτρια επικεφαλής του γραφείου του Ζελένσκι και με τον βουλευτή Βαντίμ Στόλαρ. Έρευνες διενεργούνται επίσης σε χώρους που συνδέονται με τον πρώην βουλευτή Μαξίμ Μικιτάς και την κρατική τράπεζα Sense Bank.

Η NABU (την οποία ο Ζελένσκι επιχείρησε να θέσει υπό έλεγχο του, αλλά έκανε πίσω έπειτα από διεθνείς και κοινωνικές αντιδράσεις) ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη «ειδική επιχείρηση για την αποκάλυψη εγκληματικής οργάνωσης, της οποίας ηγούνται ένας εν ενεργεία και ένας πρώην Ουκρανός βουλευτής και στην οποία εμπλέκονται υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του γραφείου του προέδρου». Η υπηρεσία ανέφερε ότι περισσότερες λεπτομέρειες για την υπόθεση θα δημοσιοποιηθούν αργότερα.

Ο Βαντίμ Στόλαρ επιβεβαίωσε ότι η NABU πραγματοποιεί έρευνα στην κατοικία του. «Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι η NABU διεξάγει ερευνητικές ενέργειες στο σπίτι μου», έγραψε στο Facebook. «Συνεργάζομαι πλήρως με την υπηρεσία και δεν παρεμποδίζω με κανέναν τρόπο το έργο των αρχών επιβολής του νόμου», πρόσθεσε.

Ο Στόλαρ ήταν βουλευτής της φιλορωσικής “Πλατφόρμας Αντιπολίτευσης – Για τη Ζωή”, μέχρι τη διάλυσή της μετά τη ρωσική εισβολή του 2022. Σήμερα ανήκει στην κοινοβουλευτική ομάδα «Αποκατάσταση της Ουκρανίας», η οποία προέκυψε από στελέχη της πρώην παράταξης.

Ο Ουκρανός βουλευτής έχει συνδεθεί από ερευνητές δημοσιογράφους με σειρά αμφιλεγόμενων κατασκευαστικών έργων στο Κίεβο, καθώς και με υπόθεση κατά την οποία φέρεται να εξαπατήθηκαν εκατοντάδες αγοραστές κατοικιών τη δεκαετία του 2000. Ο ίδιος έχει αρνηθεί οποιαδήποτε παράνομη ενέργεια.

Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Πέτρο Ποροσένκο, ουκρανικά μέσα ενημέρωσης τον είχαν χαρακτηρίσει «de facto δήμαρχο του Κιέβου», λόγω της επιρροής που φερόταν να ασκεί στην πόλη. Σύμφωνα με το ερευνητικό πρόγραμμα Bihus.info, ο Στόλαρ είχε επίσης επιχειρηματική συνεργασία με τον Αρτέμ Κολιουμπάγεφ, πρώην επιχειρηματικό εταίρο του πρώην επικεφαλής του προεδρικού γραφείου Αντρίι Γερμάκ.

Ποιοι είναι οι Μούντρα-Μικιτά

Όμως, ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η έρευνα σε χώρους που συνδέονται με την Ιρίνα Μούντρα, καθώς πρόκειται για υψηλόβαθμο στέλεχος του προεδρικού επιτελείου. Η Μούντρα είναι αναπληρώτρια επικεφαλής του γραφείου του Ζελένσκι και έχει στην αρμοδιότητά της ζητήματα που αφορούν τη Δικαιοσύνη και τη δικαστική μεταρρύθμιση. Πάντως, δεν τις έχουν απαγγελθεί ακόμα κατηγορίες.

Να σημειωθεί ότι ο Ζελένσκι υποχρεώθηκε να απομακρύνει τον στενό του συνεργάτη, Γερμάκ, λόγω σκανδάλων διαφθοράς. Για σκάνδαλα ελέγχεται και η πρώην πρέσβης της Ουκρανίας στις ΗΠΑ, την οποία ο Ζελένσκι απομάκρυνε με διάταγμα, σύμφωνα με εκτιμήσεις για να κατευνάσει τις δυσαρέσκειες της διοίκησης Τραμπ.

Έρευνες πραγματοποιήθηκαν και σε χώρους που συνδέονται με τον Μαξίμ Μικιτάς, πρώην βουλευτή και ισχυρό παράγοντα στον κατασκευαστικό κλάδο. Ο Μικιτάς ήταν επικεφαλής της κρατικής κατασκευαστικής εταιρείας Ukrbud από το 2010 έως το 2016 και στη συνέχεια διετέλεσε βουλευτής με την παράταξη «Θέληση του Λαού» από το 2016 έως το 2019. Σε βάρος του έχουν απαγγελθεί κατηγορίες σε δύο υποθέσεις υπεξαίρεσης, το 2019 και το 2023, καθώς και σε υπόθεση δωροδοκίας το 2022.

Το 2020, δικηγόροι του είχαν κατηγορήσει την αστυνομία ότι κατασκεύαζε στοιχεία σε ποινική υπόθεση με σκοπό να τον πιέσει να ανακαλέσει κατάθεση που είχε δώσει σε βάρος του τότε αναπληρωτή επικεφαλής του προεδρικού γραφείου, Όλεχ Τατάροφ. Η αστυνομία είχε απορρίψει τις καταγγελίες. Μετά την απαγγελία κατηγοριών και τη σύλληψή του, ο Μικιτάς ουσιαστικά απέσυρε τις καταγγελίες του κατά του Τατάροφ. Ο τελευταίος είχε κατηγορηθεί για δωροδοκία το 2020, ωστόσο η υπόθεση σταδιακά αποδυναμώθηκε και έκλεισε το 2022.

Έρευνα και στην κρατική Sense Bank

Στο επίκεντρο των ερευνών βρίσκεται και η κρατική Sense Bank, η οποία φέρεται να συνδέεται με υπόθεση διαφθοράς ύψους 100 εκατ. δολαρίων γύρω από την κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Energoatom. Η έρευνα για την Energoatom ξεκίνησε το 2025 και θεωρείται η μεγαλύτερη υπόθεση διαφθοράς που έχει διερευνηθεί κατά τη διάρκεια της προεδρίας Ζελένσκι.

Ηχογραφημένες συνομιλίες που φέρονται να δημοσιοποιήθηκαν τον Απρίλιο και τον Μάιο ενίσχυσαν προηγούμενες αναφορές της Ukrainska Pravda σχετικά με τον Βασίλ Βεσέλι, σύμβουλο του εποπτικού συμβουλίου της Sense Bank. Σύμφωνα με το ουκρανικό μέσο, ο Βεσέλι θεωρούνταν προστατευόμενος του Αντρίι Γερμάκ και φέρεται να ασκούσε σημαντική επιρροή στην τράπεζα. Παράλληλα, ο Τιμούρ Μίντιτς, ο οποίος είναι επίσης ύποπτος στην υπόθεση Energoatom, φέρεται να είχε επιρροή στη Sense Bank.

Οι προηγούμενες έρευνες σε βουλευτές του Ζελένσκι

Η νέα επιχείρηση της NABU έρχεται σε συνέχεια μιας σειράς ερευνών που έχουν αγγίξει στελέχη της πολιτικής εξουσίας στην Ουκρανία. Τον Δεκέμβριο, η υπηρεσία απήγγειλε κατηγορίες σε πέντε βουλευτές του κόμματος «Υπηρέτης του Λαού» του Ζελένσκι, οι οποίοι κατηγορούνται ότι λάμβαναν μετρητά με αντάλλαγμα συγκεκριμένες ψήφους στο κοινοβούλιο.

Τον ίδιο μήνα, σύμφωνα με πηγή των διωκτικών αρχών, η NABU πραγματοποίησε έρευνα και σε χώρους συνεργάτη του Νταβίντ Αραχάμια, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του «Υπηρέτη του Λαού». Η Ukrainska Pravda ανέφερε επίσης τον Ιούλιο ότι η NABU είχε εξασφαλίσει δικαστικές εντολές για τη λήψη βιολογικών δειγμάτων από τον συγκεκριμένο συνεργάτη στο πλαίσιο της έρευνας για τις φερόμενες πληρωμές μετρητών προς βουλευτές.

Η επιχείρηση της 19ης Αυγούστου ανοίγει πλέον ένα ακόμη μέτωπο για την ουκρανική προεδρία, καθώς η έρευνα της NABU φτάνει στο ίδιο το προεδρικό γραφείο. Το εύρος της υπόθεσης και ο ακριβής ρόλος των προσώπων που ερευνώνται αναμένεται να αποσαφηνιστούν με τις επόμενες επίσημες ανακοινώσεις της ουκρανικής υπηρεσίας κατά της διαφθοράς.

Εκλογές ζητά ο Φεντόροφ

Την ίδια στιγμή, ο δημοφιλής πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας Μιχαΐλο Φεντόροφ ζήτησε χθες, Τρίτη, με μια δήλωση – βόμβα τη διεξαγωγή εκλογών στη χώρα, παρά τον συνεχιζόμενο πόλεμο με τη Ρωσία, προκειμένου “να αποκατασταθεί η δημοκρατική διαδικασία”. Η έκκληση του Φεντόροφ, την οποία απηύθυνε μέσω βίντεο που ανήρτησε στο YouTube, είναι η πρώτη που διατυπώνεται από έναν Ουκρανό πολιτικό με επιρροή μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής τον Φεβρουάριο του 2022 και αποτελεί την πιο σοβαρή εσωτερική πρόκληση για τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Η ουκρανική νομοθεσία απαγορεύει τη διεξαγωγή εκλογών σε καιρό πολέμου.

“Η δημοκρατία δεν μπορεί να είναι όμηρος της Ρωσίας”, τόνισε ο Φεντόροφ. “Πολεμάμε ακριβώς επειδή θέλουμε να παραμείνουμε ένα ελεύθερο, ευρωπαϊκό κράτος. Πρέπει να βρούμε έναν νόμιμο, ασφαλή και ρεαλιστικό μηχανισμό που θα επιτρέψει στην Ουκρανία να αποκαταστήσει μια πλήρη δημοκρατική διαδικασία, ακόμη και σε συνθήκες ενός μακρού πολέμου”, πρόσθεσε.

Να σημειωθεί πως όταν τον απομάκρυνε ο Ζελένσκι, υπήρξε πληθώρα διαδηλώσεων στήριξης στον Φεντόροφ, με τον Ζελένσκι να οδηγείται και στην αποπομπή του Αρχηγού του Στρατού, Σίρσκι, με τον οποίο ο Φεντόροφ είχε έρθει σε σύγκρουση. Επιπλέον, ο αποπεμφθείς υπουργός Άμυνας δεν είχε εμπλοκή σε σκάνδαλα διαφθοράς, σε ένα “αμαρτωλό” υπουργείο.

Ο πρώην υπουργός παραδέχθηκε ότι η διεξαγωγή εκλογών σε καιρό πολέμου είναι μια περίπλοκη διαδικασία, αναφερόμενος κυρίως στη δυσκολία να διασφαλιστεί το δικαίωμα ψήφου των Ουκρανών στρατιωτών, των ψηφοφόρων που ζουν κοντά στη γραμμή του μετώπου και των Ουκρανών προσφύγων στο εξωτερικό – επιχείρημα που έχει χρησιμοποιήσει ο Ζελένσκι για να εξηγήσει για ποιο λόγο δεν διεξάγονται προεδρικές εκλογές.

“Όμως αυτή η περιπλοκότητα δεν σημαίνει αδυναμία. Η Ουκρανία έχει κάνει επανειλημμένα πράγματα που ο κόσμος πίστευε αδύνατα. Μπορούμε να βρούμε και εδώ μια λύση”, σημείωσε. “Οι άνθρωποι δεν μπορούν να ζουν επ’ αόριστον σε ένα κράτος όπου δεν κατανοούν για ποιο λόγο λαμβάνονται κάποιες αποφάσεις”, κατήγγειλε ο Φεντόροφ.

Ο 35χρονος, για καιρό σύμμαχος του Ζελένσκι, διορίστηκε τον Ιανουάριο στη θέση του υπουργού Άμυνας για να προχωρήσει σε μεγάλες μεταρρυθμίσεις στον ουκρανικό στρατό. Αποπέμφθηκε αιφνιδιαστικά από τη θέση τον Ιούλιο. Μετά την αποπομπή του, ο Φεντόροφ καταφέρθηκε δημόσια εναντίον του επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων της Ουκρανίας, του Ολεξάντρ Σίρσκι, φέρνοντας στο φως την αντιπαλότητα μεταξύ των δύο ανδρών και τα διαφορετικά οράματά τους για τον πόλεμο. Χιλιάδες Ουκρανοί βγήκαν στους δρόμους για να ζητήσουν την αποπομπή του Σίρσκι και τον επαναδιορισμό του Φεντόροφ.

Αν και ο Ζελένσκι δήλωσε ότι απέπεμψε τον Φεντόροφ λόγω της ανικανότητάς του να συνεργαστεί με τον Σίρσκι, λίγο αργότερα, υπό την πίεση της κοινής γνώμης, απομάκρυνε από τη θέση του και τον επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων. Οι διαδηλώσεις υπέρ του Φεντόροφ συνεχίστηκαν όλο τον Ιούλιο, ενώ μία νέα κινητοποίηση είναι προγραμματισμένη μπροστά από το κοινοβούλιο σήμερα το πρωί, σύμφωνα με τον Σέρχιι Στερνένκο, πρώην σύμβουλό του.

Πρόκληση για τον Ζελένσκι

Αν και ο Φεντόροφ στο διάγγελμά του δεν διευκρίνισε αν θα είναι υποψήφιος στις εκλογές, πρόσφατη δημοσκόπηση έδειξε ότι θα κέρδιζε με διαφορά τον Ζελένσκι. Η ανακοίνωση του Φεντόροφ έγινε λίγες ώρες αφού ο Ουκρανός πρόεδρος επιβεβαίωσε ότι ζήτησε από το κοινοβούλιο να επικυρώσει τον διορισμό του Γεβγκένι Χμάρα στη θέση του υπουργού Άμυνας και λίγο πριν τις νέες έρευνες για σκάνδαλα που προαναφέραμε.

Προφανώς απευθυνόμενος στον Ζελένσκι ο Φεντόροφ εκτίμησε ότι η Ουκρανία είναι αντιμέτωπη με “συστημική κρίση διακυβέρνησης”. “Το παλιό σύστημα ζει πολύ συχνά με τους δικούς του κανόνες. Προστατεύει τον εαυτό του. Φοβάται την αλλαγή”, σχολίασε. Χωρίς να αναφερθεί σε ονόματα ο Φεντόροφ καταδίκασε τη διαφθορά αξιωματούχων, η οποία, όπως κατήγγειλε, βλάπτει τις πολεμικές προσπάθειες της χώρας.

Ο πρώην υπουργός δήλωσε πρόσφατα ότι πιστεύει πως η μεταρρύθμιση που προωθούσε στις διαδικασίες προμηθειών του υπουργείου Άμυνας, οι οποίες αφορούν την αγορά εξοπλισμού αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, συνέβαλε στην απόλυσή του. “Ο λαός μας είναι εδώ και καιρό έτοιμος για μια διαφορετική χώρα”, υπογράμμισε ο Φεντόροφ. “Τώρα το κράτος μας πρέπει να φανεί αντάξιο των πολιτών του”.