Σύνοδος Κορυφής: Η μάχη για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και τα διλήμματα

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ιδέα ευνοϊκότερης μεταχείρισης των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από τα ίδια τα κράτη-μέλη. Στην πράξη, πρόκειται για την πρόταση «Αγοράστε Ευρωπαϊκά», την οποία προωθεί εδώ και καιρό η Γαλλία. Εφόσον υιοθετηθεί, θα μπορούσε να οδηγήσει σε κανόνες που θα υποχρεώνουν τις εθνικές κυβερνήσεις να δίνουν προτεραιότητα σε προϊόντα που παράγονται εντός της ΕΕ κατά την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων.

Το κλίμα που επικρατεί στις Βρυξέλλες αποτυπώνεται και στις πρόσφατες δηλώσεις της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι πέρα από τις ευρωπαϊκές πολιτικές, πρέπει να εξεταστεί και το εθνικό επίπεδο, καθώς –όπως ανέφερε– τα πρόσθετα στρώματα εθνικής νομοθεσίας συχνά δυσχεραίνουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων και δημιουργούν νέα εμπόδια στην ενιαία αγορά.

Στο ίδιο πλαίσιο, αργότερα μέσα στον μήνα αναμένεται να παρουσιαστεί νέο ευρωπαϊκό νομοθέτημα, το οποίο θα προβλέπει στόχους για το ποσοστό «ευρωπαϊκού περιεχομένου» σε στρατηγικής σημασίας προϊόντα, όπως τα φωτοβολταϊκά πάνελ και τα ηλεκτρικά οχήματα. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια θωράκισης της ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης.

Πως η Ρωσία άλλαξε το χάρτη

Η συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης δεν είναι καινούργια. Ωστόσο, απέκτησε μεγαλύτερη ένταση μετά το 2022, όταν η αιφνίδια διακοπή της ροής ρωσικού φυσικού αερίου αποκάλυψε σοβαρές ενεργειακές εξαρτήσεις. Παράλληλα, οι εμπορικές εντάσεις που πυροδότησαν οι πολιτικές Τραμπ και η διαρκής επιδίωξη της Κίνας για ενίσχυση της οικονομικής της επιρροής έχουν εντείνει την αίσθηση ότι η ΕΕ πρέπει να κινηθεί πιο αποφασιστικά.

Θερμός υποστηρικτής της στρατηγικής «Αγοράστε Ευρωπαϊκά» είναι ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν. Όπως σημειώνει ο Guardian, ο Γάλλος ηγέτης θεωρεί ότι η προτίμηση σε ευρωπαϊκά προϊόντα και εταιρείες πρέπει να εστιάσει σε κρίσιμους τομείς, όπως οι καθαρές τεχνολογίες, η χημική βιομηχανία, ο χάλυβας, η αυτοκινητοβιομηχανία και η άμυνα. Διαφορετικά, προειδοποιεί, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κινδυνεύουν να βρεθούν στο περιθώριο. Μάλιστα, προσερχόμενος στη Σύνοδο, έθεσε ως ορίζοντα τον Ιούνιο για τη λήψη συγκεκριμένων αποφάσεων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο «ενισχυμένων συνεργασιών» μεταξύ πρόθυμων χωρών, εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία και των 27.

Απέναντι σε αυτή τη λογική, οι χώρες της βόρειας Ευρώπης εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικές. Σε κοινό τους έγγραφο, σκανδιναβικές και βαλτικές χώρες, μαζί με την Ολλανδία, προειδοποιούν ότι μια πολιτική προτίμησης ευρωπαϊκών προϊόντων ενδέχεται να προσθέσει ένα ακόμη στρώμα περίπλοκης ρύθμισης και να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τις επενδύσεις. Ο Σουηδός πρωθυπουργός Ούλφ Κρίστερσον δήλωσε ότι αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό κάθε πρωτοβουλία που θα μπορούσε να εκληφθεί ως προστατευτισμός και περιορισμός του διεθνούς εμπορίου.

Τι ζητούν Μελόνι και Μερτς

Παράλληλα, Γερμανία και Ιταλία, μέσω κοινού κειμένου των Φρίντριχ Μερτς και Τζόρτζια Μελόνι, ζητούν αυτοσυγκράτηση στην παραγωγή νέων κανονισμών. Υποστηρίζουν ότι η ΕΕ θα πρέπει να περιορίσει τις πρόσθετες νομοθετικές πρωτοβουλίες και να αποσύρει όσες ενδέχεται να επιβαρύνουν υπέρμετρα τις επιχειρήσεις με νέο διοικητικό βάρος.

Οι Βρυξέλλες, πάντως, αποδίδουν σημαντικό μέρος της ευθύνης για τη γραφειοκρατία στα ίδια τα κράτη-μέλη. Όπως μεταδίδει το Politico, Ευρωπαίος αξιωματούχος υπογράμμισε ότι οι εθνικές κυβερνήσεις πρέπει να συμβάλουν στην άρση των εμποδίων και στη μείωση των αποκλίσεων στην εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων. Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Γκέοργκ Ζάχμαν του Bruegel, η αντιπαράθεση αυτή εξελίσσεται σε διαμάχη αρμοδιοτήτων μεταξύ ΕΕ και κρατών-μελών, οδηγώντας τελικά σε περαιτέρω γραφειοκρατικοποίηση.

Η άτυπη Σύνοδος στο Βέλγιο αναδεικνύεται έτσι σε κομβικό σταυροδρόμι: ανάμεσα σε μια πιο προστατευτική ευρωπαϊκή στρατηγική και στη διατήρηση του ανοιχτού εμπορικού μοντέλου που μέχρι σήμερα χαρακτήριζε την Ένωση.

Μήνυμα Μητσοτάκη

«Η Ελλάδα προσέρχεται στη Σύνοδο Κορυφής έχοντας καταθέσει πολύ συγκεκριμένες προτάσεις προκειμένου να μειωθεί η ευρω γραφειοκρατία, να λειτουργήσει καλύτερα η εναία αγορά και η ανταγωνιστικότητα προς όφελος και των επιχειρήσεων και των καταναλωτών» ανέφερε ο πρωθυπουργός προσερχόμενος για τη συνάντηση με τους άλλους 26 ηγέτες στο Βέλγιο.

Όπως είπε «η ανταγωνιστικότητα από μόνη της είναι μια αφηρημένη έννοια αν δεν συνδυαστεί με περισσότερες και ποιοτικότερες θέσεις εργασίας, καθώς και καλύτερες και χαμηλότερες τιμές».

Παράλληλα ζήτησε να αντιμετωπιστεί η κρίση ακρίβειας και να λειτουργήσει καλύτερα η ευρωπαϊκή αγορά.

«Θα έχουμε την ευκαιρία να σταθώ περισσότερο στα ζητήματα της αγοράς ενέργειας. Δεν λειτουργεί ικανοποιητικά» είπε ο κ. Μητοστάκης.

«Στην ΕΕ χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ενοποίηση στην αγορά ενέργειας έτσι ώστε να έχουμε χαμηλότερες τιμές και για τους καταναλωτές και για τις επιχειρήσεις» πρόσθεσε.