Τα επόμενα βήματα στη διελκυστίνδα Άγκυρας-PKK

Μιλώντας στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός του, ο πρόεδρους του συγκυβερνώντος εθνικιστικού MHP (Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης) Ντεβλέτ Μπαχτσελί έθεσε ταυτόχρονα τρεις άξονες πιθανής προόδου και τρία σημεία που ενδέχεται να λειτουργήσουν ως προσκόμματα:

• Οι αναγκαίες νομικές ρυθμίσεις πρέπει να προχωρήσουν «γρήγορα και με διαφάνεια». Προϋπόθεση, ωστόσο, είναι να καθοριστούν κριτήρια για την παρακολούθηση του αφοπλισμού του PKK, κάτι που ενδέχεται να καθυστερήσει τη διαδικασία.
• Οι «δύο Αχμέτ» θα μπορούσαν να επιστρέψουν στα καθήκοντά τους, μετά από «επανεξέταση» του συστήματος διορισμού επιτρόπων. Πρόκειται για τον δήμαρχο Μάρντιν Αχμέτ Τουρκ και τον δήμαρχο Εσενγιούρτ Αχμέτ Οζέρ, οι οποίοι είχαν απομακρυνθεί στο πλαίσιο ερευνών, που πλέον έχουν ολοκληρωθεί.
• Το “καθεστώς” του Αμπντουλάχ Οτσαλάν «πρέπει να τεθεί επί τάπητος». Ο Μπαχτσελί δεν διευκρίνισε τι εννοεί, πρόσθεσε όμως ότι και η KCK, η ομπρέλα οργανώσεων του κουρδικού πολιτικού κινήματος, θα πρέπει να διαλυθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας.

Την επομένη, ο πρόεδρος Ερντογάν, μιλώντας στην κοινοβουλευτική ομάδα του AKP (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης) υπογράμμισε ότι το κοινοβούλιο θα παίξει καθοριστικό ρόλο «στη νέα φάση» της διαδικασίας και διεμήνυσε ότι καμία χώρα δεν μπορεί «να μας κάνει μαθήματα για τα δικαιώματα των μειονοτήτων».

Η αντίδραση των Κούρδων 

Ο αξιωματούχος του κουρδικού-κοινοβουλευτικού κόμματος DEM, Αχμέτ Τουρκ, διευκρίνισε σε δηλώσεις του στο BBC ότι ο Οτσαλάν δεν αναμένει αποφυλάκιση από το Ιμραλί. Ωστόσο, εκτίμησε ότι η βελτίωση των συνθηκών κράτησης, όπως μεγαλύτερη δυνατότητα επικοινωνίας με «την οργάνωσή του», θα μπορούσε να συμβάλει σε μια μόνιμη ειρήνη.

«Το σημαντικό είναι να αποσαφηνιστεί η θέση της κυβέρνησης για τη λύση του κουρδικού ζητήματος. Δεν υπάρχει λόγος να διαστρεβλώνεται το θέμα», σημείωσε. Και πρόσθεσε: «Η κυβέρνηση διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Αν το επιθυμεί, μπορεί να φέρει τις αναγκαίες νομικές ρυθμίσεις στη Βουλή και να προχωρήσει».

Δημοσίευμα της Milliyet έκανε λόγο για σχέδιο νόμου που προβλέπει, αφενός, επανακαθορισμό του πλαισίου «ενεργούς μεταμέλειας» για μέλη του PKK που εμπλέκονται σε «εγκληματικές πράξεις» και, αφετέρου, νέα ρύθμιση για τις ποινές φυλάκισης που θα αφορά μέλη του PKK.

Η αποτίμηση

Το ινστιτούτο έρευνας IstanPol Institute, επικαλούμενο δημοσκοπικά δεδομένα και πρόσφατη επιτόπια έρευνα στο Ντιγιάρμπακιρ, εκτιμά ότι η κοινωνία αναμένει πλέον απτά αποτελέσματα. Η αρχική συγκρατημένη αισιοδοξία έχει δώσει τη θέση της σε συγκρατημένη απαισιοδοξία. Αυτό που μπορεί να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη είναι ορατά και εφαρμόσιμα μέτρα, αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Σε ό,τι αφορά τον ρόλο του Μπαχτσελί, αναλυτές εκτιμούν ότι συχνά εισάγει πολιτικά ευαίσθητες ιδέες, προκειμένου να δοκιμάσει τις αντιδράσεις και να διευρύνει τα όρια της δημόσιας συζήτησης. Οι παρεμβάσεις του δεν θα πρέπει να ερμηνεύονται αποσπασματικά, αλλά ως μετρημένα σήματα που, ενδεχομένως, προετοιμάζουν το έδαφος για επόμενες κινήσεις, στο πλαίσιο ενός σαφούς καταμερισμού ρόλων στο εσωτερικό του κυβερνητικού μπλοκ.

Ωστόσο, η διαδικασία μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχει λάβει τη μορφή ενός ευρέως συμμετοχικού πλαισίου. Αντιθέτως, εξελίσσεται κυρίως σε επίπεδο των βασικών πολιτικών πρωταγωνιστών: Του Ερντογάν, του Μπαχτσελί και του Οτσαλάν, με τις πολιτικές ισορροπίες να αναπροσαρμόζονται αναλόγως.

Το DEM αναμένεται να δώσει αύριο στη δημοσιότητα νέα δήλωση του Οτσαλάν, με αφορμή τη συμπλήρωση ενός έτους από το κάλεσμά του για αφοπλισμό στις 27 Φεβρουαρίου. Προηγήθηκε συνάντηση του προέδρου της Βουλής, Νουμάν Κουρτουλμούς, με την ηγεσία του κόμματος, ενώ ο ίδιος έχει ήδη ολοκληρώσει κύκλο επαφών με όλα τα μεγάλα κόμματα για τα επόμενα βήματα της διαδικασίας.