Τέσσερα χρόνια πολέμου στην Ουκρανία – Ποιος έχει το πάνω χέρι

Οι σημαντικότερες πόλεις και οικισμοί που κατέλαβε ή εισήλθε η Ρωσία κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία το 2025, είναι οι εξής: Μίρνοχραντ (Myrnohrad)  – αναφέρθηκε η κατάληψή της στα τέλη Δεκεμβρίου 2025. Χουλιαϊπόλε (Huliaipole): Ρωσικές δυνάμεις εισήλθαν στην πόλη στις αρχές Δεκεμβρίου του 2025. Βελίκα Νοβοσίλκα (Velyka Novosilka): Καταλήφθηκε στα τέλη Ιανουαρίου του 2025. Ποκρόβσκ (Pokrovsk): Ρωσικές δυνάμεις προέλασαν εντός της πόλης τον Σεπτέμβριο του 2025 και, έως τον Δεκέμβριο, είχαν θέσει υπό τον έλεγχό τους σημαντικό μέρος της.

Επιπλέον κατακτήσεις, το Σιβέρσκ (Siversk) – κατάληψη της πόλης τον Δεκέμβριο 2025 – και οικισμοί στη Ζαπορίζια, όπου στα τέλη του 2025 (Νοέμβριος-Δεκέμβριος), καταλήφθηκαν οικισμοί όπως οι Novoe, Novouspenivske και Rivnopillia. Τα κύρια χαρακτηριστικά των ρωσικών κερδών, έχουν να κάνουν με πάνω από 5.600 τ.χλμ. εδάφους, κυρίως στην περιφέρεια Ντονέτσκ.

Η δε Ρωσία έδωσε προτεραιότητα στην πλήρη κατάληψη της περιφέρειας Ντονέτσκ και την προέλαση προς το Ποκρόβσκ. Συνεχίζει την ολοκλήρωση του Ντονιέσκ προς τις πόλεις – φρούρια Σλοβιάνσκ και Κραματόρσκ – και θα έχει πάρει όλο το Ντονμπάς (Ντονιέσκ και Λουχάνσκ).

Η ρωσική στρατηγική χαρακτηρίζεται από πίεση σε όλο το μέτωπο, κατάληψη μικρών οικισμών και φθορά ουκρανικών μονάδων. Η ουκρανική στρατηγική χαρακτηρίζεται από drones για αντιστάθμιση της έλλειψης στρατιωτών, άμυνα σε βάθος και πλήγματα logistics.

Εξετάζοντας τον χαρακτήρα αυτού του πολέμου είναι βέβαιο ότι ο πόλεμος αυτός είναι μοναδικός γιατί συνδυάζει στοιχεία του Α΄ Παγκοσμίου με χαρακώματα, πυροβολικό, φθορά προσωπικού και υλικού, αλλά και νέα στοιχεία του 21ου αιώνα, με drones παντού (game changer), ψηφιακή διοίκηση και δορυφορική αναγνώριση, ενημέρωση, καθοδήγηση.

Καμία πλευρά δεν μπορεί εύκολα να καταρρεύσει. Η Ρωσία έχει περισσότερο ανθρώπινο και βιομηχανικό βάθος. Η Ουκρανία έχει ελαφρά τεχνολογική υπεροχή και το αμυντικό πλεονέκτημα. Άρα δημιουργείται ήδη σταθερό αδιέξοδο φθοράς. Ο πόλεμος αυτός έχει μεγάλη ιστορική σημασία, καθώς είναι ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη μετά το 1945, είναι ο πρώτος πόλεμος με drones – μεγάλης κλίμακας – και ουσιαστικά έχουμε την σύγκρουση βιομηχανικής ικανότητας και τεχνολογικής καινοτομίας.

Ρωσία-Ουκρανία: Πόλεμος φθοράς

Σήμερα καμία πλευρά δεν μπορεί εύκολα να κερδίσει στρατιωτικά. Το πλεονέκτημα υφίσταται προς την ρωσική πλευρά, η οποία έχει την ικανότητα να συνεχίζει τις επιθετικές της επιχειρήσεις, λόγω της πολεμικής της βιομηχανικής αυτάρκειας (και ικανότητας να την μετατρέψει σε πολεμική μορφή και απόδοση) καθώς και της δυνατότητας για πλήρη αναπλήρωση των απωλειών μάχης και της αποτελεσματικής επάνδρωσης των Μονάδων της.

Από την άλλη η Ουκρανία έχει δύο σοβαρά προβλήματα στην εξέλιξη των επιχειρήσεων: Την εξάρτηση για την συνέχιση του πολέμου από την δυτική βοήθεια – και την λειψανδρία των Μονάδων της – που δεν δύναται να θεραπευτεί, καθόσον η επιστράτευση έχει ήδη αποτύχει. Ο πόλεμος πιθανότερα θα τελειώσει πολιτικά – όχι με κατάληψη της Ουκρανίας.

Στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας δεν υπάρχουν ποτέ “επίσημα καθημερινά” νούμερα – όλα τα στοιχεία είναι εκτιμήσεις πληροφοριών (intelligence estimates) από ΝΑΤΟ, Ουκρανία, think-tanks και δυτικά ινστιτούτα. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει αρκετά σταθερή εικόνα, για τις αρχές του 2026….

Οι συνολικές δυνάμεις που βρίσκονται στο μέτωπο (όχι ο συνολικός στρατός κάθε χώρας  – μόνο όσοι σχετίζονται με το θέατρο επιχειρήσεων): 500.000-650.000 στρατιώτες της Ρωσίας. Από αυτούς 170.000 βρίσκονται σε έναν μόνο άξονα (Ντονέτσκ-Pokrovsk) 200.000 ενεργά στην πρώτη γραμμή μάχης και οι υπόλοιποι σε πυροβολικό, UAV, επιμελητεία, εφεδρείες, Rosgvardia κλπ. Η Ρωσία, λοιπόν, κρατά πολύ μεγαλύτερη μάζα στρατού στο θέατρο επιχειρήσεων και μπορεί να αναπληρώνει 30.000 άνδρες/μήνα.

Ο συνολικός στρατός της Ουκρανίας είναι 1.000.000 (όλες οι δομές). Στο μέτωπο βρίσκονται 200.000-300.000 μάχιμοι (300.000 θεωρούνται ανώτατο όριο ενεργών μονάδων, δηλαδή περίπου οι μισοί από τους Ρώσους στο θέατρο). Το κρίσιμο σημείο είναι οι επανδρώσεις μονάδων – όχι πόσοι υπάρχουν γενικά, αλλά πόσοι είναι μέσα στις μονάδες. Η Ουκρανία έχει πολλές ταξιαρχίες, με 30% επάνδρωση (συνηθισμένη πρώτη γραμμή: 40-60%). Ένα χαρακτηριστικό του ουκρανικού στρατού είναι ότι έχει σπάνια πλήρεις μονάδες:
Λίγοι άνδρες ανά χιλιόμετρο μετώπου, οπότε έχουμε άμυνα με drones και πυροβολικό.

Η Ρωσία δεν δημοσιεύει επίσημα ποσοστά, αλλά από τη δομή επιστρατεύσεων βγάζουμε τα εξής συμπεράσματα:  Τα τάγματα επίθεσης είναι επανδρωμένα κατά 70-90% και η γενική μέση επάνδρωση μονάδων είναι στο 60-80%, με συνεχή αναπλήρωση απωλειών κάθε μήνα.
Δηλαδή, η Ρωσία έχει περισσότερες μονάδες, η δε Ουκρανία διαθέτει λιγότερες και πολλές “σκελετωμένες”.

 

Μισθοφόροι υπέρ Ουκρανίας-Ρωσίας

Μια ρωσική καταγραφή αναφέρει περί τις 11.675 μισθοφόρους από 84 χώρες υπέρ της Ουκρανίας, ενώ μια άλλη ρωσική εκτίμηση τους ανεβάζει στους 13.387 συνολικά. Αρχικά δηλώθηκαν 20.000, αλλά πραγματικά ενεργοί μάχιμοι ήταν μόνο 1.500-2.000 και συνήθως στο μέτωπο ταυτόχρονα ήταν 1.000-3.000. Συμπέρασμα: Πολλοί πήγαν, όμως λίγοι έμειναν (υψηλές απώλειες και αποχωρήσεις).

Οι χώρες που κυρίως προήλθαν οι μισθοφόροι ήταν: Από Ανατολική Ευρώπη/πρώην ΕΣΣΔ, όπως Πολωνία (η μεγαλύτερη ομάδα), Γεωργία, Λευκορωσία (αντικαθεστωτικοί) και τσετσενικές αντικαθεστωτικές μονάδες. Από Δύση προήλθαν κυρίως από ΗΠΑ, Καναδά, Ηνωμένο Βασίλειο, Ρουμανία, Γαλλία και Γερμανία. Από άλλες περιοχές προήλθαν από την Λατινική Αμερική (Κολομβία, Βενεζουέλα) ενώ υπάρχει και ένας μικρός αριθμός Κινέζων εθελοντών που πολεμούν στο πλευρό των Ουκρανών.

Σε ό,τι αφορά την Ρωσία, τα  πράγματα είναι διαφορετικά. Δεν υπάρχει “λεγεώνα εθελοντών”, αλλά μισθοφόροι μέσω ιδιωτικών στρατών που στρατολογούν άτομα από φτωχές χώρες. Δεν υπάρχει συνολικός επίσημος αριθμός, αλλά έχουν καταγραφεί 1.400 Αφρικανοί (από ουκρανικές αναφορές), εκατοντάδες νεκροί αλλοδαποί από Κεντρική Ασία και μαχητές από πολλές χώρες (Αφρική, Κούβα, Νεπάλ, Ινδία). Οι αναλυτές εκτιμούν ότι χιλιάδες έως δεκάδες χιλιάδες πέρασαν συνολικά, αλλά οι περισσότεροι ενσωματώθηκαν σε ρωσικές μονάδες και δεν καταγράφονται ως ξεχωριστή δύναμη.

Αυτοί προήλθαν κυρίως ήταν από φτωχές χώρες, όπως το Νεπάλ, η Ινδία, η Κούβα και δεκάδες αφρικανικά κράτη. Ακόμη φέρεται να προήλθαν από Τατζικιστάν, Ουζμπεκιστάν, τον Καύκασο (φιλορωσικές μονάδες) αλλά και από την Μέση Ανατολή – έγιναν αναφορές για Σύρους μισθοφόρους. Το Κίεβο έχει αναφερθεί σε παρουσία Κινέζων στις τάξεις των Ρώσων, με το Πεκίνο να σημειώνει ότι πρόκειται για μεμονωμένα άτομα, χωρίς να συνδέονται με τον Κινεζικό Στρατό. Με την Ρωσία πολεμούν δυνάμεις του Βορειοκορεατικού στρατού, χωρίς βεβαίως να συμπεριλαμβάνονται στους μισθοφόρους.

Η συμμετοχή του ΝΑΤΟ

Με βάση τις αναφορές έως τις αρχές του 2026, η επίσημη θέση του ΝΑΤΟ είναι ότι δεν υπάρχουν στρατιωτικές δυνάμεις του στην Ουκρανία. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές αποδείξεις και αναφορές για παρουσία στρατιωτικού προσωπικού χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, με άλλους ρόλους, καθώς και έντονη επιχειρησιακή υποστήριξη (BBC+2). Σε ό,τι αφορά την παρουσία και τον ρόλο επιτελών-μαχητών, το προσωπικό των χωρών του ΝΑΤΟ που βρίσκεται στο ουκρανικό έδαφος λειτουργεί κυρίως σε επιτελικό, συμβουλευτικό και τεχνικό ρόλο, και όχι ως οργανωμένες μονάδες μάχης. Συγκεκριμένα ως:

• Σύμβουλοι και Επιτελείς: Υπάρχουν αναφορές για δυτικούς στρατιωτικούς (ιδιαίτερα από ΗΠΑ, Βρετανία) που παρέχουν συμβουλές σε θέματα στρατηγικής, σχεδιασμού επιχειρήσεων και υλικοτεχνικής υποστήριξης (logistics).
• Τεχνική Υποστήριξη Οπλικών Συστημάτων: Προσωπικό (συχνά πρώην στρατιωτικοί, ή εργαζόμενοι σε αμυντικές βιομηχανίες) συντηρεί και υποστηρίζει τη χρήση δυτικών οπλικών συστημάτων (π.χ. πυραύλους, συστήματα αεράμυνας).
• Πληροφορίες και Στόχευση: Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι το ΝΑΤΟ παρέχει κρίσιμες πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο και βοήθεια στην επιλογή στόχων (targeting) για τα ουκρανικά πλήγματα.
• Ειδικές Δυνάμεις (Συμβουλευτικός Ρόλος): Αναφορές (συμπεριλαμβανομένων διαρροών από έγγραφα των ΗΠΑ) έχουν υποδείξει την παρουσία μικρού αριθμού ειδικών δυνάμεων από νατοϊκές χώρες (πχ Βρετανία, Γαλλία) για υποστήριξη (CEPA – Center for European Policy Analysis).
• Επίσημες Δηλώσεις: Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ (π.χ. Στόλτενμπεργκ, και εν συνεχεία ο διάδοχός του) έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι “το ΝΑΤΟ δεν έχει στρατεύματα στο έδαφος”. Ωστόσο, τον Φεβρουάριο του 2026, ο Βρετανός υπουργός Άμυνας εξέφρασε την επιθυμία για ισχυρότερη παρουσία (“British forces on the ground”) ως εγγυητή, δείχνοντας την τάση.
• Συμβουλές στο Πεδίο: Αναφορές από το CEPA (Center for European Policy Analysis) επιβεβαιώνουν ότι από το 2022 υπάρχουν σύμβουλοι, συμπεριλαμβανομένων ειδικών δυνάμεων, σε ρόλους καθοδήγησης.
• Ρωσικές Αναφορές: Η Ρωσία υποστηρίζει ότι οι Ουκρανοί στρατιώτες λειτουργούν de facto υπό τις εντολές Δυτικών συμβούλων και ότι Westerners (δυτικοί) χειρίζονται προηγμένα οπλικά συστήματα.
• JATEC: Τον Φεβρουάριο του 2025 ιδρύθηκε το NATO-Ukraine Joint Analysis, Training and Education Centre (JATEC) στην Πολωνία, το οποίο, αν και εκτός Ουκρανίας, φέρνει νατοϊκό προσωπικό σε άμεση επαφή με τις ουκρανικές ανάγκες, αναλύοντας δεδομένα μάχης σε πραγματικό χρόνο.

Συμπέρασμα, δεν έχουμε άμεση εμπλοκή. Δεν υπάρχουν αποδείξεις για μεγάλους, οργανωμένους σχηματισμούς του ΝΑΤΟ που πολεμούν στην πρώτη γραμμή. Υπάρχει, όμως, ουσιαστική υποστήριξη και αποδείξεις για επιτελείς, τεχνικούς και συμβούλους (boots on the ground) που είναι απαραίτητοι για τη λειτουργία των δυτικών όπλων και τη στρατηγική. Η παρουσία αυτή διατηρείται σε επίπεδα που το ΝΑΤΟ θεωρεί ότι δεν αποτελούν “άμεση εμπλοκή” στην πολεμική σύρραξη, αν και η Ρωσία την ερμηνεύει διαφορετικά, με τον κίνδυνο κλιμάκωσης να μην αποκλείεται.

Ουκρανία: Ποιος έχει το πλεονέκτημα…

Στον πόλεμο της Ρωσίας με την Ουκρανία (2022-2026 ) ο πόλεμος έχει μετατραπεί σε πόλεμο φθοράς και τεχνολογίας. Άρα πρέπει να εξετάσουμε πέντε σημαντικούς παράγοντες:

• Ανθρώπινο δυναμικό

Υπερέχει η Ρωσία, γιατί έχει μεγαλύτερο πληθυσμό, συνεχείς συμβάσεις και οικονομικά κίνητρα, αναπληρώνει απώλειες κάθε μήνα, μπορεί να κάνει επιθέσεις, ακόμα κι αν χάσει πολλούς στρατιώτες. Η Ουκρανία έχει πλέον έλλειψη πεζικού, κρατά μεγαλύτερο μέτωπο με λιγότερους στρατιώτες, αναγκάζεται να πολεμά “αμυντικά και οικονομικά”.

• Πυροβολικό και πυρομαχικά

Η Ρωσία έχει το πλεονέκτημα: Ρίχνει περισσότερα βλήματα την ημέρα. Όμως, η Ουκρανία χτυπά με μεγαλύτερη ακρίβεια (Excalibur, drones, HIMARS).

• Drones (Game Changer του πολέμου)

Και εδώ έχει πλεονέκτημα η Ρωσία. H Ουκρανία είχε αρχικά την ποιοτική υπεροχή, με FPV drones. Το 70-80% απωλειών προκαλούνται από UAV και η Ουκρανία έχει καλύτερη τακτική χρήση. Η Ρωσία όμως έχει μεγαλύτερη παραγωγή, περισσότερα αναλώσιμα drones και ποιοτική αναβάθμιση

• Βιομηχανία και οικονομία

Μεγάλο πλεονέκτημα για την Ρωσία. Η Ρωσία έχει μετατραπεί σε οικονομία πολέμου, λόγω παραγωγής τεράστιων ποσοτήτων πυρομαχικών, αντέχει σε μακροχρόνια φθορά και δεν εξαρτάται από πολιτικές αποφάσεις άλλων χωρών. Η Ουκρανία εξαρτάται από την δυτική βοήθεια, κάθε καθυστέρηση δε της βοήθειας, αποτελεί πρόβλημα στο μέτωπο

• Έδαφος και άμυνα

Εδώ υπερέχει η Ουκρανία. Οι Ουκρανοί πολεμούν στο έδαφός των και για την πατρίδα τους, έχοντας έτσι το ηθικό πλεονέκτημα. Γι’ αυτό οι Ρώσοι προχωρούν αργά και η αμυντική γραμμή δεν καταρρέει εύκολα – έως τρομακτικά δύσκολα.

 

Η Ουκρανία έχει ακόμα ικανότητα άμυνας, αλλά δεν μπορεί πλέον να ανακαταλάβει μεγάλες περιοχές χωρίς τεράστια νέα βοήθεια, που όπως φαίνεται η Ευρώπη δεν μπορεί να ανταποκριθεί, μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από τον πόλεμο και την Ουκρανία. Άρα ποιος έχει το συνολικό πλεονέκτημα; Σήμερα το στρατηγικό πλεονέκτημα διαθέτει η Ρωσία, κυρίως επειδή μπορεί να συνεχίσει τον πόλεμο περισσότερο….