Θα αποκαλύψει το βαθύ παρασκήνιο η δίκη για το σαμποτάζ στο Nord Stream;

Για την γερμανική Ομοσπονδιακή Γενική Εισαγγελία η έκρηξη στους αγωγούς Nord Stream την 26η Σεπτεμβρίου 2022 αποτελεί «πράξη σαμποτάζ εκ μέρους της υπηρεσίας πληροφοριών ξένου κράτους» – και συγκεκριμένα της Ουκρανίας. Μια πράξη που δεν αφορά «επίθεση σε νόμιμο στόχο στον πόλεμο κατά της Ρωσίας, αλλά επίθεση στις αστικές υποδομές και την κυριαρχία της Γερμανίας».

Μιας ευρωπαϊκής χώρας δηλαδή η οποία μαζί με τη Ρωσία χρηματοδότησε τους αγωγούς συνολικού κόστους περίπου 17 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη μεταφορά φτηνού φυσικού αερίου από τη Ρωσία στη Γερμανία και στην Ευρώπη. Συγκεκριμένα, για το δικαστήριο, «οι πράξεις σαμποτάζ έθεσαν σε κίνδυνο τον βασικό ενεργειακό εφοδιασμό του γερμανικού λαού» και «επηρέασαν την εσωτερική ασφάλεια της Γερμανίας».

Με άλλα λόγια δεν επρόκειτο απλά για κάποιο σαμποτάζ υποδομών που προστατεύονταν από το γερμανικό και το ευρωπαϊκό δίκαιο αλλά για μια εχθρική στρατιωτική επιχείρηση κατόπιν εντολής ξένης κυβέρνησης εναντίον της Γερμανίας – και μάλιστα με διεθνή συνδρομή πληροφοριών – που σε άλλες εποχές και υπό διαφορετικές περιστάσεις θα προκαλούσε ακόμα και πόλεμο.

Σύμφωνα με το κατηγορητήριο την ανατίναξη των τριών – από τους τέσσερεις – αγωγών φέρεται να έχει πραγματοποιήσει μια ομάδα επτά ατόμων, έξι ανδρών και μίας γυναίκας. Τον Σεπτέμβριο του 2022 η ομάδα αυτή νοίκιασε από μια εταιρεία στο Ρόστοκ της Γερμανίας το ιστιοπλοϊκό σκάφος «Andromeda» που για αρκετές ημέρες διέσχιζε τη Βαλτική Θάλασσα. Κατά τη διάρκεια πολλών καταδύσεων τα μέλη του πληρώματος τοποθέτησαν εκρηκτικά με χρονοδιακόπτες πάνω στους αγωγούς στον πυθμένα της θάλασσας και σε βάθος περίπου 80 μέτρων.

Τα στοιχεία που διαθέτει το γερμανικό δικαστήριο είναι συντριπτικά σε βάρος του ουκρανικής καταγωγής κατηγορημένου Σεργκέι Κουζνέτσοφ, του μόνου από την επταμελή ομάδα που συνελήφθη τον Αύγουστο του 2025 στην Ιταλία και εκδόθηκε τρεις μήνες αργότερα στην Γερμανία. Όπως αναφέρει η Wall Street Journal (WSJ) οι γερμανικές ερευνητικές υπηρεσίες «στάθηκαν τυχερές», καθώς οι επτά ύποπτοι δεν πρόλαβαν κατά τη βιαστική αναχώρησή τους από τη Γερμανία να σβήσουν τα ίχνη τους από τη θαλαμηγό “Andromeda”.

Έτσι οι Γερμανοί κατάφεραν να εντοπίσουν δακτυλικά αποτυπώματα, ίχνη εκρηκτικών και δείγματα DNA του πληρώματος. Επίσης, σύμφωνα πάντα με την WSJ, οι ερευνητές κατάφεραν να ανασυνθέσουν ολόκληρο το δρομολόγιο του σκάφους, το οποίο είχε αγκυροβολήσει σε Γερμανία, Δανία, Σουηδία και Πολωνία. Από αυτούς πήραν και τα email ενός Ουκρανού επιχειρηματία που είχε νοικιάσει το σκάφος, με τη βοήθεια μάλιστα των αμερικανικών αρχών που ανάγκασαν την Google να παραδώσει όλα τα μηνύματα.

Nord Stream: Η πρώτη μέρα της δίκης 

Την πρώτη ημέρα της δίκης ο Σεργκέι Κουζνέτσοφ, τον οποίο οι Γερμανοί θεωρούν «αρχηγό» της ομάδας των επτά, εμφανίστηκε ενώπιον των δικαστών του χαιρετώντας στρατιωτικά, αρνούμενος να καταθέσει και αρκετά ευδιάθετος, παρότι, σύμφωνα με το Γραφείο του Ομοσπονδιακού Γενικού Εισαγγελέα, ο κατηγορούμενος μεταξύ άλλων κατηγοριών είναι και «ύποπτος για συνεργασία σε έγκλημα πολέμου».

Την αιτιολόγηση αυτής της υπερασπιστικής τακτικής του Κουζνέτσοφ δικαιολόγησαν οι τρεις συνήγοροί του μ’ ένα απλό σκεφτικό: ο κατηγορούμενος ως πρώην μέλος των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων είναι υποχρεωμένος να πάρει άδεια από ανωτέρους του στρατιωτικούς προκειμένου να καταθέσει. Όμως οι δύο άμεσοι προϊστάμενοι του Κουζνέτσοφ δεν έδωσαν καμιά άδεια να καταθέσει ενώπιον του δικαστηρίου, ούτε καν να μιλήσει επί της ουσίας του θέματος στους συνηγόρους του.

Οι συνήγοροι, δυο Γερμανοί κι ένας Ιταλός, αφού απέριψαν όλο το κατηγορητήριο, αναρωτήθηκαν αν οι αγωγοί αποτελούσαν όντως πολιτικό και όχι στρατιωτικό στόχο, και ισχυρίστηκαν, προκαλώντας έκπληξη στο ακροατήριο, ότι ο πελάτης τους είναι απλώς «ένας στρατιώτης σε μια πολιτική, διπλωματική και στρατιωτική παρτίδα σκάκι» κι εφόσον δεν μπορεί να εκφραστεί, δεν μπορεί και να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Για  αυτό δεν μπορεί να καταδικαστεί σ΄ ένα κράτος δικαίου όπως είναι η Γερμανία και η δίκη δεν θα πρέπει να συνεχιστεί. Γιατί αν ο Κουζνέτσοφ παραβίαζε αυτή την υποχρέωση θα βρισκόταν αντιμέτωπος με βαρύτατες ποινές στην Ουκρανία. Μια αγόρευση που η πρόεδρος του δικαστηρίου χαρακτήρισε με δεικτικό τρόπο ως «παθιασμένη παρουσίαση».

Ωστόσο, στη Γερμανία είναι σαφής η νομολογία ότι όποιος κατηγορούμενος αρνείται να καταθέσει σε δικαστήριο μπορεί παρ’ όλα αυτά να καταδικαστεί σύμφωνα με το γερμανικό ποινικό δίκαιο, εάν οι ενδείξεις είναι σαφείς και τεκμηριωμένες. Είναι προφανές ότι μια τέτοια υπερασπιστική γραμμή είναι πολιτικά πολύ ριψοκίνδυνη κι επιπλέον ενισχύει την βάσιμη υποψία ότι ο κατηγορούμενος ενεργούσε κατ’ εντολή υπηρεσιών της Ουκρανίας, αξιωματικός της οποίας ήταν ο Κουζνέτσοφ, που δεν απαλλάσσεται από ποινικές ευθύνες, ακόμα και αν εκτελούσε εντολές ανωτέρων του.

Με τα όσα είναι γνωστά μέχρι σήμερα και με αυτά που αναμένεται ν΄ αποδειχτούν στη δίκη, μια ενδεχόμενη καταδίκη των Ουκρανών «σαμποτέρ» θα αποτελούσε «σημείο καμπής» στην εξωτερική πολιτική της Γερμανίας. Το Βερολίνο εκών άκων θα υποχρεωθεί να επανεξετάσει εκ βαθέων την όλη στάση της σε αυτόν τον πόλεμο που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί.

Ήδη δύο γερμανικά κόμματα, το  AfD, που προηγείται με απόσταση δημοσκοπικά και το BSW ζητούν από την κυβέρνηση επιμόνως να σταματήσει αμέσως τη βοήθεια στην Ουκρανία και να πάρει πίσω όλες τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, οι οποίες βλάπτουν πρωτίστως την γερμανική βιομηχανική παραγωγή. Το ίδιο έκανε προχθές με σχετικό ψήφισμα για πρώτη φορά και η νέα βουλή στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ με την πλειοψηφία AfD και BSW.

Nord Stream: Το κόστος της γερμανικής σιωπής για το Βερολίνο

Όλες οι κυβερνήσεις μετά την ανατίναξη μέχρι και τώρα όταν πιέζονταν για το θέμα αυτό αρκούνταν να καθησυχάζουν και να αποπροσανατολίζουν τον γερμανικό λαό για χρόνια, αναφερόμενες σε «άγνωστους ή μεμονωμένους δράστες», σε «ασαφή ίχνη» και για «διεθνείς έρευνες», ενώ υπήρχαν αποδεικτικά στοιχεία που απλά για πολιτικούς λόγους αποκρύπτονταν.

Σε κάθε περίπτωση μια καταδικαστική απόφαση θα προκαλούσε και μια ανυπολόγιστη πολιτική ήττα της γερμανικής κυβέρνησης. Όχι μόνο επειδή εξακολουθεί να τηρεί «σιγή ιχθύος» για μια τόσο μεγάλης σπουδαιότητας δολιοφθορά σε βάρος της κυρίαρχης της από «φιλική» χώρα» που «αγωνίζεται για την ελευθερία όλης της Ευρώπης», αλλά και γιατί στη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία έχει διαθέσει στο Κίεβο πάνω από εκατό δισεκατομμύρια ευρώ.

Την ώρα μάλιστα που η πλειοψηφία των Γερμανών αντιτίθεται στη συνέχιση του πολέμου και στην «άνευ όρων» στήριξη του Κιέβου – χωρίς μάλιστα να γνωρίζει κανείς που κατευθύνονται αυτά τα δισεκατομμύρια κι ενώ δεν είναι λίγοι που μιλούν για ουκρανικό «βαρέλι χωρίς πάτο» και για διαφθορά τεράστιων διαστάσεων.

Η πολιτική παραδοξότητα της γερμανικής πολιτικής για την Ουκρανία θα είναι πλέον προφανής σε όλους. Το Βερολίνο προμηθεύει όπλα, δίνει δισεκατομμύρια ευρώ, παρέχει πολιτική και διπλωματική υποστήριξη σε ένα κράτος, αξιωματικοί του οποίου, πιθανώς και σε γνώση της ουκρανικής κυβέρνησης, ενδέχεται να έχουν ενεργήσει με στρατιωτικά μέσα εναντίον της.

Κάτι τέτοιο δεν είναι, όπως υπογραμμίζουν πολλοί αναλυτές, «απλώς μια αντίφαση αλλά συνιστά και ομολογία πολιτικής και στρατιωτικής αποτυχίας». Η κυβέρνηση Μερτς δεν θα μπορούσε πλέον να καλύπτει με ένα «πέπλο σιωπής» αυτή την αποτρόπαια επιθετική ενέργεια σε γερμανικές υποδομές κρίσιμης σημασίας. Μια ενέργεια που έχει προκαλέσει ήδη γιγαντιαίες ζημιές στον ενεργειακό εφοδιασμό και εν γένει στην γερμανική οικονομία και στον διεθνή υποβιβασμό της Γερμανίας.

Αυτοκαταστροφική η γερμανική στάση 

Βέβαια δεν είναι μόνο η Γερμανία που εμμένοντας για χρόνια σε μια τόση παράδοξη και αυτοκαταστροφική στάση που θα πρέπει να αναθεωρήσει τη στάση της, αν ο πιεζόμενος από παντού καγκελάριος Μερτς δεν θα ήθελε να χάσει και τα τελευταία ψήγματα αξιοπιστίας που του απέμειναν.

Έχει ενδιαφέρον τι θα πράξουν μετά από μια αναμενόμενη πολυετή κάθειρξη του Κουζνέτσοφ και οι άλλες χώρες της ΕΕ, που ακόμα επιμένουν απαρέγκλιτα και παρά την αλλαγή στάσης των ΗΠΑ στην συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία,  όπως της Ελλάδας, που κατά τον πρωθυπουργός της, συνεχίζει να βρίσκεται σε πόλεμο με την Ρωσία.

Ας μη λησμονούμε όμως και τις χώρες κοντά στα πεδία των μαχών στην Ουκρανία σαν την Πολωνία που αρνήθηκε να εκδώσει ύποπτους για την ανατίναξη του αγωγού επιτρέποντάς τους να επιστρέψουν ελεύθερα στην Ουκρανία, που ο πρωθυπουργός της Ντόναλντ Τασκ προέτρεπε να σταματήσουν οι έρευνες στην Βαλτική γιατί «δεν είναι προς το συμφέρον του ΝΑΤΟ» και ότι «το πρόβλημα δεν είναι που ανατινάχτηκαν οι αγωγοί αλλά το ότι κατασκευάστηκαν» ή που ο Πολωνός πολιτικός Radosław Sikorski όταν έμαθε για την ανατίναξη των αγωγών έγραψε στο προφίλ του το αυτονόητο για πολλούς: “Thank you, USA”.

Η «περίπλοκη» δίκη του Αμβούργου θα συνεχιστεί στις 27 Οκτωβρίου κι έχουν προς το παρόν προγραμματιστεί άλλες 24 συνεδρίες. Ίσως η δίκη αυτή και τα όσα θα αποκαλυφτούν να είναι και μια μικρή χαραμάδα ελπίδας για ειρήνη, δίνοντας το έναυσμα για την αποφυγή ενός γενικευμένου πολέμου στην Ευρώπη και την λήξη ενός επικίνδυνου και άδικου «πολέμου δια αντιπροσώπων» που μας αφορά όλους. Με την διπλωματία να παραλαμβάνει επιτέλους τη σκυτάλη από τους δικαστές.

 

---

 

Υστερόγραφο

ΕΚΑΤΟ ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΕΥΡΩ έδωσε η Γερμανία μέχρι τώρα για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Συγκεκριμένα:

• 23 δισ. € για στρατιωτικό εξοπλισμό
• 28 δισ. € για επιδόματα σε 1,1 εκατ. Ουκρανούς πρόσφυγες (260.000 σε στρατεύσιμη ηλικία)
•  7 δισ. € για διαμονή και «ενσωμάτωση» Ουκρανών εντός Γερμανίας
• 6 δισ. € για παροχές στην διοικητική οργάνωση και στις υποδομές στην Ουκρανία
• 22 δισ. € για μελλοντικές δεσμεύσεις και αναλήψεις υποχρεώσεων.

Στα παραπάνω πρέπει να προστεθούν και άλλα 25 δισ. € που αντιστοιχούν στη Γερμανία και τα οποία δόθηκαν στην Ουκρανία εμμέσως, μέσω Ευρωπαϊκής Ένωσης, της οποίας η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος “καθαρός” χρηματοδότης. Τέλος, σε όλα αυτά τα δισεκατομμύρια δεν υπολογίζονται οι τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις στην κοινωνία από τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, αλλά και την ατιθάσευτη, λόγω και του πολέμου, μεγάλη ακρίβεια.