Τί δείχνουν οι δημοσκοπήσεις για τις βουλευτικές εκλογές στην Ρωσία

Οι εκλογές πλησιάζουν με το 16% των πολιτών αναποφάσιστο. Πάντως οι ίδιες δημοσκοπικές εταιρείες, που σήμερα δίνουν στην “Ενωμένη Ρωσία” 32% έως 33%, κατά τις παραμονές των εκλογών του 2021 έδιναν στο ίδιο κόμμα μόλις 29% η μία και 34% η άλλη, ενώ τελικά το κόμμα έλαβε 49,8%

Δυτικοί και ορισμένοι αντιπολιτευόμενοι χαρακτήρισαν το 49,8% αποτέλεσμα νοθείας και δεν μέμφθηκαν την ποιότητα των δημοσκοπήσεων, ή την τελική απόφαση που παίρνει ένας λαός όταν τον πολεμάει (τότε κυρίως οικονομικά) ο μισός υπολογίσιμος πλανήτης. Όσον αφορά τις τρέχουσες δημοσκοπήσεις, τρίτη δημοσκοπική δεν δείχνει τέτοια πτώση στην “Ενωμένη Ρωσία” και την φέρει στο 44%.

Μιλώντας στο τελευταίο συνέδριο του κόμματος ο Πούτιν είπε ότι το κυβερνών κόμμα «βρίσκεται στην εξουσία επειδή ποτέ δεν έταξε ανεφάρμοστες παροχές και μη υλοποιήσιμα μέτρα». Η “Ενωμένη Ρωσία” τον στήριξε εξαρχής, όταν ήταν πρωθυπουργός και όταν στην ηγεσία του ήταν ο πρώην (πλέον) υπουργός Άμυνας Σεργκέι Σοϊγκού.

Η υποστήριξη ήταν αμοιβαία από το 2001 που ιδρύθηκε το κόμμα. Για το διάστημα που ο Πούτιν ήταν πρωθυπουργός και όχι πρόεδρος (2008-2012), και ήταν επικεφαλής του κόμματος, χωρίς όμως να είναι μέλος του, η δε συνεργασία με τον Μεντβέντεφ που είχε εκλεγεί τότε πρόεδρος, ήταν συνεχής. Ένας βασικός λόγος ήταν ότι ο Πούτιν εξαρχής ήταν πολύ πιο δημοφιλής πολιτικός από τον Μενβέντεφ και αυτό το ήξεραν αμφότεροι. Τώρα κάλεσε τα μέλη του σε πανστρατιά για τη νίκη στην Ουκρανία: «Είναι καθήκον του κόμματος να κάνει τα πάντα για την νίκη από τη θέση στην οποία υπηρετεί ο καθένας, γιατί η Ρωσία πρέπει να ορίζει τη μοίρα της», είπε στο Συνέδριο.

Το ρωσικό λαϊκό αίσθημα

Η δημοτικότητα του Πούτιν πέφτει από την άνοιξη και μετά, και φέρεται ότι από το 88% στο οποίο είχε εκτιναχθεί με την προσάρτηση της Κριμαίας, τώρα κυμαίνεται μεταξύ 66% και 74%. Πολλοί δυτικοί εκτιμούν ή ευελπιστούν ότι ο κόσμος θα εγκαταλείψει και την “Ενωμένη Ρωσία” και τον πρόεδρο της ομοσπονδίας.

Όμως οι Ρώσοι στη ουσία δεν έχουν κάπου αλλού “να πάνε”, γιατί μπορεί να έχουν κουραστεί με την ακρίβεια και τις στρατολογήσεις, με τις απώλειες και την ανασφάλεια, αλλά δεν επιθυμούν την συνθηκολόγηση όσο ο στρατός τους νικά στο μέτωπο και μάλλον δεν θα την ήθελαν, ακόμα κι αν οι στρατιωτικές δυνάμεις τους έχαναν εδάφη. Το λαϊκό αίσθημα στη Ρωσία, παρά τις οικονομικές πιέσεις, δεν είναι υπέρ της παράδοσης των όπλων, αλλά απεναντίας τείνει να ενστερνίζεται την άποψη ότι χρειάζεται πιο επιθετικός πόλεμος από αυτόν που διεξάγει ο Πούτιν.

Οι Ρώσοι δεν βλέπουν το Ντονμπάς και την Κριμαία ως ουκρανικά εδάφη, αλλά ως “ρωσικά εδάφη που κακώς χαρίστηκαν από Λένιν και Χρουστσόφ” και στα οποία ζούσαν και ζουν περίπου τρία εκατομμύρια Ρώσοι πολίτες και πολίτες ρωσικής καταγωγής. Ο Χρουστσόφ δεν είδε μακριά και νόμιζε το 1954 ότι η ΕΣΣΔ θα ήταν πάντα ένα ισχυρό κράτος, με συντριπτικά πλειοψηφούντες Ρώσους “που θα ζούσαν αρμονικά με τους σύντροφους Ουκρανούς”.

Το δε 1919 ο Λένιν είχε δώσει στην Ουκρανία το Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ εκτιμώντας ότι η χώρα ήταν πολύ αγροτική και θα ήταν χρήσιμο να έχει περισσότερους εργάτες (που ήταν κομμουνιστές στην πλειοψηφία τους) από το βιομηχανικό Ντονμπάς – έτσι έκρινε ότι η περιοχή θα έμενε πιο εύκολα υπό την επιρροή των μπολσεβίκων. Παρότι λοιπόν τότε οι Ρώσοι μπολσεβίκοι είχαν δημιουργήσει στο Ντονμπάς ήδη μια αυτόνομη περιφέρεια, τους ανακοίνωσε ότι “πάνε πακέτο” στην Ουκρανία.

Ο Στάλιν πάλι της έδωσε κομμάτια της Πολωνίας και της Ρουμανίας, της τότε Τσεχοσλοβακίας, στέρησε τη Μολδαβία από έξοδο στην θάλασσα για να μεγαλώσει κι άλλο η Ουκρανία, δημιουργώντας παρεμπιπτόντως την Υπερδνειστερία, όμως όλα αυτά αποτελούν ένα τεράστιο διαφορετικό κεφάλαιο. Τα αναφέρουμε, όμως, γιατί είναι ο λόγος που οι Ρώσοι νιώθουν έκπληκτοι με την “προδοσία των Ουκρανών”, η οποία αισθάνονται ότι άρχισε ουσιαστικά το 2004 και κορυφώθηκε το 2014. Δεν θέλουν επ’ ουδενί “να χαρίσουν ρωσικά εδάφη στην ΕΕ, στους Αμερικάνους και στα τσιράκια τους” ή “να εγκαταλείψουν τους συμπατριώτες τους που ζουν υπό (ουκρανική) κατοχή εκεί”.

Οπότε ανεξάρτητα της οπτικής των Δυτικών αναλυτών και των Ρώσων αντιπολιτευομένων που μιλούν για μαγειρέματα και νοθείες, πρέπει να έχουμε κατά νου παράλληλα και το αυτονόητο: O λαός ή οι λαοί που ψηφίζουν στην ομοσπονδία, δεν σκέφτονται σαν Δυτικοευρωπαίοι. Ζυγίζουν τα πράγματα είτε ως Ρώσοι, είτε πάντως ως υπήκοοι μας μεγάλης δύναμης.

Τα δε ουκρανικά πλήγματα στη Ρωσία, ενώ αρχικά η ρωσική κυβέρνηση είχε δώσει γραμμή να μην αναφέρονται, πλέον όχι μόνον δημοσιεύονται, αλλά και προβάλλονται πολύ από τα ρωσικά μέσα. Αυτό γίνεται επειδή το Κρεμλίνο διαπίστωσε με δημοσκοπήσεις ότι τα πλήγματα, όχι μόνον δεν έκαναν πιο ενδοτικούς τους Ρώσους, αλλά θύμωναν ακόμα και εκείνους που αρχικά δεν είχαν ενθουσιαστεί διόλου με “τις περιπέτειες” για το Ντονμπάς και την Κριμαία.

Το γάντι στον Ζελένσκι για εκλογές

Αν και τον Πούτιν θα τον συνέφερε να γίνουν εκλογές μετά από μια νίκη, διαβλέποντας εξαρχής ότι αυτός ο πόλεμος (εναντίον του ΝΑΤΟ στην ουσία, έστω και ατύπως), θα τραβούσε σε μάκρος, προτίμησε να γίνουν οι εκλογές και να προκαλέσει κατά συνέπεια το Κίεβο να πράξει ομοίως.

«Η ειδική στρατιωτική επιχείρηση συνεχίζεται και όσο πιο δύσκολη είναι η κατάσταση στην πρώτη γραμμή για τον εχθρό, τόσο πιο βάναυσες και βάρβαρες είναι οι επιθέσεις του καθεστώτος του Κιέβου στη χώρα μας. Ταυτόχρονα, ακόμη και στις πιο δύσκολες συνθήκες, η Ρωσία δεν θα παρεκκλίνει από τις αρχές της λαϊκής κυριαρχίας και θα διεξαγάγει εκλογές. Ο λαός είναι η πηγή της εξουσίας. Το συνταγματικό δικαίωμα των πολιτών να εκλέγουν τους εκπροσώπους τους και να καθορίζουν την πορεία ανάπτυξης της χώρας τους είναι απαραβίαστο. Αυτό είναι το θεμέλιο της νομιμότητας και της βιωσιμότητας των δημοκρατικών κρατικών θεσμών», είπε για τις εκλογές που αρχίζουν σε λίγες μέρες σε ορισμένες περιοχές και στις 18 Σεπτεμβρίου στις περισσότερες.

«Από την πλευρά μου, θα ήθελα να επισημάνω αυτό που θεωρώ ιδιαίτερα, εξαιρετικά σημαντικό. Η ειδική στρατιωτική επιχείρηση συνεχίζεται. Και όσο πιο δύσκολη είναι η κατάσταση στο μέτωπο για τον εχθρό, τόσο πιο βάναυσες και βάρβαρες γίνονται οι επιθέσεις που πραγματοποιεί.

Είναι αλήθεια ότι δεν λειτουργούν όλα σωστά σε αυτή τη μεγάλη πολύπλευρη προσπάθεια, ωστόσο, όπως λέει ο λαός μας, αλάθητος είναι μόνον όποιος δεν κάνει τίποτα. Αντιμετωπίζουμε πολλές προκλήσεις και σε στιγμές σαν κι αυτήν, σε ποιον, σε ποιο κόμμα εκτός από την έμπειρη και ρεαλίστρια “Ενωμένη Ρωσία” μπορούμε να εμπιστευτούμε τη λήψη αποφάσεων; Ποιος μπορεί να υπερασπιστεί αξιόπιστα τα εθνικά μας συμφέροντα και τα συμφέροντα του λαού, ποιος είναι σε θέση να ηγηθεί;» κατέληξε ο Πούτιν.

Πιο νωρίς οι εκλογές σε ορισμένες περιοχές

Οι εκλογές για την Βουλή των 450 εδρών, την Κάτω Δούμα, θα διεξαχθούν από τις 18 έως τις 20 Σεπτεμβρίου. Στον εκλογικό χάρτη περιλαμβάνονται το Ντονέτσκ, το Λουγκάνσκ και η Κριμαία, όπου όμως ειδικά στις περιοχές κοντά στο μέτωπο, ο κόσμος (και οι στρατιώτες) θα αρχίσουν να ψηφίζουν στις 28 Αυγούστου και οι κάλπες (πιθανόν κινητές) στο μέτωπο θα κλείσουν στις 17 Σεπτεμβρίου –
υπάρχει και η λύση της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας.

Πρόωρη ψηφοφορία θα διεξαχθεί και σε περιοχές της Σιβηρίας και του Αρκτικού κύκλου. Επίσης πρόωρη θα είναι και σε περίπου 45 χώρες, πιθανόν με κινητά “εκλογικά τμήματα” για τους Ρώσους του εξωτερικού. Μεταξύ αυτών των χωρών είναι και εμπόλεμες, για ευνόητους λόγους, ή κράτη που θεωρούνται επισφαλή για επιθέσεις. Πρόωρα θα ψηφίσουν μεταξύ άλλων οι Ρώσοι στο Ισραήλ, στο Ιράκ, στην Υεμένη, στην Κίνα, στο Κουβέιτ και στο Μπαχρέιν.

Όσον αφορά στο Ντονμπάς και στην Κριμαία, το κομμουνιστικό κόμμα δεν είναι διόλου αμελητέο, αν και έχει μεγάλες απώλειες. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονιέτσκ και η Ένωση Κομμουνιστών του Λουγκάνσκ κατέρχονται στο Ντονμπάς πλέον ενσωματωμένα στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Παλιότερα τα ΚΚ σε αυτές τις περιοχές λάμβαναν 20% έως 25% (και στην Κριμαία), αλλά το 2023 που κατήλθαν ενσωματωμένα στο ΚΚ της Ρωσικής Ομοσπονδίας πήραν 7%, είτε για λόγους δυσαρέσκειας, είτε επειδή στελέχη τους “αποστάτησαν” και κατήλθαν με το κυβερνών κόμμα της Ρωσίας.

Τι έλαβαν τα κόμματα το 2021 – Τωρινά γκάλοπ

Στις προηγούμενες ρωσικές βουλευτικές εκλογές τα πανεθνικά επίσημα αποτελέσματα είχαν ως εξής:

• “Ενωμένη Ρωσία”:  49.8%.
• “Κομμουνιστικό Κόμμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας” : Αξιωματική αντιπολίτευση με 18,93%.
• “Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα” (του εθνικιστή Ζιρινόφσκι, που όμως πέθανε ένα χρόνο αργότερα, το 2022):  7,55%.
• “Δίκαιη Ρωσία” συνασπισμένο με το κόμμα “Για την Αλήθεια” και τους “Πατριώτες”: 7,46%.
• “Νέοι Άνθρωποι”:  5,32% (πρώτη κάθοδός του τότε σε εκλογές).

Τα κόμματα που δεν συγκέντρωσαν το όριο του 5% ήταν το Κόμμα Συνταξιούχων με 2,45%, οι “Πράσινοι” με 0,91%, η Ροντίνα (Πατρίδα) με 0,80% , το “Κόμμα Άμεσης Δημοκρατίας” με 0,11% και το κόμμα “Κομμουνιστές της Ρωσίας”  που έλαβε 1,27%

Οι τωρινές δημοσκοπήσεις φέρουν στην δεύτερη θέση οριακά το Κομμουνιστικό Κόμμα με περίπου 13,8%  έως 14,5%  (και τους “Κομμουνιστές της Ρωσίας” που κατηγορούν το KΚ Ρωσικής Ομοσπονδίας για ρεβιζιονισμό, επειδή αποδέχεται εν μέρει ιδιωτικοποιήσεις, τους φέρουν στο 1,4%). Και τα δύο κόμματα πάντως ήταν υπέρ της προσάρτησης του Ντονμπάς από το 2018 ως “ιστορική δικαιοσύνη και επανένωση των ρωσικών εδαφών”.

Στην τρίτη θέση φέρονται τώρα (Αύγουστος 2026) οι “Νέοι Άνθρωποι” με 10,5% -13%. Ιδρύθηκε το 2020 από τον επιχειρηματία Αλεξέι Νετσάγιεφ και αυτοπροσδιορίζεται ως κεντροδεξιό, “φιλελεύθερο” κόμμα που ζητεί “μεγαλύτερη ελευθερία στις αγορές”. Κράτησε ουδέτερη στάση στην ψηφοφορία για την αναγνώριση των Λαϊκών Δημοκρατιών του Ντονμπάς το 2022, αλλά στη συνέχεια υπερψήφισε τα περισσότερα κρίσιμα νομοσχέδια, όποτε εντάχθηκε στις λίστες κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 

Το “Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα” φέρεται από τις δημοσκοπικές FOM και VTsIOM να κινείται στο 9,6% έως 14,5%. Οπότε δεν είναι σαφές ποιο κόμμα θα είναι αξιωματική αντιπολίτευση στην επόμενη Βουλή. Είναι εθνικιστικό κόμμα και υπό τον Ζιρινόφσκι έλαβε το 1993 ποσοστό 22,92%, αλλά έπεσε σταδιακά και το 2021 έλαβε 7,55%. Με το θάνατο του Ζιρινόφσκι, το 2022, την ηγεσία ανέλαβε ο Λεονίντ Σλούτσκι και θα δούμε ποια θα είναι η πορεία του.

Το κόμμα “Yabloko”

Έχει αποκλεισθεί το Yabloko, που πολλοί θεωρούν ότι ήταν άστοχος ο αποκλεισμός του, καθώς από 7,86% που λάμβανε το 1993, έπεσε το 4,5% το 2003 και στο 1,34% το 2021. Καθαρά πολιτικά, συνέφερε τον Πούτιν να συμμετάσχει στις εκλογές, επειδή δεν θα έπαιρνε σημαντικό ποσοστό, όμως απαγορεύθηκε “λόγω χρηματοδότησης από το εξωτερικό” και πυροδότησε κριτική για αποκλεισμό των φιλοευρωπαίων.

Το κόμμα αυτό ήταν εξαρχής φιλοευρωπαϊκό και αντικυβερνητικό από την εποχή του Γέλτσιν. Είναι κόμμα “φιλελεύθερο” με αρκετή συγγένεια προς το ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, αλλά και το Renew του Μακρόν. Είναι κατά της προεδρικής δημοκρατίας και με αρκετή ασάφεια είναι κατά της συγκέντρωσης πλούτου από λίγους, αλλά και κατά του κρατικού παρεμβατισμού. Είχε ταχθεί κατά της προσάρτησης της Κριμαίας και του πολέμου για το Ντονμπάς.

Πολλά μπορεί να πει κανείς για τις απαγορεύσεις κομμάτων σε πολλές χώρες – της Ρωσίας περιλαμβανομένης αλλά όχι μόνης, καθώς π.χ. τα κομμουνιστικά κόμματα έχουν απαγορευθεί σε πάνω από 12 χώρες, εκ των οποίων οι έξι ευρωπαϊκές. Όμως σε καμία εμπόλεμη χώρα δεν κατέρχεται στις εκλογές κόμμα που ζητεί την συνθηκολόγηση της πατρίδας του, χωρίς καν αυτή να χάνει τον πόλεμο.

Η “Ενωμένη Ρωσία” θεωρείται βέβαιο ότι θα διατηρήσει την πλειοψηφία στη Δούμα, επειδή οι μισές έδρες (225) είναι σε μονοεδρικές περιφέρειες, όπου το κυβερνών κόμμα έχει την πρωτοκαθεδρία. Η πορεία της “Ενωμένης Ρωσίας” στις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις ήταν η εξής:

• 2003: 37,57%
• 2007: 64,30%
• 2011: 49,32%
• 2016: 54,20%
• 2021: 49,82%

Τα πολύ μικρά κόμματα

Το “Δίκαιη Ρωσία” που ζητεί πιο επιθετικό πόλεμο φέρεται να κινείται στο 3%-5%. Είχε ιδρυθεί το 2006 ως σοσιαλδημοκρατικό αντίβαρο της “Ενωμένης Ρωσίας”.  Έλαβε μόνο 6% το 2016 οπότε συνενώθηκε με άλλα δύο σκληροπυρηνικά κόμματα, για να πάρει το 2021 μαζί με τους άλλους δύο (“Για την Αλήθεια” του συγγραφέα Ζαχάρ Πριλέπιν, εθνικιστή, αλλά σοσιαλιστή στα οικονομικά, και τους “Πατριώτες της Ρωσίας”) 7,46%. Οι “Πατριώτες της Ρωσίας” υπό την ηγεσία του Γκενάντι Σεμίγκιν, ιδρύθηκαν ως αριστερό εθνικιστικό κόμμα το 2005, αλλά μόνο του λάμβανε 0,8%.

Το κόμμα “Ροντίνα” (Πατρίδα)  είναι σκληρό, υπερεθνικιστικό κόμμα που το 2003 είχε λάβει 9% αλλά το 2021 έπεσε στο 0,8% και τώρα οι δημοσκόποι “του δίνουν” 0,2%. Ωστόσο, διατηρεί ρόλο στην πολιτική, καθώς δικές του προσφυγές οδήγησαν στον πρόσφατο αποκλεισμό του αντιπολεμικού κόμματος Γιάμπλοκο.

Επίσης οριακά κινείται το Κόμμα των Συνταξιούχων με 1,2% έως 2% στις δημοσκοπήσεις (μόνο το 2021 έλαβε 2,45% λόγω της αύξησης της ηλικίας συνταξιοδότησης το 2018). Πολύ χαμηλά κινούνται και οι οικολόγοι και φέρονται στο 0,3-0,6%, αλλά και το “Κόμμα Άμεσης Δημοκρατίας” που ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 2020 από τον Βιατσεσλάβ Μακάροφ, έναν εκ των συνδημιουργών του παγκοσμίως δημοφιλούς βιντεοπαιχνιδιού World of Tanks. Στις περιφερειακές εκλογές του 2020 έλαβε 0,06% έως 2,3% και οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις το εμφανίζουν στο 0,1%.