Οι ΗΠΑ δημοσίευσαν σημεία από το μνημόνιο με το Ιράν – Τραμπ: Άδικο να μην έχουν καθόλου βαλλιστικούς πυραύλους!
17/06/2026
Δημοσιεύτηκαν ορισμένα σημεία από το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν που προβλέπει τον άμεσο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, την άρση όλων των αμερικανικών κυρώσεων και τη δημιουργία ταμείου 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση και οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Παρίσι, ο Αμερικανός πρόεδρος σχολίασε πως εφόσον άλλες χώρες έχουν βαλλιστικούς πυραύλους, θα ήταν «λίγο άδικο» για το Ιράν να μην έχει καθόλου! Θυμίζουμε πως το Ισραήλ θεωρεί πρωταρχική απειλή το ιρανικό βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα, το οποίο ήταν μάλιστα ένας εκ των λόγων της επίθεσης.
Σύμφωνα με το BBC, πραγματοποιήθηκε συνάντηση όπου η αμερικανική πλευρά παρουσίασε τους βασικούς όρους του κειμένου των 14 σημείων του μνημονίου. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το κείμενο της συμφωνίας καθορίζει το πλαίσιο για τον τερματισμό της κρίσης και τη διαμόρφωση μιας νέας σχέσης μεταξύ των δύο χωρών.
Σύμφωνα με το κείμενο, προβλέπεται ο «άμεσος και μόνιμος τερματισμός των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου». Η αναφορά αυτή επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας πέρα από την άμεση αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, εντάσσοντας και τη λιβανική διάσταση της περιφερειακής κρίσης, με τις διαφωνίες του Ισραήλ να γνωστές.
Η συμφωνία ορίζει επίσης σαφές χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη οριστικής διευθέτησης. Οι ΗΠΑ και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεσμεύονται να διαπραγματευθούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μέγιστου χρονικού διαστήματος 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης μόνο κατόπιν κοινής συναίνεσης των δύο πλευρών.
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία αφορά την αμερικανική ναυτική παρουσία στην περιοχή. Οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν την υποχρέωση να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν εντός 30 ημερών. Κατά τη διάρκεια αυτής της μεταβατικής περιόδου, η κίνηση των πλοίων θα αποκαθίσταται σταδιακά στα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από τον πόλεμο, υπό τη διαχείριση του Ιράν. Παράλληλα, η Ουάσινγκτον δεσμεύεται να απομακρύνει τις στρατιωτικές της δυνάμεις από την εγγύτητα του Ιράν, εντός 30 ημερών από την επίτευξη της τελικής συμφωνίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως. Η συμφωνία προβλέπει ότι η διέλευση από τα Στενά θα παραμείνει χωρίς τέλη, για διάστημα 60 ημερών. Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο που συμμετείχε στις συζητήσεις, στη συνέχεια το Ιράν θα επιδιώξει να συνεργαστεί όχι μόνο με το Ομάν αλλά και με τα κράτη του Κόλπου, για τη δημιουργία μιας ευρύτερης και πιο μακροπρόθεσμης συμφωνίας που θα ρυθμίζει το καθεστώς λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ.
Σημαντικό οικονομικό σκέλος της συμφωνίας αποτελεί η δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών να συνεργαστούν με περιφερειακούς εταίρους για τη δημιουργία ταμείου ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 224 δισεκατομμύρια λίρες Αγγλίας. Το ταμείο αυτό προορίζεται για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, σηματοδοτώντας μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές δεσμεύσεις που έχουν συνδεθεί με συμφωνία αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, η αμερικανική πλευρά αναλαμβάνει την υποχρέωση να τερματίσει «όλους τους τύπους κυρώσεων» που έχουν επιβληθεί στο Ιράν. Το ακριβές χρονοδιάγραμμα άρσης των περιορισμών θα καθοριστεί σε μεταγενέστερη φάση μέσω ειδικού προγράμματος εφαρμογής που θα συμφωνηθεί από τις δύο πλευρές. Στον πυρήνα της συμφωνίας βρίσκεται επίσης το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Οι δύο χώρες συμφωνούν ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Προκειμένου να διασφαλιστεί η εφαρμογή αυτής της δέσμευσης, Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν συμφώνησαν να συνεργαστούν για την εξάλειψη του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού της χώρας μέσω διαδικασίας αραίωσης και ανάμειξης επί τόπου, υπό την εποπτεία της Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς αποτελεί τον βασικό μηχανισμό που προτείνεται για να διασφαλιστεί ότι το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα θα παραμείνει αποκλειστικά ειρηνικού χαρακτήρα.
Ο Τραμπ για το χτύπημα στο σχολείο
Ο Τραμπ δήλωσε σήμερα πως «κανείς» δεν επιτέθηκε σκόπιμα σε ένα σχολείο θηλέων στο Ιράν τον Φεβρουάριο, επικαλούμενος μια έρευνα για το περιστατικό. Το πλήγμα της 28ης Φεβρουαρίου, την πρώτη ημέρα του πολέμου, είχε ως αποτέλεσμα να σκοτωθούν 175 παιδιά και εκπαιδευτικοί, σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους. Ο Τραμπ είχε αρχικά υποστηρίξει, χωρίς στοιχεία, ότι το Ιράν ήταν υπεύθυνο. Έκτοτε έχει πει πως δεν γνωρίζει πολλά σχετικά με τον βομβαρδισμό, πως η έρευνα συνεχίζεται και ότι θα αποδεχθεί τα αποτελέσματά της.
«Βρίσκεται υπό έρευνα», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε στο περιθώριο της συνόδου της G7 στο Εβιάν της Γαλλίας, προσθέτοντας πως λάθη γίνονται στον πόλεμο. «Κανείς δεν το έκανε σκόπιμα», υπογράμμισε.
Το Reuters μετέδωσε πρώτο ότι μια αρχική εσωτερική έρευνα του αμερικανικού στρατού έδειξε πως αμερικανικές δυνάμεις ήταν πιθανόν υπεύθυνες για το θανάσιμο πλήγμα στη Μινάμπ. Το Πεντάγωνο έχει έκτοτε αναβαθμίσει την έρευνα, αλλά δεν έχει επιβεβαιώσει κανένα προκαταρκτικό εύρημα. Τον περασμένο μήνα, ο επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ δήλωσε ότι η έρευνα για την επίθεση στο σχολείο θηλέων ήταν «περίπλοκη», δεδομένου ότι βρισκόταν σε μια ενεργή ιρανική βάση πυραύλων κρουζ, αλλά ότι η έρευνα πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της.
Ο Τραμπ ευχαριστεί Πούτιν-Σι
Την ικανοποίησή του για τη συμφωνία που επετεύχθη με το Ιράν εξέφρασε ο Ντόναλντ Τραμπ, στο περιθώριο της συνόδου της G7 στη Γαλλία. Δήλωσε ότι η συμφωνία «πέτυχε όλα όσα επιδιώκαμε και ακόμη περισσότερα». Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η εξέλιξη αυτή οδηγεί στον τερματισμό της σύγκρουσης και διασφαλίζει ότι η Τεχεράνη δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι η συμφωνία με το Ιράν θα υπογραφεί «σύντομα». «Αύριο, ίσως μεθαύριο. Είπε επίσης ότι ένα αντίγραφο της συμφωνίας στάλθηκε στο Ισραήλ, έναν «καλό εταίρο». Μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου πριν αποχωρήσει από τη σύνοδο κορυφής, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη χρονική συγκυρία της συνάντησης των ηγετών ως ιδιαίτερα σημαντική, σημειώνοντας ότι «δεν θα μπορούσε να έχει πραγματοποιηθεί σε καλύτερη στιγμή».
Σύμφωνα με τον Τραμπ, η συμφωνία οδηγεί στον τερματισμό της τρέχουσας κρίσης, προβλέπει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και εξασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο. «Αυτός ήταν ο στόχος από την αρχή» ανέφερε. Την ίδια ώρα, ευχαρίστησε τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ για την «ουδετερότητά» τους κατά τη διάρκεια του πολέμου. Είπε ότι ο Σι και ο Πούτιν «θα μπορούσαν να μας είχαν δυσκολέψει πολύ περισσότερο», προσθέτοντας ότι είχε μια «μακρά συζήτηση» με τον Σι.
«Διαθέτουν φορητά όπλα για την κατάρριψη αεροσκαφών» είπε. «Του είπα ότι θα το εκτιμούσα πραγματικά αν δεν έδινε ή δεν πωλούσε τίποτα από αυτά τα πράγματα στο Ιράν. Και ξέρετε κάτι; Στο μεγαλύτερο μέρος, δεν το έκανε». «Αν δεν είχαμε πετύχει αυτή τη συμφωνία, θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε τους βομβαρδισμούς για άλλες τρεις εβδομάδες, δύο εβδομάδες, τέσσερις εβδομάδες ή ακόμη και δύο χρόνια. Κανείς δεν ξέρει» πρόσθεσε.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η νέα ηγετική ομάδα του Ιράν αποτελείται από «πολύ έξυπνους ανθρώπους» και εμφανίζεται «πολύ λιγότερο ριζοσπαστικοποιημένη» σε σύγκριση με το παρελθόν, ενώ, εκτίμησε ότι οι νέοι Ιρανοί ηγέτες θα ακολουθήσουν διαφορετική πορεία. «Πιστεύω ότι θα συμπεριφερθούν πολύ διαφορετικά. Νομίζω ότι βλέπουν έναν διαφορετικό τρόπο ζωής, στον οποίο δεν είχαν ποτέ εκτεθεί μέχρι σήμερα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στη συνέχεια, ο πρόεδρος των ΗΠΑ παραδέχτηκε ότι η συνέχιση του πολέμου θα είχε σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις: «Δεν ήθελα να δω οικονομική καταστροφή. Αν συνεχίζατε έτσι, αυτό θα μπορούσε να είχε συμβεί» είπε. «Πρόκειται για ένα Μνημόνιο Συνεργασίας. Αν δεν ολοκληρωθεί μέσα σε 60 ημέρες, δεν πειράζει, θα ξαναρχίσουμε τους βομβαρδισμούς. Δεν θέλω να το κάνω αυτό, γιατί η συμφωνία είναι πολύ καλή, αλλά ίσως αναγκαστούμε να το κάνουμε, γιατί δεν θα τους αφήσουμε ποτέ να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο» τόνισε σε άλλο σημείο ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η ιρανική πλευρά έχει αποδεχθεί τον συγκεκριμένο όρο και ότι αυτό θα αποτυπώνεται ξεκάθαρα στο τελικό κείμενο της συμφωνίας.
Τί είπε για Νετανιάχου-Λίβανο
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη συνεργασία του με το Ισραήλ και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, τον οποίο χαρακτήρισε «πολύ καλό άνθρωπο», προσθέτοντας ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός «μερικές φορές ενθουσιάζεται λίγο περισσότερο απ’ όσο πρέπει». «Είχαμε μια εξαιρετική συνεργασία. Υπήρξε ένας εξαιρετικός πρωθυπουργός», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Τραμπ αποκάλυψε επίσης ότι υπήρξαν διαφωνίες μεταξύ τους σχετικά με τις ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο: «Του είπα ότι θα μπορούσε να κινηθεί με πιο ήπιο τρόπο. Ίσως να μην χρειάζεται να γκρεμίζεται ένα κτίριο κάθε φορά που μπαίνει σε αυτό κάποιος που συνδέεται με τη Χεζμπολάχ» δήλωσε.
Παρά τις επιμέρους διαφωνίες, ο Αμερικανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι η συνεργασία των δύο χωρών παραμένει ιδιαίτερα στενή, σημειώνοντας πως ο Νετανιάχου συνηθίζει να περιγράφει τις Ηνωμένες Πολιτείες ως τον «μεγάλο εταίρο» και το Ισραήλ ως τον «πολύ μικρό εταίρο». «Και αυτό είναι αλήθεια» συμπλήρωσε ο Τραμπ.
Συνεχίζοντας την κριτική του, υποστήριξε ότι το Ισραήλ «θα μπορούσε να συμπεριφέρεται καλύτερα» και να διαχειρίζεται πιο αποτελεσματικά την αντιπαράθεση με τη Χεζμπολάχ. «Τους αγαπώ ως εταίρους. Είναι εξαιρετικοί. Όμως θα μπορούσαν να κάνουν πολύ καλύτερη δουλειά σε αυτό το θέμα. Δεν πιστεύω ότι τα πηγαίνουν καλά και αισθάνομαι πολύ άσχημα για τον Λίβανο», δήλωσε.
Ο Τραμπ συνέχισε αναφερόμενος στον «υπέροχο πολιτισμό» του Λιβάνου, ο οποίος, όπως είπε, ήταν γεμάτος από «καθηγητές, γιατρούς και δικηγόρους». «Ήταν ένας απίστευτος πολιτισμός, ίσως ο πιο ανώτερος στη Μέση Ανατολή για χρόνια και χρόνια, αιώνες. Και τα τελευταία 50 ή 60 χρόνια, έχουν απλώς καταστραφεί. Ζουν στην κόλαση».
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οποιαδήποτε οικονομική ανακούφιση λάβει το Ιράν στο πλαίσιο της ειρηνευτικής συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα εξαρτηθεί από τις ενέργειες της Τεχεράνης, ξεκαθαρίζοντας πάντως ότι η Ουάσιγκτον δεν σκοπεύει να διαθέσει οικονομική βοήθεια. «Δεν χρειάζεται να τους δώσουμε τίποτα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος.
Άφησε ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο ξένων επενδύσεων στη χώρα, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν έχει ανάγκη από σημαντικά κεφάλαια για την αποκατάσταση των ζημιών που προκάλεσε η σύγκρουση. «Κάποιοι μπορεί να θελήσουν να επενδύσουν στο Ιράν. Μπορεί κανείς να επενδύσει σε όποια χώρα θέλει, αλλά δεν υπάρχουν πολλές χώρες που να χρειάζονται τόσο πολύ επενδύσεις», είπε.
Χεζμπολάχ: Μεγάλη νίκη
Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κάσεμ χαρακτήρισε «μεγάλη νίκη» για την Τεχεράνη και «σημείο καμπής» για τον Λίβανο τη συμφωνία. Στο τηλεοπτικό μήνυμά του ο Κάσεμ χαιρέτισε «τον ιρανικό λαό, την αντίσταση και τους λαούς (…) που διψούν για ανεξαρτησία και ελευθερία, για αυτήν τη μεγάλη νίκη» και ζήτησε να επωφεληθεί ο Λίβανος για «να εκδιώξει το Ισραήλ» από το έδαφός του.
Ο γενικός γραμματέας της σιιτικής οργάνωσης είπε επίσης ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του Λιβάνου και του Ισραήλ θα πρέπει να περιοριστούν σε θέματα «αμοιβαίας ασφάλειας» και προειδοποίησε ότι «δεν θα περάσει» οποιοδήποτε σχέδιο για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ. Είπε ότι αυτό το «εσωτερικό» θέμα θα πρέπει να μείνει εκτός των διαπραγματεύσεων και εκτίμησε ότι «το βασικό αίτημα» του Λιβάνου θα πρέπει να είναι «η αποκατάσταση της εθνικής κυριαρχίας της χώρας».
Πώς θα λειτουργήσει το υπερταμείο
Ένα ιδιωτικό ταμείο 300 δισ. δολαρίων σχεδιασμένο για την ενίσχυση των επενδύσεων στο Ιράν περιλαμβάνεται στο πλαίσιο συμφωνίας Τεχεράνης- Ουάσινγκτον, ενώ ήδη υπάρχουν δεσμεύσεις για περισσότερα από τα μισά χρήματα, δήλωσε πηγή που έχει γνώση της συμφωνίας στο Reuters.
Το ταμείο έχει στόχο να προσφέρει και στις δύο πλευρές οικονομικά κίνητρα για να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, εξήγησε η πηγή, η οποία θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία της καθώς το σχέδιο αυτό δεν έχει ανακοινωθεί επισήμως. Η ύπαρξη του ταμείου ήταν γνωστή, αλλά το Reuters αποκαλύπτει για πρώτη φορά ότι υπάρχουν ήδη δεσμεύσεις για περισσότερο από το μισό ποσό και ότι θα χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου από ιδιωτικά κεφάλαια.
Το ταμείο αυτό είναι ένα ιδιωτικό επενδυτικό μέσο, όχι ένα πρόγραμμα ανοικοδόμησης ή αποζημιώσεων, και δεν θα περιλαμβάνει κυβερνητικά χρήματα ή επιχορηγήσεις, ανέφερε η πηγή, προσθέτοντας ότι εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ, τα αραβικά κράτη του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική έχουν συμφωνήσει να δεσμευτούν για χρηματοδότηση. Οι επενδύσεις για τις οποίες υπάρχουν δεσμεύσεις αφορούν τομείς όπως η ενέργεια, η επιμελητεία, η μεταποίηση και οι μεταφορές, ανέφερε η πηγή.
Ανώτερη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη είχε αρχικά ζητήσει 400 δισεκατομμύρια δολάρια ως πολεμικές αποζημιώσεις από τις ΗΠΑ, αλλά η Ουάσινγκτον είχε δηλώσει ότι δεν θα τα παρείχε. Τότε δημιουργήθηκε η ιδέα για το ταμείο, το οποίο θα ονομάζεται Ταμείο Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης.
Ο μηχανισμός προβλέπει ότι οι χώρες της περιφέρειας θα συνεισφέρουν με διάφορους τρόπους, σημείωσε η ιρανική πηγή. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή δανείων, η δημιουργία πιστωτικών γραμμών ή η άμεση χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης υποδομών που υπέστησαν ζημιές στον πόλεμο, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων όπως το χαλυβουργικό συγκρότημα Mobarakeh, διυλιστήρια, αεροδρόμια. Το Ιράν, μια από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Μέσης Ανατολής, δεν έχει προσελκύσει σχεδόν καθόλου άμεσες ξένες επενδύσεις τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες λόγω των διεθνών και αμερικανικών κυρώσεων.
Στη χώρα υπάρχουν τα δεύτερα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα κοιτάσματα φυσικού αερίου και τα τέταρτα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα κοιτάσματα πετρελαίου. Έχει επίσης έναν νεαρό, μορφωμένο πληθυσμό άνω των 92 εκατομμυρίων, μια διαφοροποιημένη βιομηχανική βάση και σημαντικό ανεκμετάλλευτο δυναμικό σε τομείς που κυμαίνονται από τα πετροχημικά και την εξόρυξη έως τον τουρισμό και τη γεωργία.
Το επενδυτικό ταμείο δεν θα συσταθεί ούτε θα τεθεί σε λειτουργία μέχρι να συναφθεί μια οριστική και ικανοποιητική συμφωνία. Μόλις υπογραφεί το μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ- Ιράν, θα ακολουθήσει μια διαδικασία διαπραγμάτευσης που προβλέπεται να διαρκέσει 60 ημέρες.
«Θα συσταθεί μόλις υπογραφεί η τελική συμφωνία», δήλωσε η πηγή. «Στη διάρκεια αυτών των 60 ημερών οι διαχειριστές του ταμείου θα συνεργαστούν με Ιρανούς και επενδυτές για να σχεδιάσουν τα έργα». Το Ιράν και το Πακιστάν, που μεσολάβησε για την σύναψη του μνημονίου κατανόησης, δεν έχουν σχολιάσει προς το παρόν τις πληροφορίες.
Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου παρέπεμψε στη συνέντευξη που παραχώρησε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς τη Δευτέρα στην οποία δήλωσε ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα ταμείο ανοικοδόμησης ύψους 300 δισεκ. δολαρίων υποστηριζόμενο από τις χώρες του Κόλπου, αν καταλήξει σε συμφωνία με την Ουάσινγκτον. Η πηγή δεν διευκρίνισε ποιος και πώς θα διαχειρίζεται το ταμείο, σημειώνοντας ότι οι βασικές λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη οριστεί.
Για «ασάφεια» μιλούν Αμερικανοί
Σύμφωνα με όσα δηλώνουν αξιωματούχοι στο CNN, το κείμενο της συμφωνίας είναι απίστευτα ασαφές, με κύριο στόχο τη δημιουργία ενός πιο ευνοϊκού κλίματος για τις εξαιρετικά τεχνικές, διά ζώσης συνομιλίες που πρόκειται να ακολουθήσουν. Το πλαίσιο αυτό στοχεύει στο να δώσει στο Ιράν τη δυνατότητα να «πουλήσει» τη συμφωνία πολιτικά στο εσωτερικό του ακροατήριο – προσθέτουν.
Επιπλέον, όπως τονίζουν, το κείμενο του μνημονίου συναντίληψης (MOU) – το οποίο όπως επιβεβαίωσε τη Δευτέρα ο αντιπρόεδρος Τζέι ντι Βανς, έχει έκταση μιάμισι σελίδα – δεν αποτυπώνει κρίσιμες δεσμεύσεις που έχει αναλάβει το Ιράν προς τις ΗΠΑ μέσω ανεπίσημων διαύλων, οι οποίες, όπως υποστήριξαν, τους έδωσαν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση για να υπογράψουν τη συμφωνία. «Ο κόσμος δεν πρέπει να δίνει υπερβολική σημασία στη διατύπωση του μνημονίου», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους, περιγράφοντας τη συμφωνία ως ένα «πολιτικό έγγραφο».
«Αυτό που είναι πιο σημαντικό από το ίδιο το έγγραφο είναι οι συνεννοήσεις που έχουμε κάνει μεταξύ μας, και γι’ αυτό είναι σημαντικό να ολοκληρωθεί [σσ. η υπογραφή του μνημονίου], ώστε να δημιουργήσουμε το περιβάλλον για να πάμε να τα συζητήσουμε όλα αυτά τα πράγματα. Διότι ουσιαστικά λέει ότι θα άρουμε τις κυρώσεις, θα κάνουμε μια συμφωνία για τα πυρηνικά, θα ξεπαγώσουμε κεφάλαια», είπε ο ίδιος αξιωματούχος. «Αλλά θα άρουμε τις κυρώσεις, ξέρετε, βάσει της προόδου. Θα αποδεσμεύσουμε κεφάλαια μόλις συμφωνήσουμε στους σχετικούς μηχανισμούς». Ο ίδιος αξιωματούχος πρόσθεσε ότι η διαπραγματευτική ομάδα του προέδρου «κατέληξε σε μια διατύπωση που επιτρέπει (στο Ιράν) να πει αυτά που πρέπει να πει για την εσωτερική του πολιτική».
Τι δεν περιγράφεται στο μνημόνιο
Ωστόσο, αυτή η δυναμική ενέχει τον κίνδυνο σφοδρών αντιδράσεων για την κυβέρνηση Τραμπ στο εσωτερικό της χώρας. Αξιωματούχοι εργάζονται εδώ και μήνες για να καταλήξουν σε συμφωνία με το Ιράν, επιδιώκοντας να τερματίσουν έναν βαθιά μη δημοφιλή πόλεμο χωρίς ξεκάθαρο τέλος, ο οποίος έχει εκτοξεύσει τις τιμές των καυσίμων στα ύψη. Ήδη, οι συντηρητικοί υποστηρικτές της σκληρής γραμμής απαιτούν να δουν το πλαίσιο, υποψιαζόμενοι ότι ο πρόεδρος Τραμπ και η κυβέρνησή του παραχώρησαν πάρα πολλά στο όνομα του τερματισμού του πολέμου.
Το κείμενο της συμφωνίας δεν περιγράφει με συγκεκριμένες λεπτομέρειες ποιες δεσμεύσεις έχει αναλάβει το Ιράν σχετικά με το απόθεμά του σε εξαιρετικά εμπλουτισμένο ουράνιο, σύμφωνα με άτομο που είδε το κείμενο και το περιέγραψε στο CNN, παρόλο που ο Τραμπ και άλλοι αξιωματούχοι επιμένουν ότι οι ΗΠΑ θα επιβλέψουν την καταστροφή του. Αντίθετα, η συμφωνία αναφέρει με γενικούς όρους ότι το Ιράν «επαναλαμβάνει ότι δεν θα παραγάγει ποτέ πυρηνικά όπλα», μια δέσμευση που η Τεχεράνη είχε αναλάβει και στη συμφωνία για τα πυρηνικά του 2015 με την κυβέρνηση Ομπάμα.
Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι το Ιράν έχει διαμηνύσει «παρασκηνιακά» στις ΗΠΑ ότι θα προσφέρει τις παραχωρήσεις που ζητά η κυβέρνηση Τραμπ. Αυτό περιλαμβάνει την εμπλοκή των ΗΠΑ στην καταστροφή των εμπλουτισμένων υλικών επί τόπου, σε συντονισμό με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA). Οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι μια τέτοια παραχώρηση δεν αναφέρεται ρητά στο έγγραφο.
Αντίθετα, το κείμενο περιγράφει με κάποια λεπτομέρεια ποια οικονομική ελάφρυνση μπορεί να αναμένει το Ιράν εάν εκπληρώσει τις δεσμεύσεις του, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας να έχει πρόσβαση σε ένα αναπτυξιακό ταμείο ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο μέλλον, σύμφωνα με τους αξιωματούχους. Τόσο ο Τραμπ όσο και ο Βανς ήταν ανένδοτοι ότι το ταμείο δεν θα χρηματοδοτηθεί με αμερικανικά δολάρια.
Το κείμενο είναι λιγότερο σαφές όσον αφορά το ξεπάγωμα των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, αναφέροντας μόνο ότι θα αποδεσμευτούν και θα τεθούν «πλήρως στη διάθεσή του» όταν σημειωθεί πρόοδος κατά τη διάρκεια των επόμενων γύρων διαπραγματεύσεων, χωρίς να προσδιορίζεται χρονοδιάγραμμα.
Η συμφωνία ορίζει επίσης ότι το Ιράν θα μπορεί να πουλάει το πετρέλαιο και τα πετροχημικά προϊόντα του μόλις υπογραφεί το μνημόνιο συναντίληψης, και ότι οι ΗΠΑ θα εκδώσουν εξαιρέσεις από τις κυρώσεις (sanction waivers) για να του επιτρέψουν να αποκομίσει οικονομικό όφελος από τις πωλήσεις.





