Το εκλογικό στοίχημα Ερντογάν για νέα θητεία

Είναι η πιο συχνά αναφερόμενη ημερομηνία για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση, που τυπικά πρέπει να γίνει το αργότερο έως τον Μάιο του 2028 και η φαινομενική επιβεβαίωση από μια κορυφαία φιλοκυβερνητική εφημερίδα ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτό το σενάριο. Άλλα μέσα ενημέρωσης έχουν υποστηρίξει ημερομηνίες τόσο πριν, όσο και μετά τον Νοέμβριο του 2027.

Ερντογάν- Μπαχτσελί κεκλεισμένων των θυρών

Στο ήδη φορτισμένο πολιτικό σκηνικό προστέθηκε και η νέα συνάντηση του προέδρου Ερντογάν με τον ηγέτη του MHP (Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης) και κυβερνητικό του εταίρο, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, την Πέμπτη στο Προεδρικό Μέγαρο. Η κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση διήρκεσε περίπου 50 λεπτά, χωρίς να ακολουθήσει καμία επίσημη δήλωση, γεγονός που ενίσχυσε τις εικασίες για τον εκλογικό σχεδιασμό της κυβερνητικής συμμαχίας. Η χρονική συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς οι συζητήσεις για πρόωρες εκλογές και για τη νέα υποψηφιότητα του Ερντογάν βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας.

Τι λένε τα δεδομένα

Το τουρκικό Σύνταγμα επιτρέπει δύο θητείες ανά πρόεδρο, εκτός αν προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές ή αλλάξει το Σύνταγμα. Για το πλαίσιο: ο πρόεδρος Ερντογάν διανύει αυτή τη στιγμή την τρίτη του θητεία ως πρόεδρος (εκλεγμένος το 2014, 2018 και 2023), αλλά τεχνικά θεωρείται ότι υπηρετεί τη δεύτερη θητεία του υπό το εκτελεστικό προεδρικό σύστημα, που ξεκίνησε το 2018, σύμφωνα με απόφαση του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου Πριν από αυτό, είχε διατελέσει πρωθυπουργός από το 2003 έως το 2014, κάτι που επίσης δεν προσμετράται.

Με λίγα λόγια, ο Ερντογάν βρίσκεται ξανά μπροστά στο γνωστό δίλημμα του ορίου θητειών, και είναι καθήκον του AKP να το λύσει. Όμως, δεν διαθέτουν τις απαιτούμενες κοινοβουλευτικές ψήφους για νέα συνταγματική αναθεώρηση (τουλάχιστον προς το παρόν), επομένως η προκήρυξη πρόωρων εκλογών φαίνεται ο πιο καθαρός δρόμος για μια τρίτη προεδρική υποψηφιότητα του Ερντογάν στο υπάρχον νομικό πλαίσιο.

Τι λένε τα ρεπορτάζ

Πρόωρες εκλογές μπορούν να διεξαχθούν οποιαδήποτε στιγμή πριν από τον Μάιο του 2028. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η Χουριέτ, επιθυμία είναι η επόμενη κάλπη να συμπέσει με την 25η επέτειο του AKP, τον Νοέμβριο του 2027. Διαβάζοντας πίσω από τις γραμμές, αυτό θα αποτελούσε ένα συναισθηματικό κάλεσμα προς τους ψηφοφόρους του κόμματος, οι οποίοι θα έπρεπε να κάνουν ένα επιπλέον ψυχολογικό βήμα για να αποσύρουν τη στήριξή τους από το AKP σε μια τόσο συμβολική στιγμή, ανεξαρτήτως της κατάστασης της οικονομίας.

Ωστόσο, σύμφωνα με το BBC, πρόωρες εκλογές δεν θεωρούνται πιθανές εκτός αν είναι απολύτως αναγκαίες, όπως θα συνέβαινε αν ο Ερντογάν ήθελε να εξασφαλίσει τον δρόμο για τρίτη θητεία. Σε αυτήν την περίπτωση, το κοινοβούλιο θα μπορούσε να προκηρύξει πρόωρες εκλογές λίγο πριν τον Μάιο του 2028 ώστε να εγκριθεί η υποψηφιότητά του. Σε ένα σενάριο όπου η τουρκική οικονομία παραμένει υπό πίεση λόγω του πολέμου με το Ιράν, άλλες πηγές του AKP δήλωσαν στην Türkiye Gazetesi ότι η διεξαγωγή εκλογών την άνοιξη του 2028 θα έδινε στο κόμμα επιπλέον 6-7 μήνες για μέτρα οικονομικής σταθεροποίησης.

Παράλληλα, το AKP δηλώνει δημόσια πως οι εκλογές θα γίνουν τον Μάιο του 2028, ενώ στην πράξη προετοιμάζεται για εκλογές στο δεύτερο μισό του 2027. Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, πηγές ανέφεραν ότι αναμένουν από το AKP να παρουσιάσει οικονομικές μεταρρυθμίσεις, μεταρρυθμίσεις στη δικαιοσύνη και άλλες προεκλογικές πρωτοβουλίες — αλλά όχι πριν από το 2027.

Ανάλυση για το σενάριο των πρόωρων εκλογών

Η Σεντά Ντεμιράλπ, καθηγήτρια πολιτικών επιστημών, δήλωσε ότι το γεγονός πως τόσο το κυβερνητικό μπλοκ, όσο και η αντιπολίτευση συζητούν πλέον ανοιχτά σενάρια πρόωρων εκλογών καθιστά τη συζήτηση πιο αξιόπιστη από πριν. Δεδομένου ότι η θητεία του προέδρου Ερντογάν λήγει τον Μάιο του 2028, είπε ότι μέχρι πρόσφατα είχε μικρό κίνητρο να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, όμως το πολιτικό πεδίο αλλάζει. «Οι πρόσφατες δημοσκοπικές τάσεις που δείχνουν κάποια ανάκαμψη της στήριξης, πιθανώς λόγω του φαινομένου συσπείρωσης γύρω από τη σημαία εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν, ίσως τροφοδοτούν την αίσθηση στο κυβερνητικό στρατόπεδο ότι οι συνθήκες γίνονται πιο ευνοϊκές».

Σημείωσε επίσης ότι ο πρόεδρος του CHP (Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα) Οζγκιούρ Οζέλ, ζητά ολοένα συχνότερα εκλογές, αυξάνοντας την πίεση, την ώρα που ο προεδρικός υποψήφιος του κόμματος, Εκρέμ Ιμάμογλου, αντιμετωπίζει πολλαπλές δικαστικές υποθέσεις. «Οι πρόωρες εκλογές γίνονται πιο πιθανές όταν και οι δύο πλευρές πιστεύουν ότι έχουν μια ρεαλιστική διαδρομή προς τη νίκη», είπε. «Ίσως πλησιάζουμε σε μια τέτοια στιγμή». «Ωστόσο», πρόσθεσε, «αυτό το παράθυρο μπορεί να είναι βραχύβιο. Αν εξωτερικοί παράγοντες, όπως οι περιφερειακές εντάσεις με το Ιράν, υποχωρήσουν και οι δημοσκοπικές τάσεις αλλάξουν ξανά, η σημερινή σύμπτωση συμφερόντων μπορεί γρήγορα να εξαφανιστεί».