Το κόστος της “Επιχείρησης Νίκη” – Κεσμ, Χαργκ και Κιουρετζίκ

Δύο ερωτήματα, οι απαντήσεις των οποίων θα κρίνουν την διάρκεια του πολέμου. Το πρώτο αφορά τα αποθέματα του Ιράν σε πυραύλους και drones, το οποίο δεν έχει απάντηση. Λέγεται ότι στις υπόγειες πόλεις του Ιράν υπάρχουν αποθηκευμένες πρώτες ύλες και ό,τι είναι απαραίτητο για τα πολεμικά εργοστάσια, αλλά αυτά είναι εικασίες.

Πάντως, η σφοδρότητα και η ένταση των ιρανικών επιθέσεων κατά την τρίτη βδομάδα του πολέμου δεν φαίνεται να υποδηλώνουν κάποια «οικονομία» πυρομαχικών, εκτός εάν οι απώλειες στο επίπεδο ηγετικών προσώπων εκδηλώνονται με αλόγιστο εκδικητικό τρόπο, παραβλέποντας τον παράγοντα της εξάντλησης των αποθεμάτων. Μπορεί ακόμη να πρόκειται για την επικράτηση της λογικής “ένταση επιθέσεων”, μήπως και ο αντίπαλος κουραστεί.

Το δεύτερο ερώτημα αφορά τους υπό διαμόρφωση νέους όρους για την ανακήρυξη της Νίκης των Αμερικανών που θα επιτρέψει στον πρόεδρο Τραμπ να αποχωρήσει από τον πόλεμο, διακηρύσσοντας ότι απέτρεψε τον Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο και ότι νίκησε την «αυτοκρατορία του κακού», πλήττοντας έμμεσα αλλά σημαντικά την Κίνα (ενέργεια και Belt and Road).  Αν και μέχρι τώρα δεν έχει διατυπωθεί μια πραγματική “θεωρία νίκης” από τους Αμερικάνους, κατά την άποψή μας οι όροι για την ευόδωση της “Επιχείρησης Νίκη” ορίζονται από τους εξής στόχους:

1. Απελευθέρωση της ναυσιπλοΐας στον Περσικό και στα Στενά του Ορμούζ.
2. Κατάσχεση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.
3. Καταστροφή των πυρηνικών και βαλλιστικών δυνατοτήτων του Ιράν.
4. Συνθηκολόγηση του Ιράν, ή έστω διαπραγματεύσεις για ένα νέο νομικό διεθνές καθεστώς για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά.

Το σενάριο της κατάληψης της νήσου Κεσμ 

Στο συμβολικό -εθνικό και διεθνές- επίπεδο για την ανακήρυξη της Νίκης για τους Αμερικανούς θα είναι η κατάληψη κρίσιμου ιρανικού εδάφους, είτε στην ακτογραμμή και τη νήσο Κεσμ (Qeshm) στα Στενά του Ορμούζ, είτε της νήσου Χαργκ (Kharg) στον βόρειο Περσικό, ώστε η Τεχεράνη να οδηγηθεί στην διαπραγμάτευση. Η πρώτη εκδοχή για λόγους γεωγραφικούς και στρατιωτικούς δεν φαίνεται να προκρίνεται. Η ακτογραμμή είναι μεγάλη και στενή και πίσω της ορθώνονται απότομοι ορεινοί όγκοι που είναι σκαμμένοι και από εκεί εξαπολύονται επιθέσεις.

Το Κεσμ και τα γειτονικά μικρότερα νησιά (όπως το Λαρκάκ και το Ορμούζ) χρησιμοποιούνται ως βάσεις για ταχύπλοα, πυραυλικά συστήματα και drones. Η παρουσία των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) είναι έντονη. Από εκεί γίνονται οι παρενοχλήσεις στα εμπορικά πλοία και ναρκοθετήσεις, αν και το νησί είναι ζώνη ελευθέρου εμπορίου. Έχει έκταση 1.491 τ.χλμ. 150.000 κατοίκους (Μπαντάρι) που ασχολούνται με την αλιεία και το εμπόριο, διαθέτει μοναδική φυσική ομορφιά με το Παγκόσμιο Γεωπάρκο της UNESCO, τεράστιες σπηλιές άλατος (Namakdan) και μαγγρόβια δάση. Γι’ αυτό και η Τεχεράνη προσπαθούσε να το μετατρέψει σε τουριστικό και βιομηχανικό κέντρο για να παρακάμψει τις οικονομικές κυρώσεις.

Ωστόσο, η στρατηγική του θέση και ως “φρούριο εμπροσθοφυλακής” οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν εξαπολύσει αεροπορικές επιθέσεις εναντίον των «υπόγειων πυραυλικών πόλεων» του Κεσμ, έπληξαν το εργοστάσιο αφαλάτωσης με αποτέλεσμα να μείνουν χωρίς πόσιμο νερό περίπου 30 χωριά του νησιού. Οι Αμερικανοί τις τελευταίες ημέρες επικέντρωσαν τους βομβαρδισμούς τους, τόσο στην ακτογραμμή του Ορμούζ και στους υπερκείμενους ορεινούς όγκους, αλλά και στα μετόπισθεν, χρησιμοποιώντας πυρομαχικά βαθιάς διείσδυσης 2,3 τόνων όπως ανακοίνωσε η αμερικανική διοίκηση  CENTCOM. Μάλλον πρόκειται για βόμβες GBU-72 (Advanced 5K Penetrator) που ζυγίζουν 2.300 κιλά και διεισδύουν δεκάδες μέτρα βαθιά και διαπερνούν έως πέντε μέτρα σκυροδέματος. Το σημαντικό όμως είναι ότι μέσω δορυφορικών συστημάτων και ΑΙ εντοπίζουν τις υπόγειες κρύπτες από τις οποίες εκτοξεύονται οι ιρανικοί πύραυλοι.

Σίγουρα οι αμερικάνικες αυτές επιχειρήσεις έχουν στρατηγικό χαρακτήρα υπό το πρίσμα της απελευθέρωσης των Στενών του Ορμούζ,, όμως είναι άγνωστο εάν θα επιχειρηθεί η κατάληψη της νήσου Κεσμ, όχι μόνο γιατί έχει μεγάλο μέγεθος (διπλάσια της Ρόδου) αλλά γιατί οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) έχουν ισχυρές δυνάμεις εκεί. Βέβαια το Κεσμ, εκτός από κλειδί του Περσικού είναι και το πέρασμα για τη νήσο Χαργκ, που είναι ο άλλος στόχος των χερσαίων επιχειρήσεων.

Το σενάριο της κατάληψης της νήσου Χαργκ

Παρενθετικά, αξίζει να σημειωθεί ότι οι Αμερικανοί απαίτησαν από τους συμμάχους τους στο ΝΑΤΟ να ενισχύσουν άμεσα με συστοιχίες Patriot τον Σταθμό Ραντάρ του Κιουρετζίκ (Kürecik Radar Station) που βρίσκεται στην επαρχία Μαλάτεια (Malatya) της νοτιοανατολικής Τουρκίας, κοντά στην κωμόπολη Κιουρετζίκ, σε υψόμετρο περίπου 2.100 μέτρων πάνω στον λόφο Çat Tepe. Πρόκειται για το προηγμένο αμερικανικό σύστημα ραντάρ AN/TPY-2 (τύπου X-band), το οποίο είναι ικανό να εντοπίζει την εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων σε αποστάσεις πάνω από 2.000 χλμ και αποτελεί κρίσιμο τμήμα της αντιπυραυλικής ασπίδας του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη (European Phased Adaptive Approach – EPAA). Το “μάτι” αυτό κατέστη μείζονος στρατηγικής σημασίας μετά την καταστροφή από τους Ιρανούς αντίστοιχων ραντάρ στο Κατάρ.

Η διασφάλιση της λειτουργίας  του Kürecik Radar Station είναι πολλαπλά απαραίτητο σε περίπτωση που αποφασιστεί αεραπόβαση στη νήσο Kharg που βρίσκεται νοτιοδυτικά του ιρανικού λιμανιού Bandar-e Genaveh και είναι ο κύριος τερματικός σταθμός εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν, από όπου φεύγει το 90% των ιρανικών εξαγωγών. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη βομβαρδίσει το νησί, αλλά προσπάθησαν να αποφύγουν την πλήρη καταστροφή των δεξαμενών πετρελαίου. Βέβαια, ο πρόεδρος απείλησε πως μπορεί να πλήξει και τις κρίσιμες πετρελαϊκές υποδομές του. Στρατηγικά η κατάληψή του θα αποτελέσει καίριο πλήγμα στην ιρανική οικονομία, που θα οδηγήσει σε πλήρη ασφυξία.

Όλες οι ενδείξεις είναι πως η κατάληψη του Χαργκ είναι ο βασικός στόχος και γι’ αυτό δόθηκε εντολή στο μικρό αεροπλανοφόρο USS Tripoli που έχει βάση την Οκινάουα της Ιαπωνίας να πλεύσει προς τον Περσικό. Τις προάλλες προσπέρασε την Σιγκαπούρη. Μεταφέρει μαχητικά αεροσκάφη F-35 stealth και μεταγωγικά MV-22 Osprey, καθώς και σκάφη για τη μεταφορά στρατευμάτων στην ξηρά. Γράφεται ότι μεταφέρει στρατιώτες της 31ης Εκστρατευτικής Μονάδας Πεζοναυτών (MEU), μια δύναμη 2.200 ατόμων. Πάντως, άλλες στρατιωτικές πηγές εκτιμούν ότι για την κατάληψη της νήσου θα χρειαστούν ίσως και 10.000 στρατιώτες.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η επιχείρηση κατάληψης του Χαργκ είναι εξαιρετικά ριψοκίνδυνη καθώς τα ελικόπτερα θα πρέπει να περάσουν τα Στενά του Ορμούζ και οι ρίψεις αλεξιπτωτιστών θα περάσουν μέσα από το ιρανικό βεληνεκές. Σε κάθε περίπτωση η εν λόγω επιχείρηση θεωρείται ανθρωποβόρα, που συνεπάγεται μεγάλο πολιτικό ρίσκο για τον πρόεδρο Τραμπ. Ο κίνδυνος να μετατραπεί η αμερικανική πολεμική επιχείρηση “επική οργή” κατά του Ιράν σε στρατιωτικό, πολιτικό, κοινωνικό και οικολογικό επίπεδο σε “επική γκάφα” είναι υπαρκτός.